Peki midye gerçekten tehlikeli mi? Yabancı uzmanların ortak görüşü, “Yanlış yerde ve yanlış yöntemle tüketildiğinde ciddi sağlık riski oluşturuyor” şeklinde özetleniyor. Neden Riskli? Midye, deniz suyunu süzerek beslenen bir canlı olduğu için suyundaki tüm mikroorganizmaları, virüsleri ve ağır metalleri yapısında biriktirebiliyor. Uzmanlar, özellikle kirli sularda yetişen midyelerin “görünmeyen tehlikelerle” dolu olduğunu belirtiyor. Deniz biyolojisi alanında çalışan araştırmacılar, midyenin kirli sularda kısa sürede norovirüs, hepatit A virüsü, Vibrio bakterileri ve toksik alglerin ürettiği zehirleri depolayabildiğini söylüyor. Bu maddeler pişirme ile her zaman tamamen yok olmuyor. Uzmanlar Ne Diyor? Gıda güvenliği uzmanlarının ortak uyarıları şöyle:
  • Çiğ veya az pişmiş midye yüksek risk taşıyor. Özellikle sıcak sularda çoğalan Vibrio bakterilerinin, midyede hızla çoğalıp akut ishal ve kusmaya yol açtığı aktarılıyor.
  • Deniz toksinleri ısıyla yok olmayabilir. “DSP, PSP, ASP” olarak bilinen kabuklu deniz ürünü zehirlenmeleri, zaman zaman Avrupa ve Amerika’da ciddi vakalara neden oluyor. Uzmanlara göre bazı su yosunlarının ürettiği toksinler, midyede pişirildikten sonra bile etkisini sürdürebiliyor.
  • Kayıt dışı toplama en büyük tehlike. Denetimsiz bölgelerden toplanan midyelerde virüs yoğunluğu çok daha yüksek bulunuyor. Uzmanlar, bu midyelerin özellikle tatil bölgelerinde sokakta satıldığını ve sıcak hava nedeniyle daha hızlı bozulduğunu belirtiyor.
Kimler Daha Dikkatli Olmalı? Uluslararası sağlık otoritelerine göre bazı gruplar midye tüketirken daha yüksek risk altında:
  • 65 yaş üstü yetişkinler
  • Hamileler
  • Küçük çocuklar
  • Bağışıklık sistemi zayıf kişiler
  • Karaciğer hastalığı olanlar
Bu gruplara, özellikle çiğ veya az pişmiş midyeden kesinlikle uzak durmaları öneriliyor. Midye Tamamen Yasak mı? Uzmanlar “Hayır” diyor: Midye doğru koşullarda tüketildiğinde güvenli bir gıda olabilir. Ancak bunun için şartlar net:
  • Denetlenen, onaylı sulardan toplanmış olmalı
  • Soğuk zincir bozulmadan taşınmalı
  • Yeterli ısıda tam pişirilmiş olmalı
  • Kabukları pişirme sırasında açılmayan midyeler atılmalı
Buna rağmen “deniz toksini” riski tamamen ortadan kalkmıyor. Bu nedenle güvenilir işletmeler dışında midye tüketilmesi önerilmiyor. Belirtiler Ortaya Çıkarsa Ne Yapmalı? Midye yedikten sonra 30 dakika ile 48 saat içinde:
  • Şiddetli ishal
  • Kusma
  • Karın ve kas krampları
  • Ağız çevresinde uyuşma
  • Görme bulanıklığı
  • Baş dönmesi
gibi bulgular ortaya çıkıyorsa uzmanlar “vakit kaybetmeden acil servise başvurun” uyarısında bulunuyor. Sonuç: Midye Lezzetli Ama Riskli Midye, doğru koşullarda tüketildiğinde güvenli bir deniz ürünü olabilir; ancak kontrolsüz toplama, sıcak havalar, çiğ tüketim ve deniz kirliliği, bu lezzeti ciddi bir halk sağlığı riski hâline getiriyor. Uzmanların mesajı net: “Midye, kaynağı belirsizse tehlikelidir; tüketirken iki kere düşünün.”