BİYOKİMYA

BASO yüksekliği ve düşüklüğü nedir? Hangi durumlarda önemlidir

BASO, kanda bulunan beyaz kan hücrelerinden bazofilleri ifade eder. Bağışıklık sisteminin alerjik reaksiyonlar ve iltihabi süreçlerde rol alan önemli bir parçasıdır. BASO değerinin yükselmesi alerji, enfeksiyon veya nadiren hematolojik hastalıkları düşündürebilirken, düşüklüğü çoğu zaman geçici ve önemsiz kabul edilir.

BASO nedir?

BASO (bazofil), bağışıklık sisteminde yer alan ve histamin gibi maddeleri salgılayarak alerjik reaksiyonlarda görev alan bir lökosit (akyuvar) türüdür.


📌 Normal referans aralığı

Mutlak bazofil sayısı: 0–0.2 x10⁹/L
Yüzde olarak BASO%: %0–1

(Laboratuvar aralıkları küçük farklılık gösterebilir.)


🔺 BASO yüksekliği ne anlama gelir?

BASO yüksekliği bazofili olarak adlandırılır ve şu durumlarda görülebilir:

• alerjik rinit ve astım
• kurdeşen ve egzama
• kronik iltihabi hastalıklar
• hipotiroidi
• bazı lösemi ve kemik iliği hastalıkları
• splenektomi sonrası dönem
• enfeksiyonların iyileşme fazı


🔻 BASO düşüklüğü ne anlama gelir?

BASO düşüklüğü bazopeni olarak adlandırılır ve çoğu zaman klinik açıdan önemli değildir.

Şu durumlarda görülebilir:
• yoğun stres ve enfeksiyon başlangıcı
• kortizon kullanımı
• Cushing sendromu
• tiroid hormon fazlalığı
• kemik iliği baskılanması


🧭 Nedenleri

BASO yüksekliği neden olur?

• alerjik hastalıklar
• kronik bağırsak ve deri hastalıkları
• romatizmal hastalıklar
• lösemi ve myeloproliferatif hastalıklar
• bazı ilaçların yan etkileri

BASO düşüklüğü neden olur?

• kortizon ve benzeri ilaçlar
• akut enfeksiyon başlangıcı
• yoğun stres
• kemik iliği baskılanması
• hipertiroidi


🔔 Belirtiler

BASO tek başına belirti oluşturmaz. Ancak eşlik eden bulgular önemlidir:

• kaşıntı ve döküntü
• hapşırma, burun akıntısı
• hırıltılı solunum, astım yakınmaları
• açıklanamayan kilo kaybı
• gece terlemesi ve halsizlik
• sık enfeksiyon geçirme


🚑 Ne zaman doktora gidilmeli?

• BASO değeri sürekli yüksek çıkıyorsa
• eşlik eden kaşıntı, döküntü ve nefes darlığı varsa
• kansızlık ve trombosit düşüklüğü de birlikteyse
• kilo kaybı ve gece terlemesi eşlik ediyorsa
• çocuklarda belirgin yükseklik saptandıysa


🌿 Günlük yaşam uyarıları

• alerjenlerle temastan mümkün olduğunca kaçının
• reçetesiz antihistaminik kullanmayın
• şikayetler uzunsa alerji ve hematoloji değerlendirmesi gerekebilir
• düzenli kan tahlili sonuçlarını takip edin
• doktor önerisi olmadan bitkisel karışımlar kullanmayın