Hakemli Yayınlarda “Bilinçli Üretim” Kanıtı Yok
Bugüne kadar saygın bilimsel dergilerde yayımlanan ve bağımsız araştırmacılar tarafından doğrulanmış çalışmalarda, Covid-19 virüsünün kasıtlı olarak üretildiğini gösteren güçlü bir kanıt ortaya konmuş değil. Genomik analizler, virüsün genetik yapısında açık bir “mühendislik izi” bulunmadığını bildiriyor.
Uzmanlar, genetik olarak tasarlanmış bir patojende genellikle belirli moleküler imzaların, restriksiyon bölgelerinin veya yapay dizilim kalıplarının görülebileceğini belirtiyor. Mevcut bilimsel analizlerde SARS-CoV-2 genomunda bu tür açık göstergeler tespit edilmiş değil.
Doğal Köken Hipotezi Neden Daha Güçlü Görülüyor?
Araştırmalar, virüsün yarasa kökenli koronavirüslerle yüksek genetik benzerlik taşıdığını ortaya koyuyor. Ayrıca geçmişte SARS (2003) ve MERS (2012) gibi büyük salgınlara yol açan koronavirüslerin de hayvanlardan insanlara geçtiği biliniyor.
Epidemiyolojik veriler, ilk vakaların önemli bölümünün Wuhan’daki canlı hayvan pazarlarıyla bağlantılı olduğunu gösteriyor. Çevresel örneklerde virüs RNA’sının tespit edilmesi de bu senaryoyu destekleyen unsurlar arasında yer alıyor.
Bu nedenle birçok virolog ve epidemiyolog, mevcut kanıt ağırlığının zoonotik yani hayvandan insana doğal geçiş ihtimalini daha güçlü kıldığını ifade ediyor.
Laboratuvar Kazası İhtimali Tamamen Dışlandı mı?
Hayır. Bazı uluslararası değerlendirme raporlarında laboratuvarla ilişkili bir kaza ihtimali tamamen kapatılmış değil. Wuhan’daki araştırma enstitüsünün yarasa koronavirüsleri üzerinde çalışmış olması, bu senaryonun tartışılmasına zemin hazırladı.
Ancak burada kritik ayrım şu:
Laboratuvar kazası ihtimali, “bilinçli üretim” anlamına gelmiyor.
Bugüne kadar kamuya açık, doğrulanmış laboratuvar kayıtları, deney planları ya da tasarım belgeleri gibi doğrudan kanıtlar ortaya konmuş değil. Bu nedenle “bilinçli üretim” iddiası bilimsel zeminde en zayıf senaryo olarak değerlendiriliyor.
Veri Eksikliği Tartışmayı Besliyor
Uzmanlar, köken araştırmalarında erken dönem hasta örneklerine ve ham laboratuvar verilerine tam erişimin sağlanamamasının belirsizliği artırdığını belirtiyor. Bu durum, kesin hüküm verilmesini zorlaştırıyor.
Bilim dünyası açısından mesele bir suçlama değil, kanıt meselesi. Ve şu anki tablo, kesin yargıdan çok olasılık skalasını işaret ediyor.
Sonuç: Bilim Ne Diyor?
• Covid-19’un bilinçli olarak üretildiğini gösteren güçlü bilimsel kanıt yok.
• Doğal köken hipotezi, genomik ve epidemiyolojik veriler açısından daha güçlü.
• Laboratuvar kazası ihtimali tamamen kapanmış değil; ancak bunu doğrulayan somut kanıt bulunmuyor.
Pandemi bir küresel travma olarak hafızalara kazındı. Köken tartışması ise bilimin titiz adımlarla yürüdüğü, veriye dayalı bir soruşturma olarak devam ediyor. Kesin hüküm için yeni, şeffaf ve doğrulanabilir veriler gerekiyor.
