Araştırma laboratuvar ve hayvan modellerinde gerçekleştirildi; yöntemin insanlarda güvenli ve etkili olup olmadığı ise henüz bilinmiyor.
İleri yaşlarda görülen kas kütlesi ve kas gücü kaybı, yani sarkopeni, bağımsız yaşamı tehdit eden en önemli sağlık sorunlarından biri olarak kabul ediliyor. Japonya’daki Kyushu Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü ve hakemli bir bilimsel dergide yayımlanan yeni çalışma, kasların doğal onarım sistemini güçlendirebilecek yeni bir molekül geliştirdiklerini gösterdi.[1]
Araştırmada geliştirilen lipoik asit trisülfid (LASSS) adlı deneysel bileşiğin, kas onarımında kritik rol oynayan hepatosit büyüme faktörü (HGF) adlı proteini yaşlanmaya bağlı kimyasal hasardan koruyabildiği belirlendi.[1]
Yaşlanan kaslarda onarım sinyali zayıflıyor
Araştırmacılar, HGF’nin yaş ilerledikçe tamamen ortadan kaybolmadığını, ancak nitrasyon adı verilen kimyasal bir değişime uğrayarak işlevini kaybettiğini gösterdi. Bu durum, kas kök hücrelerinin (uydu hücreleri) yeterince aktifleşememesine ve kasların kendini onarma kapasitesinin azalmasına yol açıyor.[1][2]
Çalışmanın başyazarı Prof. Ryuichi Tatsumi ve ekibi, bu süreci tersine çevirebilecek bir molekül geliştirip geliştiremeyeceklerini araştırdı.[1]
“Süper HGF” etkisi oluşturdu
Laboratuvar deneylerinde LASSS ile işlem gören HGF proteininin, kas onarımını başlatan c-Met reseptörüne bağlanma gücünün tedavi uygulanmayan HGF’ye göre iki kattan fazla arttığı belirlendi.[1]
Araştırmacılar ayrıca LASSS’nin HGF’yi yaşlanmayla ilişkili nitrasyona karşı daha dirençli hâle getirdiğini ve bu nedenle proteinin biyolojik aktivitesini daha uzun süre koruyabildiğini bildirdi.[1]
Bu nedenle ekip, güçlendirilmiş proteini “Super HGF” olarak tanımlıyor.[3]
Farelerde kas onarımıyla ilişkili biyolojik belirteçler korundu
Çalışmanın hayvan bölümünde, hareketsizlik nedeniyle kas erimesi oluşturulan farelerde LASSS uygulamasının HGF’nin kimyasal bozulmasını önemli ölçüde azalttığı gözlendi.[1]
Ancak araştırmada yaşlı insanlarda kas gücünün arttığı veya sarkopeninin gerilediği gösterilmedi. Fare deneylerinde de doğrudan kas kuvvetinde belirgin bir iyileşme rapor edilmedi; esas olarak kas onarım sinyalinin korunmasına ilişkin biyolojik bulgular değerlendirildi.[1]
Henüz insanlar için tedavi değil
Araştırmacılar, bu molekülün gelecekte sarkopeni, uzun süre yatak istirahati sonrası gelişen kas kaybı ve bazı kas hastalıkları için yeni tedavi stratejilerine temel oluşturabileceğini düşünüyor.[3]
Bununla birlikte LASSS şu anda deneysel bir bileşik konumunda bulunuyor. İnsanlarda güvenlik, doz, etkinlik ve uzun dönem sonuçlarını değerlendirecek klinik çalışmalar henüz yayımlanmış değil.[1][3]
Bu nedenle bulgular, kas kaybını önleyen yeni bir tedavinin geliştirildiğini değil; gelecekte bu alanda kullanılabilecek biyolojik bir hedefin ortaya konulduğunu gösteriyor.
Yaşa bağlı kas kaybı neden önemli?
Sarkopeni, yaşlanmanın en yaygın sonuçlarından biri olarak kabul ediliyor. Kas gücündeki azalma; düşme riskinin artmasına, kırıkların daha sık görülmesine, hareket kabiliyetinin azalmasına ve yaşam kalitesinin düşmesine neden olabiliyor.[4]
Uzmanlara göre düzenli direnç egzersizleri, yeterli protein alımı ve aktif yaşam tarzı, bugün için yaşa bağlı kas kaybını yavaşlatmada en güçlü bilimsel kanıta sahip yöntemler olmayı sürdürüyor. Yeni geliştirilen moleküller ise bu yaklaşımları destekleyebilecek geleceğin tedavileri arasında değerlendiriliyor.
Kaynaklar
[1] Zushi K, Seki M, Mizuochi R, ve ark. Enhanced HGF with increased receptor affinity and nitration-dysfunction resistance through interaction with lipoic acid trisulfide. Scientific Reports. 2026. DOI: 10.1038/s41598-026-60835-w.
[2] Tatsumi R, ve ark. Age-related nitration/dysfunction of myogenic stem cell activator HGF. 2024.
[3] Kyushu University. Araştırma duyurusu. 2026.
[4] Prokopidis K, Deane CS, ve ark. Circulating biomarkers in older adults with and without sarcopenia: a systematic review and meta-analysis. 2026.
