Osteoporoz, özellikle kadınlarda menopoz sonrası dönemde sık görülmesine rağmen “yaşlılık sorunu” gibi algılandığı için çoğu zaman geç fark ediliyor. Uzmanlara göre kemikler sessizce zayıflarken kişi kendini tamamen sağlıklı hissedebiliyor. İlk belirti ise çoğu zaman ani ve beklenmedik bir kırık oluyor.
Osteoporoz Nedir?
Osteoporoz, kemik yoğunluğunun azalması ve kemik yapısının zayıflamasıyla karakterize bir hastalıktır. Kemikler daha kırılgan hale gelir ve basit düşmeler bile ciddi kırıklara yol açabilir.
En sık görülen kırık bölgeleri:
-
Kalça
-
Omurga
-
El bileği
Neden Sessiz İlerler?
Kemik dokusunda:
-
Ağrı olmaz
-
Erime hissedilmez
-
Günlük yaşam uzun süre etkilenmez
Bu nedenle osteoporoz, çoğu zaman rutin tarama yapılmadıkça fark edilmez.
En Çok Merak Edilen Sorular ve Yanıtları
Osteoporoz sadece yaşlılarda mı görülür?
Hayır.
Menopoz sonrası kadınlarda risk artar ancak:
-
Uzun süreli kortizon kullanımı
-
Tiroid hastalıkları
-
Yetersiz beslenme
-
Hareketsizlik
gibi nedenlerle daha genç yaşlarda da görülebilir.
Erkeklerde olur mu?
Evet.
Osteoporoz kadınlarda daha sık görülse de erkeklerde daha geç fark edilir ve kırıklar genellikle daha ağır seyreder.
Bel veya sırt ağrısı osteoporoz belirtisi midir?
Her zaman değil.
Ancak omurga kırıkları gelişmişse boy kısalması, kamburlaşma ve sırt ağrısı ortaya çıkabilir.
Osteoporoz geri döner mi?
Kemik kaybı tamamen geri döndürülmese de:
-
İlerlemesi durdurulabilir
-
Kırık riski belirgin şekilde azaltılabilir
Nasıl Teşhis Edilir?
Osteoporoz tanısında en önemli yöntem:
-
Kemik yoğunluğu ölçümü (DEXA)
Bu testle kemik erimesi erken dönemde saptanabilir. Uzmanlar, risk grubundaki bireylerin şikâyet beklemeden ölçüm yaptırmasını öneriyor.
Güncel Tedavi Yaklaşımları
Tedavi, kemik kaybını durdurmayı ve kırıkları önlemeyi hedefler.
Güncel yaklaşım:
-
Kalsiyum ve D vitamini desteği
-
Kemik yıkımını azaltan ilaçlar
-
Uygun hastalarda kemik yapımını artıran tedaviler
-
Düzenli egzersiz programları
Uzmanlar, tedavinin uzun soluklu olduğunu ve düzenli takip gerektirdiğini vurguluyor.
En Güncel Bilimsel Yaklaşım
Son yıllarda osteoporoz tedavisinde:
-
Kırık riskine göre kişiye özel tedavi
-
Daha güçlü ama hedefe yönelik ilaçlar
-
Tedavi süresinin bireyselleştirilmesi
öne çıkıyor. Amaç yalnızca kemik yoğunluğunu artırmak değil, gerçek kırık riskini azaltmak.
Osteoporozdan Korunmak Mümkün mü?
Uzmanlara göre büyük ölçüde evet:
-
Düzenli yürüyüş ve ağırlık taşıyan egzersizler
-
Yeterli kalsiyum ve D vitamini alımı
-
Sigara ve aşırı alkolden kaçınma
-
Güneş ışığından faydalanma
özellikle genç yaşlardan itibaren koruyucu etki sağlar.
Uzmanların Net Mesajı
Osteoporoz, “kırıkla gelen” bir hastalık olmamalı. Kırık olmadan önce tanı koymak mümkündür.
Risk grubundaki herkesin kemik yoğunluğu ölçümünü ihmal etmemesi hayati önem taşır.
