Büyük veri analizi: 150 bin hastanın sonuçları incelendi
ABD’de yapılan ve ortopedi kongresinde sunulan araştırmada yaklaşık 150 bin hastanın sağlık kayıtları incelendi. Araştırmada, GLP-1 sınıfı ilaçları kullanan kişilerde bazı kas-iskelet sistemi sorunlarının daha sık görüldüğü tespit edildi.
Beş yıllık takipte şu bulgular dikkat çekti:
• Osteoporoz (kemik erimesi) riski %30 arttı
• Gut hastalığı riski %12 yükseldi
• Osteomalazi (kemik yumuşaması) riski %150’den fazla arttı
• Tendon kopmaları yaklaşık %50 daha fazla görüldü
Araştırmacılar özellikle Aşil tendonu, rotator manşet ve göğüs kası tendonlarında yaralanma riskinin yükseldiğini bildirdi.
Neden böyle bir risk ortaya çıkabilir?
Bilim insanlarına göre birkaç olası mekanizma söz konusu olabilir:
• Hızlı kilo kaybı, kemiklerin taşıdığı mekanik yükü azaltabilir
• Beslenme eksiklikleri (kalsiyum, protein, D vitamini) gelişebilir
• Kas kütlesinde azalma, tendon ve kemik dengesini bozabilir
• Hormonal değişimler kemik metabolizmasını etkileyebilir
Uzmanlar, ani kilo kaybının bazen astronotların yerçekimsiz ortamda yaşadığı kemik kaybına benzer bir etki oluşturabileceğini söylüyor.
“İlaçları bırakın” uyarısı yok
Araştırmacılar önemli bir noktaya da dikkat çekiyor:
Bu çalışma neden-sonuç ilişkisini kanıtlamıyor. Yani ilaçların doğrudan kemik hasarına yol açtığı kesin olarak gösterilmiş değil. Ayrıca bu ilaçların obezite, diyabet ve kalp hastalıkları riskini azaltma gibi ciddi faydaları bulunuyor.
Uzmanlardan öneriler
Doktorlar GLP-1 ilaçlarını kullanan kişilere şu önerilerde bulunuyor:
• Tedavi sürecinde kemik yoğunluğu takibi yapılmalı
• Protein, kalsiyum ve D vitamini açısından zengin beslenme sağlanmalı
• Direnç egzersizleri ve kas güçlendirme programları uygulanmalı
• Ani ve kontrolsüz kilo kaybından kaçınılmalı
Uzmanlara göre bu ilaçlar doğru takip ve yaşam tarzı desteğiyle kullanıldığında faydaları risklerinden daha ağır basabilir, ancak uzun dönem etkileri için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.