HbA1c, kandaki glukozun hemoglobine bağlanma oranını ölçen bir kan testidir. Bu nedenle anlık şeker değerinden farklı olarak, yaklaşık 8–12 haftanın ortalama kan şekeri hakkında bilgi verir. Uzmanlar HbA1c’nin “şekerin hafızası” olarak da adlandırıldığını ifade ediyor.
HbA1c testi; diyabet tanısı, diyabet kontrolünün izlenmesi, gizli şeker şüphesi ve insülin direnci değerlendirmesinde sıkça kullanılıyor.
🔺 HbA1c yüksekliği ne anlama gelir?
HbA1c yüksekliği çoğunlukla şu durumlarla ilişkilidir:
• prediyabet
• tip 2 diyabet
• insülin direnci
• düzensiz beslenme ve hareketsizlik
• yüksek şekerli içecek ve rafine karbonhidrat tüketimi
• diyabet tedavisine uyumsuzluk
Uzmanlara göre uzun süre yüksek seyreden HbA1c, kalp-damar, böbrek ve göz komplikasyonu riskini artırabiliyor.
🔻 HbA1c düşüklüğü ne anlama gelir?
HbA1c düşüklüğü şu durumlarda görülebilir:
• sık hipoglisemi atakları
• şiddetli kansızlık
• yoğun kan kaybı
• hemoglobin yapısal bozuklukları
• bazı karaciğer hastalıkları
Beklenmeyen HbA1c düşüklüğünde altta yatan kansızlığın araştırılması öneriliyor.
✔ Uzmanlardan yaşam önerileri
• günlük 7–10 bin adım hareket
• şekerli ve gazlı içecekleri azaltma
• beyaz undan tam tahıla geçiş
• düzenli uyku
• ideal kiloya kademeli yaklaşma
• doktora danışmadan bitkisel ürün kullanmama
🩺 Ne zaman doktora gidilmeli?
Şu durumlarda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor:
• HbA1c değeri 6.5 ve üzerine çıktıysa
• idrarda glukoz saptandıysa
• aşırı susama ve sık idrara çıkma varsa
• beklenmeyen kilo kaybı geliştiyse
• görme bulanıklığı ve yorgunluk belirgin hale geldiyse
HbA1c sonucunun mutlaka iç hastalıkları veya endokrinoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
