Epilepsi Tedavisinde Son Yıllarda Ne Değişti?

Epilepsi, uzun yıllar boyunca büyük ölçüde ilaçlarla kontrol edilmeye çalışılan bir hastalık olarak biliniyordu. Ancak son yıllarda yapılan bilimsel çalışmalar, epilepsi tedavisinin tek tip olmadığını ve hastaya göre değişen çok sayıda yeni yaklaşımın geliştirildiğini ortaya koyuyor.

Uzmanlara göre günümüzde epilepsi tedavisinde amaç yalnızca nöbetleri baskılamak değil; aynı zamanda yaşam kalitesini artırmak, yan etkileri azaltmak ve tedaviyi kişiye özel hale getirmek.


Güncel Tedavinin Temeli Hâlâ İlaçlar mı?

Evet. Epilepsi tedavisinde hâlâ ilk basamak çoğu zaman nöbet önleyici ilaçlar oluyor. Yeni kuşak ilaçlar, beyin hücreleri arasındaki elektriksel dengenin daha hedefli şekilde düzenlenmesini amaçlıyor.

Son yıllarda geliştirilen ilaçların ortak özelliği, daha az yan etkiyle daha iyi nöbet kontrolü sağlamaya çalışmaları. Ancak araştırmalar, her hastanın aynı ilaca aynı yanıtı vermediğini gösteriyor. Bu nedenle doğru ilacın bulunması bazen zaman alabiliyor.

SBÜ’den Sinir Cerrahisinde Klinik Güvenliği Yeniden Tanımlayan Çalışma
SBÜ’den Sinir Cerrahisinde Klinik Güvenliği Yeniden Tanımlayan Çalışma
İçeriği Görüntüle

Bilim insanları, ilaç tedavisinin yaklaşık üçte bir hastada yeterli olmayabileceğini, bu grupta farklı yöntemlerin gündeme geldiğini belirtiyor.


İlaçlara Yanıt Vermeyen Epilepside Yeni Yaklaşımlar

Nöromodülasyon (Cihaz Tedavileri)

Son yıllarda epilepsi tedavisinde dikkat çeken alanlardan biri, sinir sistemini elektriksel uyarılarla düzenlemeyi amaçlayan cihazlar oldu. Boyun ya da beyin içine yerleştirilen küçük cihazlar, belirli aralıklarla sinirleri uyararak nöbet sıklığını azaltmayı hedefliyor.

Yeni çalışmalar, bu yöntemlerin özellikle ilaçlara dirençli epilepside nöbet sayısını azaltabileceğini gösteriyor. Ancak bu tedavilerin herkes için uygun olmadığı ve dikkatli değerlendirme gerektirdiği vurgulanıyor.


Epilepsi Cerrahisinde Yeni Dönem

Cerrahi, epilepsi tedavisinde sanıldığından daha uzun süredir kullanılan bir yöntem. Ancak son yıllarda gelişen görüntüleme teknikleri ve beyin haritalama yöntemleri sayesinde, ameliyatların daha hedefli ve güvenli hale geldiği belirtiliyor.

Yeni araştırmalar, nöbetlerin belirli bir odaktan kaynaklandığı hastalarda cerrahinin yaşam kalitesini belirgin şekilde artırabileceğine işaret ediyor. Bu yöntem, genellikle uzun süre ilaçlara yanıt vermeyen hastalar için değerlendiriliyor.


Hücre ve Gen Tedavileri: Deneysel Ama Umut Verici

Epilepsi tedavisinde en güncel ve deneysel alanlardan biri hücre ve gen temelli yaklaşımlar. Son yıllarda yapılan erken aşama klinik çalışmalarda, beynin nöbet üreten bölgelerine yerleştirilen özel hücrelerin elektriksel dengeyi düzenleyebileceği gösterildi.

Ayrıca bazı epilepsi türlerinin genetik kökenli olduğunun anlaşılması, genetik hedefli tedavilerin de gündeme gelmesini sağladı. Uzmanlar, bu yaklaşımların henüz rutin tedaviye girmediğini, ancak gelecekte önemli bir yer edinebileceğini ifade ediyor.


Kişiye Özel Epilepsi Tedavisi Mümkün mü?

Yeni bilimsel çalışmalar, epilepsinin tek bir hastalık olmadığını; farklı alt türleri olan bir hastalıklar grubu olduğunu ortaya koyuyor. Bu nedenle son dönemde tedavi planları;

  • Hastanın nöbet tipi

  • Yaşı

  • Eşlik eden hastalıkları

  • Genetik özellikleri

dikkate alınarak daha bireysel biçimde şekillendiriliyor.

Uzmanlar, bu yaklaşımın “herkese aynı tedavi” anlayışından uzaklaşıldığını gösterdiğini belirtiyor.


Ne Zaman Farklı Tedaviler Gündeme Gelir?

Bilimsel rehberlere göre aşağıdaki durumlarda tedavi yaklaşımı yeniden gözden geçirilebiliyor:

  • Birden fazla ilaca rağmen nöbetlerin sürmesi

  • Nöbetlerin yaşam kalitesini ciddi şekilde etkilemesi

  • İlaç yan etkilerinin tolere edilememesi

  • Nöbetlerin belirli bir odaktan kaynaklandığının düşünülmesi

Bu durumlar, ileri değerlendirme gerektirebilir.


En Çok Sorulan Sorular

Epilepsinin kesin tedavisi var mı?
Bazı kişilerde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir; ancak bu her hasta için geçerli değildir.

Yeni tedaviler herkese uygulanır mı?
Hayır. Yeni ve deneysel tedaviler belirli hasta grupları için değerlendirilir.

Epilepsi cerrahisi riskli midir?
Her cerrahi girişim gibi riskleri vardır; karar bireysel değerlendirmeyle verilir.

İlaçlar ömür boyu mu kullanılır?
Bu durum hastanın seyrine göre değişebilir.


Bilimsel Sınırlılıklar

  • Yeni tedavilerin çoğu henüz erken aşamadadır.

  • Her yöntem her epilepsi türünde etkili olmayabilir.

  • Uzun vadeli sonuçlara dair çalışmalar sürmektedir.

  • Tedavi kararları bireysel değerlendirme gerektirir.