BİLİM

Zayıflama ilaçları kanser için umut mu, belirsizlik mi?

Yeni bir bilimsel değerlendirme, diyabet ve obezite tedavisinde kullanılan GLP-1 ilaçları ile kanser arasındaki olası ilişkiyi mevcut veriler ışığında ele aldı.


Bu çalışma, Kanada’da görev yapan iki bilim insanı tarafından hazırlanmış bir bilimsel değerlendirme yazısıdır. Ocak 2026’da, dünyanın saygın kanser dergilerinden biri olan Nature Cancer’da yayımlanmıştır. Yazı, yeni bir deney veya hasta çalışması değil; bugüne kadar yapılmış araştırmaların genel bir analizidir.
Son yıllarda diyabet ve obezite tedavisinde yaygınlaşan GLP-1 temelli ilaçlar, kilo kaybı sağlaması ve metabolizmayı düzenlemesiyle dikkat çekiyor. Bu durum, “Acaba bu ilaçlar kanser riskini de etkiler mi?” sorusunu gündeme getiriyor.

Bilim insanları, bugüne kadar yapılmış klinik çalışmalar ve hasta kayıtlarını inceleyerek bu soruya yanıt aradı. Değerlendirmede, GLP-1 ilaçlarının kanser riskini net şekilde artırdığına dair güçlü bir kanıt olmadığı vurgulanıyor. Bazı veriler, özellikle obeziteyle ilişkili kanser türlerinde riskin azalabileceğine işaret etse de, bu durum kesin bir sonuç olarak sunulmuyor.

Ayrıca laboratuvar ve hayvan çalışmalarında, bu ilaçların bazı biyolojik yollar üzerinden dolaylı etkiler gösterebileceği ifade ediliyor. Ancak bu bulguların insanlara birebir uygulanamayacağı özellikle belirtiliyor.

Araştırmacılar, kanser gibi uzun vadede ortaya çıkan hastalıklar için daha uzun süreli ve özel olarak bu soruya odaklanan çalışmalara ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
Uzmanlara göre, GLP-1 ilaçlarıyla ilgili “kanser yapar” ya da “kanseri önler” gibi kesin ifadeler kullanmak şu aşamada bilimsel değil. İlacın etkisi; kişinin kilosu, metabolik durumu, yaşı ve eşlik eden hastalıklarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Bu değerlendirme henüz deneysel düzeydedir ve ilişki göstermeye yöneliktir. Tedavi edici ya da koruyucu kesin bir sonuç sunmaz. İlaç kullanımıyla ilgili kararlar mutlaka hekime danışılarak verilmelidir.