Uzmanlar, sürekli yorgunluk, ayaklarda şişlik veya idrardaki değişiklikler gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Böbrek hastalığı, erken evrelerinde belirgin yakınmalara yol açmayabilir. Ancak böbreklerin kandaki atıkları süzme görevini yeterince yerine getirememesiyle birlikte vücutta bazı değişiklikler ortaya çıkabilir. Uzmanlara göre bu belirtiler tek başına böbrek hastalığı anlamına gelmese de özellikle diyabet, yüksek tansiyon veya aile öyküsü bulunan kişilerde tıbbi değerlendirme gerektirebilir.[1][2]
Sürekli yorgunluk dikkat çekebilir
Böbrekler, eritropoietin adı verilen ve kırmızı kan hücresi üretimini uyaran hormonu salgılar. Böbrek fonksiyonlarının bozulması bu hormonun azalmasına, buna bağlı kansızlığa (anemi) ve sürekli yorgunluk hissine yol açabilir. Konsantrasyon güçlüğü ve halsizlik de tabloya eşlik edebilir.[1]
Ayaklarda ve yüzde şişlik görülebilir
Böbrekler sodyumu ve fazla sıvıyı yeterince uzaklaştıramadığında ayak, ayak bileği, bacak ve yüzde şişlik oluşabilir. Özellikle sabahları göz çevresindeki şişlik, idrarla protein kaçağının işaretlerinden biri olabilir.[1][2]
İdrardaki değişiklikler önem taşıyor
Köpüklü idrar, idrarda protein bulunmasına işaret edebilir. Kahverengi, çok açık renkli veya kanlı idrar da böbrek hastalığı dışında enfeksiyon ya da böbrek taşı gibi farklı sağlık sorunlarının belirtisi olabilir. Bu nedenle idrar renginde veya görünümünde kalıcı değişiklikler değerlendirilmelidir.[1][2]
Kas krampları ve nefes darlığı gelişebilir
Böbrek fonksiyonlarının bozulması, sodyum, potasyum ve kalsiyum gibi elektrolitlerin (sinir ve kasların çalışmasını sağlayan mineraller) dengesini etkileyebilir. Bunun sonucu olarak kas krampları görülebilir. İleri evrelerde ise kansızlık ve sıvı birikimine bağlı nefes darlığı gelişebilir.[1]
Ciltte kaşıntı ve kuruluk görülebilir
Kandaki atık maddelerin birikmesi ve mineral dengesinin bozulması, yaygın kaşıntıya ve cilt kuruluğuna neden olabilir. Bu belirtiler özellikle kronik böbrek hastalığının ilerleyen dönemlerinde daha belirgin hale gelebilir.[1]
İştahsızlık ve ağız kokusu da belirti olabilir
Böbreklerin atıkları uzaklaştıramaması sonucu gelişen üremi (kanda atık maddelerin birikmesi), ağızda metalik tat, kötü ağız kokusu, mide bulantısı ve iştahsızlık gibi yakınmalara yol açabilir. Uzun süre devam eden iştahsızlık istemsiz kilo kaybıyla sonuçlanabilir.[1]
Uyku sorunları ve zihinsel bulanıklık görülebiliyor
Araştırmalar, kronik böbrek hastalığı ile uyku apnesi arasında çift yönlü bir ilişki olabileceğini gösteriyor. Ayrıca toksinlerin kanda birikmesi ve kansızlık nedeniyle dikkat dağınıklığı, unutkanlık ve zihinsel performansta azalma görülebiliyor.[1]
Kimler daha dikkatli olmalı?
Diyabet, yüksek tansiyon, ileri yaş, ailede böbrek hastalığı öyküsü ve kalp-damar hastalıkları bulunan kişiler kronik böbrek hastalığı açısından daha yüksek risk taşıyor. Bu gruplarda düzenli kan ve idrar testleri erken tanı açısından önem taşıyor.[2]
Belirtiler tek başına tanı koydurmaz
Uzmanlar, bu belirtilerin yalnızca böbrek hastalıklarında görülmediğini, farklı sağlık sorunlarından da kaynaklanabileceğini belirtiyor. Ancak yakınmaların uzun sürmesi veya birden fazlasının birlikte görülmesi halinde gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.[2]
Böbrek hastalıkları erken dönemde saptandığında yaşam tarzı değişiklikleri ve uygun tedaviyle ilerlemesi yavaşlatılabiliyor. Bu nedenle vücudun verdiği kalıcı sinyalleri göz ardı etmemek ve risk grubunda bulunan kişilerin düzenli sağlık kontrollerini aksatmaması büyük önem taşıyor.[2]
Kaynaklar
[1] WebMD, Warning Signs of Kidney Problems
[2] WebMD, What Are the Symptoms of Kidney Disease?
