Kadınların önemli bir bölümünün hayatının herhangi bir döneminde karşılaştığı adet düzensizliği, çoğu zaman geçici bir sorun gibi algılansa da, altında yatan nedenler dikkatle değerlendirilmediğinde uzun vadeli sağlık risklerine yol açabiliyor. Uzmanlar, adet döngüsünün yalnızca üreme sağlığını değil, genel vücut dengesini de yansıtan önemli bir gösterge olduğuna dikkat çekiyor.
Adet düzensizliği ne zaman kabul edilir?
Tıbbi olarak adet aralığının 21 günden kısa veya 35 günden uzun olması, kanamanın olağandışı yoğun ya da uzun sürmesi, adetlerin 3 ay ve daha uzun süre kesilmesi düzensizlik olarak tanımlanıyor.
En sık karşılaşılan nedenler
Yapılan klinik değerlendirmelere göre adet düzensizliğinin arkasında çoğunlukla şu faktörler yer alıyor:
-
Hormon dengesizlikleri (östrojen ve progesteron uyumsuzluğu)
-
Polikistik over sendromu (PKOS)
-
Tiroid bezinin az ya da fazla çalışması
-
Yoğun stres, uykusuzluk ve psikolojik baskı
-
Hızlı kilo alıp verme veya aşırı diyetler
-
Yoğun ve kontrolsüz egzersiz
-
Rahim içi yapısal sorunlar (miyom, polip gibi)
-
Bazı ilaçların yan etkileri
Hangi durumlarda doktora başvurulmalı?
Uzmanlar, özellikle şu tabloların gecikmeden değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor:
-
Adetin 3 ay ve üzeri kesilmesi
-
Şiddetli ve pıhtılı kanamalar
-
Günlük yaşamı etkileyen ağrılar
-
Ani kilo değişimi, tüylenme artışı veya meme başından akıntı
-
Gebelik planı olmasına rağmen düzensizliğin sürmesi
Tanı sürecinde neler yapılıyor?
Tanı aşamasında hormon testleri, ultrason incelemesi ve gerekirse metabolik değerlendirmeler öne çıkıyor. Amaç, düzensizliğin geçici mi yoksa altta yatan kalıcı bir nedene mi bağlı olduğunu netleştirmek.
Tedavide güncel yaklaşım
Adet düzensizliğinde tedavi, tek tip bir reçeteden ziyade nedene yönelik planlanıyor. Hormon düzenleyici tedaviler, tiroid hastalıklarının kontrol altına alınması, rahim içi sorunlara yönelik minimal girişimler ve yaşam tarzı düzenlemeleri en sık başvurulan yöntemler arasında yer alıyor. İleri vakalarda kişiye özel hormon protokolleri ve metabolik tedaviler uygulanabiliyor.
Günlük hayatta nelere dikkat edilmeli?
Uzmanlar, tedaviyi desteklemek için şu önerilerde bulunuyor:
-
Düzenli ve yeterli uyku
-
Dengeli, aşırı kısıtlamadan uzak beslenme
-
Stres yönetimi ve hafif–orta düzey fiziksel aktivite
-
Adet tarihlerini ve belirtileri içeren bir döngü takibi
Sık sorulan sorulara kısa yanıtlar
-
Adet düzensizliği kısırlık yapar mı?
Her zaman değil; ancak uzun süre devam ederse yumurtlamayı etkileyebilir. -
Stres gerçekten adetleri etkiler mi?
Evet. Stres hormonları, üreme hormonlarının çalışmasını baskılayabilir. -
Kendiliğinden düzelir mi?
Bazı geçici durumlarda evet; ancak tekrarlıyorsa mutlaka değerlendirilmelidir.
Uzman uyarısı:
Bu haberde yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Adet düzensizliği her bireyde farklı nedenlere bağlı gelişebilir. Kesin tanı ve tedavi için kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulması gerekir.