Sigaranın zararları listesine bir başlık daha ekleniyor: demans ve Alzheimer riski. Son bilimsel değerlendirmelere göre sigara, yalnızca akciğerlere değil, doğrudan beyne zarar veriyor ve hafıza kaybına giden süreci hızlandırabiliyor.
Uzmanlar sigarayı, “değiştirilebilir risk faktörleri” içinde beyin için en tehlikelilerden biri olarak gösteriyor.
Sigara beyinde ne yapıyor?
Bilimsel açıklamalara göre sigara:
• beyin damarlarını daraltıyor
• beyne giden oksijeni azaltıyor
• serbest radikal üretimini artırıyor
• sinir hücrelerine toksik stres yüklüyor
Bu süreçler zamanla hafıza, dikkat ve karar verme becerilerinin zayıflamasına ve demans riskinin yükselmesine yol açabiliyor.
Demans riski neden artıyor?
Çoklu klinik çalışmalar, aktif sigara içenlerde demans riskinin hiç içmeyenlere göre daha yüksek olduğunu gösteriyor. Özellikle damar kaynaklı demansın sigara ile daha güçlü ilişkili olduğu bildiriliyor. Uzmanlar, riskin sigara bırakıldıktan sonra zamanla azaldığını, bu nedenle “geç değil” mesajının kritik olduğunu vurguluyor.
⸻
Bu konuda yayımlanan bilimsel çalışmalar
Aşağıdaki çalışmalarda sigara ve demans ilişkisi incelendi:
• “Smoking and Risk of Dementia and Alzheimer’s Disease”
• “Cigarette Smoking and the Risk of Dementia in the Elderly Population”
• “Tobacco Use as a Modifiable Risk Factor for Dementia”
• “Vascular Dementia and Smoking: A Prospective Cohort Analysis”
• “Dose-Response Relationship Between Smoking and Cognitive Decline”
⸻
Uzmanların ortak çağrısı
Beyin sağlığını korumak için:
• sigarayı bırakmak
• düzenli egzersiz yapmak
• hipertansiyon ve diyabeti kontrol altında tutmak
• uyku düzenine dikkat etmek
• Akdeniz tipi beslenmek
öneriliyor.