BİYOKİMYA

PT yüksekliği ve düşüklüğü nedir? Hangi değerler tehlikeli

PT testi, kanın pıhtılaşmaya başlaması için geçen süreyi gösterir. PT’nin yüksek veya düşük olması kanama ve pıhtılaşma riskleri açısından önemli uyarılar verir. Kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalarda PT ve INR değerleri birlikte değerlendirilir ve ilaç dozları buna göre ayarlanır.

🔎 PT nedir?

PT (Prothrombin Time), kanın pıhtılaşma süresini ölçen bir testtir. Karaciğerde üretilen pıhtılaşma faktörlerinin durumu hakkında bilgi verir ve INR değerinin hesaplanmasında kullanılır.


📌 Normal referans aralığı

11–14 saniye
(Laboratuvara göre küçük farklılık gösterebilir.)


🔺 PT yüksekliği ne anlama gelir?

PT süresinin uzaması kanın daha geç pıhtılaştığını gösterir ve kanama riskinin arttığına işaret eder.


🔻 PT düşüklüğü ne anlama gelir?

PT süresinin kısalması kanın daha hızlı pıhtılaştığını gösterir, pıhtı oluşma riskinin artabileceği anlamına gelir.


🧭 Nedenleri

PT yüksekliği

• K vitamini eksikliği
• karaciğer hastalıkları
• kan sulandırıcı ilaçlar (warfarin vb.)
• pıhtılaşma faktörü eksiklikleri
• bazı antibiyotiklerin kullanımı
• malabsorpsiyon ve uzun süreli ishal-kusma

PT düşüklüğü

• pıhtılaşma faktörlerinin artışı
• yüksek K vitamini alımı
• doğum kontrol ilaçları
• laboratuvar teknik farklılıkları


🔔 Belirtiler

Yüksekliğinde

• burun ve diş eti kanaması
• kolay morarma
• adet kanamalarında artış
• idrarda ve dışkıda kan
• küçük yaralarda bile geç durmayan kanama

Düşüklüğünde

• bacaklarda şişlik ve ağrı
• ani göğüs ağrısı ve nefes darlığı
• kol veya bacakta morarma
• baş dönmesi ve çarpıntı


🚑 Ne zaman doktora gidilmeli?

• PT belirgin şekilde uzun veya kısa ise
• kan sulandırıcı kullanırken kanama başladıysa
• kafaya darbe sonrası kan sulandırıcı kullanımı varsa
• pıhtı şüphesi oluşturan bacak şişliği ve nefes darlığı varsa
• karaciğer hastalığı olanlarda değer yükseldiyse


🌿 Günlük yaşam uyarıları

• kan sulandırıcı ilaç dozu kendi başına değiştirilmemeli
• bitkisel ürünler ve takviyeler doktora danışılmalı
• K vitamini içeren gıdalar dengeli tüketilmeli
• ani morarma ve kanamalarda zaman kaybedilmemeli