Bilim ne söylüyor?
Bilim insanları, ileri düzey yıldız evrimi ve gezegensel iklim modelleri kullanarak Dünya’nın çok uzak geleceğine ilişkin dikkat çekici projeksiyonlar paylaşıyor. Bu modellere göre gezegenimiz, insan kaynaklı iklim değişikliğinden tamamen bağımsız olarak, kozmik süreçler nedeniyle bir gün yaşanamaz hale gelecek.
Bu öngörülerin temelinde, Güneş’in bir yıldız olarak zamanla daha parlak ve daha sıcak hale gelmesi yatıyor.
Süreç nasıl işleyecek?
Astrofizik hesaplamalara göre Güneş’in parlaklığı yaklaşık her 1 milyar yılda yüzde 10 artıyor. Bu artış Dünya üzerinde zincirleme etkiler oluşturuyor:
• Ortalama yüzey sıcaklığı yükseliyor
• Okyanuslardaki su buharlaşması hızlanıyor
• Su buharı güçlü bir sera gazı olarak atmosferde birikiyor
• Kontrolsüz sera etkisi tetikleniyor
Bu süreç, Venüs’te görülen “kaçak sera etkisine” benzer bir tabloya yol açabiliyor.
Tahmini zaman çizelgesi
Bilimsel modellere dayanan yaklaşık öngörüler şöyle:
• 1 – 1,5 milyar yıl sonra:
İnsanlar ve çoğu karmaşık canlı için Dünya yaşanamaz hale geliyor. Okyanusların büyük bölümü buharlaşma sürecine giriyor.
• 2 – 3 milyar yıl sonra:
Bitkiler ve hayvanlar dahil olmak üzere karmaşık yaşam formlarının büyük kısmı ortadan kalkıyor.
• 3 – 4 milyar yıl sonra:
Yalnızca aşırı koşullara dayanabilen basit mikrobiyal yaşam kalıyor.
• Yaklaşık 5 milyar yıl sonra:
Güneş, “kırmızı dev” evresine giriyor ve Dünya’daki tüm yaşamın tamamen sona ermesi bekleniyor.
Uzmanlar bu tarihlerin kesin değil, model temelli yaklaşık tahminler olduğunun altını çiziyor.
Önemli ayrım: Bu iklim krizi değil
Bilim insanları, bu senaryonun günümüzde yaşanan küresel ısınma ve iklim kriziyle karıştırılmaması gerektiğini özellikle vurguluyor.
• İnsan kaynaklı iklim değişikliği: yüzyıllar ölçeğinde, politik ve teknolojik tercihlerle şekillenebilir.
• Güneş kaynaklı yaşanamazlık: milyarlarca yıl ölçeğinde, kaçınılmaz kozmik bir süreçtir.
Bu nedenle “nasıl olsa Dünya yok olacak” yaklaşımı, mevcut iklim krizini önemsizleştiren bir bilimsel dayanak sunmuyor.