İran’da eğitim gören Türk vatandaşı öğrenciler, savaş ve güvenlik riski nedeniyle eğitim hayatlarının belirsizliğe sürüklendiğini belirterek Yükseköğretim Kurulu’na çağrıda bulundu. Öğrencilerin temel talebi, Türkiye’deki üniversitelere yatay geçiş yapabilmelerini sağlayacak özel bir düzenleme çıkarılması.
YÖK, daha önce İran’da öğrenim gören Türk öğrencilerle ilgili yaptığı açıklamada, savaş durumu süresince mevzuatın öngördüğü şartlar çerçevesinde eğitimlerinin aksamaması için gerekli çalışmaların yapılacağını bildirmişti. Ancak öğrenciler, geçici çözümlerin kalıcı mağduriyeti ortadan kaldırmadığını savunuyor.
Öğrenciler Neden Ukrayna Modelini İstiyor?
Talebin merkezinde, Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Ukrayna’da okuyan Türk öğrenciler için uygulanan yatay geçiş ve özel öğrencilik düzenlemeleri bulunuyor. 2022 yılında YÖK, Ukrayna’daki Türk öğrencilerin belirli şartlar altında Türkiye’deki üniversitelere yatay geçiş başvurusu yapabilmesine imkân tanımıştı.
İran’daki öğrenciler de benzer bir güvenlik riskiyle karşı karşıya olduklarını belirterek aynı hakkın kendileri için de tanınmasını istiyor. Öğrenciler, “can güvenliği” ve “eğitimin sürdürülebilirliği” başlıklarının artık sadece bireysel değil, kamusal bir sorun haline geldiğini ifade ediyor.
“Özel Öğrencilik Sorunu Çözmüyor”
Öğrencilerin dikkat çektiği en önemli başlıklardan biri de “özel öğrencilik” uygulaması. Türkiye’de geçici olarak ders alma imkânı sağlansa bile, İran’daki üniversitelerin bu dersleri her zaman kabul etmediği belirtiliyor.
Bu nedenle öğrenciler, özel öğrenciliğin eğitim kaybını önlemeye yetmediğini, asıl çözümün yatay geçiş hakkı olduğunu savunuyor. Öğrenciler, Türkiye’de aldıkları derslerin İran’daki müfredat farklılıkları nedeniyle sayılmaması halinde aynı sınıfı yeniden okumak zorunda kalabileceklerini dile getiriyor.
En Büyük Kaygı: Eğitim Süresinin Uzaması
İran’da okuyan Türk öğrenciler için mesele yalnızca güvenlik değil. Öğrenciler, belirsizliğin uzaması halinde yıllarca emek verdikleri eğitim hayatının sekteye uğrayabileceğini belirtiyor.
Özellikle tıp, diş hekimliği, eczacılık ve mühendislik gibi uzun ve uygulamalı eğitim gerektiren bölümlerde okuyan öğrenciler için dönem kaybı ciddi bir sorun olarak öne çıkıyor. Öğrenciler, “Bugün karar alınmazsa yarın telafisi daha zor bir eğitim mağduriyeti oluşacak” görüşünde.
YÖK’ten Beklenen Düzenleme Ne?
İran’daki Türk öğrencilerin beklentisi, Ukrayna sürecinde olduğu gibi ayrı bir takvim ve başvuru çerçevesi oluşturulması. Öğrenciler, Türkiye’deki üniversitelere yatay geçiş için açık, şeffaf ve uygulanabilir bir yol haritası ilan edilmesini istiyor.
Bu kapsamda öğrencilerin talep ettiği başlıklar şöyle öne çıkıyor:
- İran’da kayıtlı Türk öğrenciler için özel yatay geçiş takvimi hazırlanması
- Tıp, diş hekimliği, eczacılık gibi bölümler için ayrı değerlendirme yapılması
- Özel öğrencilik yerine kalıcı yatay geçiş imkânı sağlanması
- Eğitim kaybını önleyecek müfredat ve denklik kolaylığı oluşturulması
- Başvuru şartlarının net ve erişilebilir biçimde duyurulması
“Mağduriyet Derinleşmeden Adım Atılsın”
Öğrenciler, taleplerinin ayrıcalık değil, savaş ve güvenlik riski karşısında eğitim hakkının korunması olduğunu vurguluyor. İran’daki belirsizliğin uzaması halinde çok sayıda Türk öğrencinin hem can güvenliği hem de eğitim geleceği açısından zor durumda kalabileceği ifade ediliyor.
Gözler şimdi YÖK’ün atacağı yeni adımda. Öğrenciler, Ukrayna örneğinde olduğu gibi hızlı, net ve mağduriyeti azaltan bir karar bekliyor.
