Bir anda başlar. Göğsünüz sıçrar, boğazınızdan kısa bir ses çıkar. Çoğu zaman gülüp geçeriz. Ama ya geçmezse? Saatlerce, hatta günlerce süren hıçkırık, sanıldığı kadar masum olmayabilir.
Uzmanlar uyarıyor: 48 saati aşan hıçkırık nöbetleri bir “sessiz tehlike” olabilir.
Bu hastalık aslında nedir?
Hıçkırık, diyafram kasının ani ve istemsiz kasılmasıyla oluşur. Diyafram kasılır, ses telleri aniden kapanır ve o karakteristik “hık” sesi ortaya çıkar.
Genellikle hızlı yemek yemek, gazlı içecekler, aşırı yemek, ani ısı değişimi ya da stres gibi basit nedenlerle oluşur. Ancak uzun süren hıçkırıkta tablo değişir.
Tıpta:
-
48 saate kadar sürenlere “akut”
-
48 saatten uzun sürenlere “persistan”
-
1 aydan uzun sürenlere “inatçı hıçkırık” denir.
İşte tehlike burada başlıyor.
En sinsi belirtiler
Çoğu kişi sadece sesi fark eder. Oysa bazı durumlarda hıçkırığa şunlar eşlik edebilir:
-
Göğüs ağrısı
-
Yutma güçlüğü
-
Şiddetli mide yanması
-
Baş ağrısı
-
Nefes darlığı
-
Halsizlik
Şok edici ama gerçek: Uzun süren hıçkırık bazı beyin hastalıklarının, reflünün, tümörlerin ya da sinir sistemi problemlerinin ilk sinyali olabilir.
Kimler farkında olmadan risk altında?
Herkes risk altında. Ancak özellikle:
-
Reflü hastaları
-
Şeker hastaları
-
İnme geçirenler
-
Beyin tümörü öyküsü olanlar
-
Akciğer hastalığı bulunanlar
-
Uzun süre alkol kullananlar
-
Genel anestezi sonrası hastalar
Bu grupta hıçkırık basit bir durum değil, altta yatan ciddi bir sorunun habercisi olabilir.
Evde nasıl korunabilirsiniz?
Kısa süreli hıçkırıkta evde denenebilecek yöntemler var:
-
Yavaş ve kontrollü nefes almak
-
Soğuk su içmek
-
Nefesi kısa süre tutmak
-
Küçük yudumlarla su tüketmek
-
Aşırı yemekten kaçınmak
-
Gazlı içecekleri sınırlamak
Ancak uzmanlar uyarıyor: 2 günü aşan hıçkırıkta evde çözüm aramak risklidir.
Doktorlar nasıl teşhis koyuyor?
Uzun süren hıçkırıkta doktorlar altta yatan nedeni araştırır.
Yapılabilecek testler:
-
Kan testleri
-
Akciğer filmi
-
MR veya beyin tomografisi
-
Endoskopi
-
Elektrokardiyografi
Amaç diyaframı kontrol eden sinirlerde, beyinde ya da sindirim sisteminde bir sorun olup olmadığını anlamaktır.
Güncel ve yeni tedaviler neler?
Kısa süreli hıçkırık genellikle kendiliğinden geçer. Ancak inatçı vakalarda:
-
Reflü tedavisi
-
Sinir sistemini baskılayan ilaçlar
-
Kas gevşeticiler
-
Nadir durumlarda sinir blokajı
uygulanabiliyor.
Son yıllarda özellikle nörolojik kaynaklı hıçkırıklarda hedefe yönelik ilaç tedavileri dikkat çekiyor.
Son dönemde çıkan çarpıcı gelişmeler
Tıp dünyasında hıçkırığın beyin sapındaki özel merkezlerle ilişkili olduğu daha net ortaya kondu. Uzmanlar, bazı inatçı vakalarda küçük damar tıkanıklıklarının bile hıçkırığa yol açabileceğini bildiriyor.
Bu nedenle özellikle ileri yaşta ortaya çıkan ve geçmeyen hıçkırık “hafife alınmaması gereken bir belirti” olarak kabul ediliyor.
En çok aranan sorular ve net cevaplar
Hıçkırık kalp krizi belirtisi mi?
Nadir de olsa göğüs ağrısı eşlik ediyorsa değerlendirilmelidir.
Hıçkırık ne zaman tehlikelidir?
48 saati aşarsa mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Hıçkırık kansere işaret eder mi?
Çok nadir durumlarda diyafram sinirini etkileyen tümörlerde görülebilir.
Sürekli hıçkırık beyinle ilgili mi?
Beyin sapı ve sinir sistemi sorunlarında görülebilir.
Uzman değerlendirmesi
Uzmanlara göre hıçkırık çoğu zaman basit bir refleks olsa da, uzayan vakalarda “vücudun alarm sistemi” olarak görülmeli. Özellikle kilo kaybı, yutma güçlüğü veya baş ağrısı eşlik ediyorsa ihmal edilmemeli.
