Parkinson Hastasının Yıllardır Süren Titremesi Dakikalar İçinde Kayboldu
Parkinson hastalığı nedeniyle yıllardır günlük yaşamını zorlaştıran şiddetli titremelerle mücadele eden 72 yaşındaki Bud Leavell’in tedavisinde dikkat çekici bir sonuç elde edildi. ABD Hava Kuvvetleri gazisi Leavell’e, UT Southwestern Medical Center’da kafatasının cerrahi olarak açılmasını gerektirmeyen MR eşliğinde odaklanmış ultrason tedavisi uygulandı.
Tedavinin ardından Leavell’in en ağır belirtilerinden biri olan titremede dakikalar içinde belirgin düzelme görüldü.
Beynin derinliklerindeki hedefe ultrasonla ulaşılıyor
MR eşliğinde odaklanmış ultrason teknolojisinde çok sayıda ultrason dalgası, beynin hareket bozukluğuyla ilişkili son derece küçük bir bölgesinde hassas biçimde bir araya getiriliyor.
Bu noktada oluşturulan kontrollü ısı, Parkinson belirtilerine katkıda bulunan anormal sinir devrelerinin işleyişini değiştirmek amacıyla kullanılıyor.
İşlemin en dikkat çekici yönlerinden biri, klasik beyin cerrahisindeki gibi kafatasının açılmasına veya beyne elektrot yerleştirilmesine ihtiyaç duyulmaması.
Hasta MR cihazındayken hekimler hedef bölgeyi görüntüleyebiliyor, uygulamanın etkisini aşamalı olarak değerlendirebiliyor ve tedaviyi hassas biçimde yönlendirebiliyor.
Değişim dakikalar içinde görüldü
Leavell’in yıllardır yaşamını etkileyen titremesindeki değişimin işlem sırasında ve hemen sonrasında fark edilir hale geldiği bildirildi.
Tedaviden sonraki takip muayenesinde de titremenin kontrol altında olduğu aktarıldı.
Leavell’in durumunun nasıl olduğu sorulduğunda verdiği kısa yanıt ise tedavinin kendi yaşamındaki etkisini özetledi:
“Hangi titreme?”
FDA onayının kapsamı genişletildi
Odaklanmış ultrason Parkinson tedavisinde tamamen yeni bir teknoloji değil. ABD Gıda ve İlaç Dairesi, Exablate Neuro sistemine Parkinson hastalığının belirli hasta gruplarında kullanılmak üzere daha önce de çeşitli onaylar vermişti.
Teknolojinin Parkinson’daki kullanım alanı zaman içerisinde genişledi. FDA, 2025 yılında sistemin ileri Parkinson hastalarında belirli motor komplikasyonların tedavisindeki kullanım kapsamını daha da genişletti.
Bu nedenle yöntemi “Parkinson için ilk kez onaylanan yeni tedavi” şeklinde tanımlamak yerine, kullanım alanı genişleyen non-invaziv bir tedavi teknolojisi olarak değerlendirmek daha doğru.
Parkinson’u ortadan kaldırmıyor
Leavell’in yaşadığı dramatik iyileşmeye rağmen önemli bir ayrım bulunuyor.
Odaklanmış ultrason Parkinson hastalığını iyileştiren veya ortadan kaldıran bir tedavi değil. Hastalığın yol açtığı belirli motor belirtilerin, özellikle uygun hastalardaki şiddetli ve tedaviye dirençli titremenin kontrol edilmesini amaçlıyor.
Her Parkinson hastası da bu işlem için uygun aday kabul edilmiyor. Hastanın belirtileri, hastalığın seyri, kullanılan ilaçlara verdiği yanıt, görüntüleme bulguları ve genel sağlık durumu multidisipliner değerlendirmede önem taşıyor.
Tedavinin beyin dokusunda kalıcı bir lezyon oluşturması nedeniyle yöntemin olası yararlarının yanı sıra riskleri de bulunuyor. Denge, konuşma, yürüme veya duyu ile ilişkili istenmeyen etkiler açısından hastaların dikkatle seçilmesi ve takip edilmesi gerekiyor.
Parkinson tedavisinde farklı bir seçenek
Parkinson hastalığında ilaç tedavileri ve uygun hastalarda derin beyin stimülasyonu uzun süredir kullanılan seçenekler arasında bulunuyor. Odaklanmış ultrason ise seçilmiş hastalarda cerrahi kesi ve implante edilmiş elektrot gerektirmemesiyle farklılaşıyor.
Bud Leavell’in sonucu, teknolojinin uygun Parkinson hastalarında ne kadar hızlı ve belirgin bir klinik etki oluşturabileceğini gösteren dikkat çekici bir örnek.
Ancak tek bir hastada elde edilen çarpıcı sonuç, bütün Parkinson hastalarının aynı yanıtı vereceği anlamına gelmiyor.
Leavell açısından ise yıllardır günlük yaşamının bir parçası haline gelen titremenin yokluğu, yalnızca klinik ölçümlerde değil, kendi sözlerinde de karşılığını bulmuş durumda:
“Hangi titreme?”
Kaynaklar
- UT Southwestern Medical Center
- U.S. Food and Drug Administration (FDA)
- Insightec – Exablate Neuro
- Fox News Health
