Panik atak sırasında birçok kişi, düşüncelerinin hızlandığını ve bedeninin kontrol dışına çıkmış gibi tepki verdiğini hissediyor. Uzmanlar bu durumun yalnızca zihinsel bir süreç olmadığını, beynin ve bedenin birlikte verdiği fizyolojik bir alarm tepkisi olduğunu belirtiyor.
Bu noktada devreye giren bazı duyusal müdahaleler, panik döngüsünü kısa süreliğine kesintiye uğratabiliyor. Psikoloji alanında bu yöntemler genellikle “grounding” (topraklama) teknikleri başlığı altında değerlendiriliyor.
Ekşi Şeker Neden Öne Çıkıyor?
Ekşi ve yoğun tatlar, beynin dikkat merkezlerini ani biçimde uyarıyor. Uzmanlara göre bu tür tatlar, panik sırasında aşırı aktive olan korku merkezi amigdalanın etkisini azaltmasa bile, dikkatin yönünü değiştirerek mantık ve değerlendirme süreçlerinden sorumlu prefrontal korteksin yeniden devreye girmesine katkı sağlayabiliyor.
Bu etki, panik düşüncelerini “durdurmak” değil, dikkati başka bir yere taşımak şeklinde tanımlanıyor.
Kısa Süreli Rahatlama Sağlayabildiği Belirtilen Duyusal Uyaranlar
Uzmanların klinik gözlemler ve psikoterapi uygulamaları kapsamında dile getirdiği, bazı bireylerde kısa süreli rahatlama oluşturabilen duyusal uyaranlar şunlar:
-
Ekşi şeker ve yoğun tatlar
-
Soğuk bir nesneye dokunmak
-
Buz tutmak veya soğuk paket uygulamak
-
Yüzü soğuk suyla yıkamak
-
Keskin ve tanıdık bir koku almak (kahve, nane, okaliptüs gibi)
-
Ani ve güçlü bir ses uyaranı
-
Ayakların yere bastığını hissetmeye odaklanmak
-
Elde sert bir nesne sıkmak
Bu uyaranların ortak noktası, dikkati panik düşüncelerinden bedensel algıya yönlendirmeleri.
Panik Atak Neden Sadece “Düşünerek” Bastırılamıyor?
Panik atak sırasında:
-
Sempatik sinir sistemi aktive oluyor
-
Kalp atışları hızlanıyor
-
Nefes yüzeyselleşiyor
-
Kaslar istemsiz biçimde geriliyor
-
“Savaş-kaç” yanıtı devreye giriyor
Uzmanlar, bu nedenle yalnızca telkinle ya da düşünceyle müdahalenin her zaman yeterli olmadığını, bedeni sürece dahil eden yaklaşımların bazı kişilerde anlamlı bir rahatlama penceresi oluşturabildiğini ifade ediyor.
Uzmanlar Uyarıyor: Tedavi Değil, Destekleyici Yöntem
Bu duyusal tekniklerin kalıcı bir tedavi olmadığı, herkes için aynı etkiyi göstermeyebileceği özellikle vurgulanıyor. Sık tekrarlayan panik atak ve anksiyete şikâyetlerinde psikiyatrik değerlendirme, psikoterapi ve gerektiğinde tıbbi tedavi temel yaklaşım olarak kabul ediliyor.



