Hücrelerde Biriken DNA Hasarı Önemli Bir Engel

Araştırmacılar, “somatik mutasyon” adı verilen DNA değişikliklerine odaklandı. Somatik mutasyonlar, yaşam boyunca hücreler bölünürken veya çevresel etkenlerin etkisiyle ortaya çıkan rastgele genetik değişikliklerdir. Bu değişikliklerin büyük bölümü zararsız olsa da bazıları hücrelerin normal çalışmasını bozabiliyor ve zamanla organların işlevini olumsuz etkileyebiliyor.[1]

Bilim insanları geliştirdikleri modelde, yaşlanmanın geri çevrilebilir kabul edilen diğer biyolojik süreçlerini devre dışı bıraktı. Ardından yalnızca bu DNA mutasyonlarının etkisini hesapladı. Sonuçta, teorik olarak insan yaşamının ortanca süresinin 146 ila 194 yıl arasında bir üst sınıra ulaşabileceği öngörüldü.[1]

Her Organ Aynı Hızda Yaşlanmıyor

Araştırmanın dikkat çeken yönlerinden biri de organlar arasındaki fark oldu.

Karaciğer ve deri gibi sürekli kendini yenileyebilen dokular, hasarlı hücreleri yenileriyle değiştirebildiği için DNA hasarını daha uzun süre telafi edebiliyor. Buna karşılık beyin ve kalp kası gibi hücreleri çok sınırlı yenilenen organlarda mutasyonlar zaman içinde birikiyor. Araştırmacılara göre yaşam süresini belirleyen temel biyolojik sınırlardan biri de bu durum olabilir.[1]

Bu Sonuç İnsanların 194 Yıl Yaşayacağı Anlamına Gelmiyor

Bilim insanları, çalışmanın en önemli mesajının yanlış anlaşılmaması gerektiğini vurguluyor.

Araştırmada belirtilen 146 ila 194 yıllık süre, bugünkü tıp teknolojisiyle ulaşılabilecek bir hedef değil. Bu değer, yalnızca yaşlanmanın geri döndürülebilir bütün mekanizmalarının gelecekte tamamen kontrol altına alınabildiği varsayımsal bir senaryoda yapılan matematiksel hesaplamayı ifade ediyor.[1]

Bugün doğrulanmış en uzun insan ömrü, 122 yaşına kadar yaşayan Jeanne Calment’e ait olmaya devam ediyor. Ortalama yaşam süresi ise ülkeden ülkeye değişmekle birlikte bu teorik sınırların oldukça altında bulunuyor.[2]

Uzun Yaşam Araştırmalarına Yeni Bir Bakış

Son yıllarda biyolojik yaşlanmayı yavaşlatmayı hedefleyen çalışmalar hız kazanırken, bilim dünyasında insan ömrünün kesin bir üst sınırı olup olmadığı tartışması da sürüyor.

Daha önce yayımlanan bazı araştırmalar insan ömrünün yaklaşık 115 ila 125 yıl civarında doğal bir sınıra ulaşabileceğini öne sürerken, bazı bilim insanları ise mevcut verilerin kesin bir üst sınır göstermediğini savunuyor.[2] Bu yeni çalışma ise tartışmayı farklı bir açıdan ele alarak, DNA mutasyonlarının tek başına ne kadar belirleyici olabileceğini hesaplamaya çalışıyor.[1]

Araştırmacılar, modelin gelecekte yaşlanma biyolojisini anlamaya yardımcı olabileceğini ancak gerçek insan yaşamını tam olarak yansıtmadığını belirtiyor. Çünkü yaşlanma yalnızca DNA mutasyonlarından değil; bağışıklık sistemi değişiklikleri, hücresel enerji kaybı, protein dengesindeki bozulmalar ve birçok biyolojik mekanizmanın birlikte etkisiyle şekilleniyor. Bu nedenle çalışmanın sonuçları, geleceğe yönelik teorik bir biyolojik sınır olarak değerlendiriliyor ve yeni araştırmalarla desteklenmesi gerekiyor.[1]

Kaynaklar

[1] Khrameeva E. ve arkadaşları. Quantitative assessment of somatic mutations as a fundamental limit to human lifespan. npj Aging. 2026.

[2] Eisenstein M. Does the human lifespan have a limit? Nature. 2022.

Yaşlı yetişkinlerde en sık görülen ancak çoğu zaman fark edilmeyen sağlık sorunlarından biri olan sarkopeni, erken tanı ve uygun egzersiz ile ilerlemesi yavaşlatılabilen bir hastalık olarak kabul ediliyor. [1][2]

Sarkopeni Nedir?

Sarkopeni, yaşlanmayla birlikte iskelet kası kütlesinin, kas gücünün ve fiziksel performansın giderek azalmasıyla karakterize ilerleyici bir kas hastalığıdır. 2019’dan bu yana uluslararası hastalık sınıflandırmalarında bağımsız bir hastalık olarak yer almaktadır. [1]

En sık;

• 60 yaş üzerindeki bireylerde
• Hareketsiz yaşayan kişilerde
• Kronik hastalığı bulunanlarda
• Uzun süre yatağa bağımlı kalanlarda
• Yetersiz beslenenlerde görülür. [2]

Araştırmalar, toplumda yaşayan yaşlı erişkinlerin yaklaşık %10-22’sinde sarkopeni görülebildiğini, bakım evlerinde yaşayan yaşlılarda bu oranın daha da artabildiğini göstermektedir. [3]

Günlük yaşama etkileri

Sarkopeni;

• Merdiven çıkmayı zorlaştırabilir.
• Sandalyeden kalkmayı güçleştirebilir.
• Yürüme hızını azaltabilir.
• Düşme ve kırık riskini artırabilir.
• Bağımsız yaşamı olumsuz etkileyebilir. [2]

Sarkopeni Neden Olur?

Sarkopeni tek bir nedene bağlı gelişmez.

Başlıca risk faktörleri şunlardır:

• İleri yaş [1]
• Fiziksel hareketsizlik [2]
• Uzun süre yatak istirahati [2]
• Yetersiz protein alımı [4]
• D vitamini eksikliği [4]
• Kronik inflamasyon [3]
• Diyabet [2]
• Kalp yetmezliği [2]
• KOAH [2]
• Böbrek hastalıkları [2]
• Kanser [2]

Genetik ve çevresel etkenler

Kas yapısını etkileyen bazı genetik özellikler sarkopeni riskini artırabilir. Ancak yaşam tarzı, düzenli egzersiz ve beslenme alışkanlıkları hastalığın gelişiminde çok daha belirleyici rol oynar. [3]

Sarkopeni Belirtileri

Erken dönem belirtileri

• Kas gücünde azalma [1]
• Çabuk yorulma [2]
• Kavrama gücünün azalması [2]
• Yürüme hızında düşüş [2]
• Merdiven çıkarken zorlanma [2]

İleri dönem belirtileri

• Kas hacminde belirgin azalma
• Düşmeler
• Kemik kırıkları
• Denge kaybı
• Günlük işlerde başkasına ihtiyaç duyma
• Hareket kabiliyetinin belirgin azalması [2]

Sarkopeni Nasıl Teşhis Edilir?

Tanıda yalnızca kas kütlesine bakılmaz.

Hekimler;

• Ayrıntılı fizik muayene
• El kavrama gücü testi
• Sandalyeden kalkma testi
• Yürüme hızı ölçümü
• SPPB (Short Physical Performance Battery)
• DXA (Kemik yoğunluğu cihazıyla kas ölçümü)
• BIA (Biyoempedans analizi)
• Gerektiğinde BT veya MR incelemeleri

kullanabilir. [3]

Kan testleri ise altta yatan nedenlerin araştırılması amacıyla istenebilir.

Sarkopeni Tedavisi

Sarkopeninin tedavisinde temel amaç kas gücünü korumak ve fiziksel işlevi artırmaktır.

Tedavi planı kişiye özel hazırlanmalıdır.

Egzersiz

Bilimsel olarak en güçlü kanıt;

• Direnç egzersizleri
• Ağırlık çalışmaları
• Kuvvet antrenmanları
• Denge egzersizleri
• Düzenli yürüyüş

için bulunmaktadır. [2]

Beslenme

Uzmanlar;

• Günlük yeterli protein alınmasını
• Lösinden zengin beslenmeyi
• Gerektiğinde D vitamini eksikliğinin düzeltilmesini
• Enerji ihtiyacının karşılanmasını

önermektedir. [4]

İlaç tedavisi

Bugün için sarkopeniyi doğrudan tedavi eden onaylı bir ilaç bulunmamaktadır. Bazı ilaçlar ve biyolojik tedaviler araştırılmakta olsa da henüz rutin kullanımda değildir. [5]

Güncel Bilimsel Gelişmeler

Son yıllarda yapılan çalışmalar;

• Yapay zekâ destekli erken tanı yöntemlerini
• Kas protein sentezini artırabilecek yeni ilaç adaylarını
• Miyostatin baskılayıcı tedavileri
• Kök hücre araştırmalarını
• Egzersiz ile beslenmenin birlikte uygulanmasının etkilerini

araştırmaktadır. Ancak bu yaklaşımların büyük bölümü halen klinik araştırma aşamasındadır ve standart tedavi olarak önerilmemektedir. [5]

Sarkopeni ile Yaşam

Kas kaybını tamamen durdurmak her zaman mümkün olmasa da ilerleme hızı azaltılabilir.

Uzmanların önerileri:

• Haftada en az 2-3 gün kuvvet egzersizi
• Günlük hareket miktarını artırmak
• Uzun süre oturmamak
• Yeterli protein tüketmek
• Düzenli uyumak
• Sigaradan uzak durmak
• Alkolü sınırlandırmak
• D vitamini eksikliği varsa tedavi ettirmek

En Sık Yapılan Yanlışlar

• “Kas kaybı yaşlanmanın normal parçasıdır, yapılacak bir şey yoktur.”
• “Yalnızca yürüyüş yapmak yeterlidir.”
• “Protein sadece sporcular içindir.”
• “Kas kaybı sadece erkeklerde görülür.”
• “Sarkopeni varsa egzersiz yapmak tehlikelidir.”

Bu inanışların tamamı bilimsel verilerle desteklenmemektedir. Uygun egzersiz ve beslenme çoğu hastada fayda sağlayabilir. [2][4]

Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Tedavi edilmeyen sarkopeni;

• Düşme riskini artırabilir.
• Kalça kırıklarına yol açabilir.
• Hastaneye yatış oranını yükseltebilir.
• Bağımsız yaşamı zorlaştırabilir.
• Engellilik riskini artırabilir.
• Yaşam kalitesini düşürebilir.
• Ölüm riskinde artışla ilişkili olabilir. [2]

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Aşağıdaki durumlarda değerlendirme önerilir:

• Son aylarda belirgin güç kaybı
• Nedensiz kas erimesi
• Sık düşme
• Yürümede yavaşlama
• Sandalyeden kalkmakta zorlanma
• Kavrama gücünde belirgin azalma

Acil Müdahale Gerektiren Durumlar

Kas güçsüzlüğüne;

• Ani felç belirtileri
• Konuşma bozukluğu
• Şiddetli nefes darlığı
• Bilinç değişikliği

eşlik ediyorsa acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır. Bu belirtiler sarkopeniden farklı ve acil müdahale gerektiren hastalıkların işareti olabilir.

Merak Edilen Sorular

Sarkopeni kaç yaşında başlar?

Kas kütlesindeki azalma genellikle 30-40’lı yaşlardan itibaren yavaş yavaş başlayabilir; klinik olarak belirgin sarkopeni ise daha çok 60 yaş sonrasında görülür. [1]

Sarkopeni tamamen iyileşir mi?

Tam düzelme her zaman mümkün olmasa da uygun egzersiz ve beslenme ile ilerleme yavaşlatılabilir ve kas gücü artırılabilir. [2]

Sarkopeni için hangi doktora gidilir?

İç hastalıkları, geriatri, fiziksel tıp ve rehabilitasyon veya ortopedi uzmanları değerlendirme yapabilir.

Sarkopeni gençlerde olur mu?

Evet. Uzun süre hareketsizlik, kronik hastalıklar veya ağır yetersiz beslenme genç bireylerde de kas kaybına neden olabilir. [2]

Sarkopeni kilo vermek anlamına mı gelir?

Hayır. Kişi fazla kilolu olsa bile kas kütlesi azalmış olabilir.

Sarkopeni hangi besinlerle önlenebilir?

Yeterli protein içeren besinler, süt ürünleri, yumurta, balık, yağsız et ve baklagiller dengeli beslenmenin parçası olarak önemlidir. [4]

Sarkopenide yürüyüş yeterli midir?

Yürüyüş faydalıdır ancak direnç ve kuvvet egzersizleri de tedavinin önemli bir parçasıdır. [2]

Sarkopeni ölümcül müdür?

Doğrudan ölüm nedeni değildir ancak düşme, kırık, hareketsizlik ve diğer sağlık sorunları nedeniyle ciddi sonuçlara yol açabilir. [2]

Kaynakça

[1] World Health Organization (WHO) - Healthy Ageing Reports ve ICD Sınıflandırmaları
[2] Mayo Clinic - Healthy Aging & Sarcopenia Clinical Guidance
[3] European Working Group on Sarcopenia in Older People (EWGSOP2) / PubMed Klinik Çalışmaları
[4] National Health Service (NHS) - Healthy Ageing, Nutrition and Physical Activity Guidance
[5] PubMed - Güncel Sarkopeni Klinik Araştırmaları ve Deneysel Tedavi Çalışmaları

Bayern Münih Ayrılığa Sıcak Bakıyor

Alman basınında yer alan değerlendirmelere göre Bayern Münih, kadro yapılanması kapsamında bazı oyuncularla yollarını ayırmaya hazırlanıyor. Bu isimler arasında Sacha Boey’nin de yer alması, transfer piyasasında yeni bir hareketlilik oluşturdu.

Galatasaray’ın başarılı sağ beki 2024 yılında rekor bonservis bedeliyle Bayern Münih’e göndermesinin ardından olası bir geri dönüş senaryosu yeniden konuşulmaya başlandı.

Galatasaray’ın Yakından Tanıdığı Bir İsim

25 yaşındaki Fransız futbolcu, sarı-kırmızılı formayla gösterdiği performans sayesinde taraftarın sevgilisi olmuş ve Avrupa’nın dikkatini çekmişti. Hızı, hücum katkısı ve yüksek temposuyla Galatasaray’ın oyun yapısına kısa sürede uyum sağlayabilecek isimler arasında yer alıyor.

Bu nedenle olası bir ayrılık durumunda Galatasaray’ın oyuncunun şartlarını değerlendirebileceği belirtiliyor.

Kontenjan Belirleyici Olabilir

Transferin gerçekleşmesi halinde en önemli başlıklardan biri yabancı oyuncu kontenjanı olacak. Sarı-kırmızılıların mevcut kadro planlaması nedeniyle yeni bir yabancı transferi için önce kadroda yer açması gerekebilir.

Bu nedenle Boey dosyasının ilerlemesi, hem Bayern Münih’in taleplerine hem de Galatasaray’ın kadro planlamasına bağlı olacak.

Resmî Görüşme Bulunmuyor

Şu ana kadar Galatasaray ile Sacha Boey arasında yeniden başlayan resmî görüşme veya teklif yapıldığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Ancak Bayern Münih’teki gelişmeler, eski yıldızın adını transfer döneminin dikkat çeken dosyalarından biri haline getirmiş durumda.

Avrupa’da Yeni Transfer Hareketliliği

Transfer döneminin son bölümüne girilirken, kulüpler kadrolarında düşünmedikleri oyuncular için daha esnek formüllere sıcak bakmaya başladı. Bu süreçte Dodi Lukebakio’nun da ayrılığa açık isimler arasında gösterilmesi, oyuncuya ilgi duyan kulüplerin yeniden devreye girebileceği yorumlarını beraberinde getirdi.

Trabzonspor’un daha önce oyuncunun transfer şartlarını araştırdığı bilinirken, oluşabilecek yeni mali koşullar dosyanın tekrar değerlendirilebileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Bordo-Mavililerin Aradığı Profil

Sağ kanatta görev yapan Lukebakio, gerektiğinde sol kanatta ve ikinci forvet pozisyonunda da oynayabiliyor. Hızı, bire birde etkili oyunu ve skor katkısıyla öne çıkan 27 yaşındaki futbolcu, Trabzonspor’un hücum yapısına uyabilecek isimler arasında gösteriliyor.

Teknik heyetin farklı mevkilerde görev alabilen kanat oyuncularına öncelik verdiği bilinirken, Belçikalı futbolcu bu açıdan dikkat çeken bir profil olarak değerlendiriliyor.

Kiralama Formülü Ön Planda

Oyuncunun piyasa değeri ve maaşı nedeniyle bonservisli transferin zorluğu devam ediyor. Bu nedenle olası bir transfer girişiminde kiralama ve satın alma opsiyonlu modelin daha gerçekçi seçenek olarak öne çıkabileceği ifade ediliyor.

Resmî Girişim Bilgisi Yok

Şu ana kadar Trabzonspor’un Dodi Lukebakio için yeniden resmî görüşmelere başladığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Ancak Avrupa transfer piyasasında oluşabilecek şartlar, dosyanın ilerleyen günlerde yeniden hareketlenmesine zemin hazırlayabilir.

Bayern’de Ayrılık Kapısı Aralandı

Bayern Münih Sportif Direktörü Max Eberl’in yaptığı açıklamalarda Bryan Zaragoza’nın geleceğine ilişkin verdiği mesajlar, oyuncunun takımdan ayrılabileceği yönündeki beklentileri artırdı. Alman ekibinin kadro planlamasında değişikliğe gitmesi, kanat oyuncusu için kiralama veya bonservisli transfer seçeneklerini gündeme taşıdı.

Galatasaray İçin Uygun Profil

23 yaşındaki İspanyol futbolcu, sol kanatta görev yapmasının yanı sıra sağ kanatta ve hücumun merkezinde de oynayabiliyor. Hızı, bire birde rakip eksiltebilmesi ve teknik kapasitesiyle öne çıkan Zaragoza, Galatasaray’ın hücum hattına hareketlilik katabilecek profiller arasında değerlendiriliyor.

Sarı-kırmızılıların Avrupa’da oluşan piyasa fırsatlarını yakından izlediği bilinirken, Bayern’deki gelişmeler oyuncunun transfer şartlarının daha ulaşılabilir hale gelmesine neden olabilir.

En Gerçekçi Formül Kiralama

Bryan Zaragoza’nın Bayern Münih ile uzun süreli sözleşmesi bulunması nedeniyle doğrudan bonservis transferi ekonomik açıdan zor görünüyor. Bu nedenle olası ilgilenen kulüpler açısından kiralama ve satın alma opsiyonlu formülün daha gerçekçi olduğu değerlendiriliyor.

Resmî Temas Doğrulanmadı

Şu ana kadar Galatasaray ile Bryan Zaragoza arasında resmî görüşme veya teklif yapıldığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Ancak Bayern Münih’teki yeni kadro planlaması, Avrupa transfer piyasasında oyuncunun adını önümüzdeki günlerde daha sık gündeme taşıyabilir.

Robbie Ure için Avrupa rekabeti

22 yaşındaki santrforun son haftalarda attığı goller sonrası piyasa değerinin hızla yükseldiği belirtiliyor. IK Sirius’un oyuncu için yaklaşık 9 milyon sterlin seviyesinde bonservis beklentisi oluşurken, Galatasaray’ın yanı sıra Avrupa’nın farklı liglerinden kulüplerin de genç golcüyü takip ettiği ifade ediliyor.

Ancak şu ana kadar Galatasaray’ın Robbie Ure için resmî teklif yaptığına veya kulüpler arasında görüşmelerin başladığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

Sacha Boey transferi neden gerçekleşmedi?

Öte yandan Alman basınında yer alan haberlere göre Galatasaray’ın eski oyuncusu Sacha Boey’i yeniden kadrosuna katma ihtimali yabancı oyuncu kontenjanı nedeniyle ortadan kalktı. Haberde, sarı kırmızılı yönetimin son yabancı hakkını sağ bek yerine farklı bir bölge için kullanma kararı aldığı öne sürüldü.

Bu gelişmenin ardından transfer planlamasında önceliğin orta saha ve hücum hattına kaydığı belirtiliyor.

Gözler yeni hamlelere çevrildi

Sacha Boey dosyasının kapanmasıyla birlikte Galatasaray’ın transfer bütçesini hücum hattına yönlendirmesi bekleniyor. Robbie Ure gibi gelişime açık, yeniden satış potansiyeli yüksek oyuncuların bu stratejinin önemli parçalarından biri olabileceği değerlendirilirken, transfer döneminin ilerleyen günlerinde sarı kırmızılıların bu bölgeler için yeni girişimlerde bulunması bekleniyor.

Edinilen bilgilere göre olay, Sisdağı Yaylası’nın Hanyanı (Şıhkıranı) mevkisinde meydana geldi. Hafta sonunu yaylada geçirmek isteyen Fatmanur Murat, Yağmur Murat ve Halil Murat, kiraladıkları ATV ile geziye çıktı.

Henüz belirlenemeyen bir nedenle sürücüsünün kontrolünden çıkan ATV, yol kenarındaki şarampole yuvarlandı. Kazayı görenlerin ihbarı üzerine bölgeye jandarma, sağlık ve kurtarma ekipleri sevk edildi.

Fatmanur Murat olay yerinde yaşamını yitirdi

Sağlık ekiplerinin yaptığı incelemede 25 yaşındaki Fatmanur Murat’ın olay yerinde hayatını kaybettiği belirlendi.

Kazada yaralanan Yağmur Murat ile Halil Murat’a ilk müdahale olay yerinde yapıldı. Daha sonra ambulanslarla hastaneye kaldırılan yaralılardan durumu ağır olan Yağmur Murat’ın, ileri tedavi için ambulans helikopterle Trabzon’daki hastaneye sevk edildiği öğrenildi. Halil Murat’ın ise sağlık durumunun iyi olduğu ve tedbir amacıyla Trabzon’a nakledildiği bildirildi.

Ören Beldesi’ni yasa boğan vefat

Eynesil’in Ören Beldesi nüfusuna kayıtlı olan Fatmanur Murat’ın vefat haberi, ailesi, yakınları ve belde sakinlerini derin üzüntüye boğdu.

Genç kadının cenazesinin, Ören Beldesi Merkez Camii’nde kılınacak cenaze namazının ardından aile kabristanlığında toprağa verileceği öğrenildi.

Jandarma soruşturma başlattı

Kazanın kesin nedeninin belirlenmesi için jandarma ekipleri olay yerinde inceleme yaptı. ATV’nin kontrolden çıkmasına yol açan etkenlerin belirlenmesi amacıyla soruşturmanın devam ettiği bildirildi.

Cenaze programı açıklandı

Paylaşılan bilgilere göre Dr. Yılmaz Batur için cenaze töreni 3 Ağustos 2026 Pazartesi günü, öğle namazının ardından Fatih Sultan Mehmet Camii’nde gerçekleştirilecek. Törenin ardından merhum doktor son yolculuğuna uğurlanacak.

Sağlık camiasından taziye mesajları

Dr. Yılmaz Batur’un vefatının ardından çok sayıda sağlık çalışanı ve meslektaşı taziye mesajları yayımladı. Bursa Tabip Odası da yayımladığı açıklamada, Dr. Batur’un kaybının sağlık camiasında derin bir üzüntüye neden olduğunu belirterek ailesine ve yakınlarına sabır diledi.

22 yaşındaki Robbie Ure, İsveç Allsvenskan’da attığı gollerle sezonun en dikkat çeken çıkışlarından birini yaptı. Eski Rangers altyapı oyuncusu olan genç forvetin son 14 lig maçında 15 gole ulaşması, Avrupa’daki birçok kulübün radarına girmesini sağladı. (The Scottish Sun⁠)

Galatasaray devrede

İskoç basını, Galatasaray’ın oyuncuyla ilgilenen kulüpler arasına katıldığını ve IK Sirius’un yaklaşık 9 milyon sterlin bonservis beklentisi içinde olduğunu yazdı. Haberlere göre sarı kırmızılılar, hücum hattına geleceğe yatırım niteliğinde bir takviye yapmak isterken Robbie Ure dosyasını yakından izliyor. Ancak şu ana kadar resmî teklif yapıldığı veya kulüpler arasında anlaşma sağlandığına dair doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. (The Scottish Sun⁠)

Trabzonspor da takipte

Robbie Ure için yalnızca Galatasaray’ın değil, Trabzonspor’un da ilgisinin bulunduğu ifade ediliyor. Avrupa transfer piyasasını takip eden kaynaklarda bordo mavililerin oyuncu hakkında bilgi aldığı ve gelişmeleri izlediği belirtilirken, Hoffenheim ve Lyon gibi Avrupa kulüplerinin de yarışta olduğu aktarılıyor. (TransferFeed⁠)

Avrupa kulüpleri de sırada

İtalyan ekibi Lecce’nin daha önce yaptığı teklifin reddedildiği, Sirius yönetiminin ise oyuncunun yükselen performansı nedeniyle bonservis beklentisini artırdığı belirtiliyor. İsveç temsilcisi, genç golcünün sözleşmesinin uzun süre devam etmesini de pazarlık masasında önemli bir avantaj olarak görüyor. (The Scottish Sun⁠)

Robbie Ure ne dedi?

Transfer iddiaları hakkında konuşan Robbie Ure ise şu an tek odağının Sirius formasıyla başarılı performansını sürdürmek olduğunu söyledi. Genç futbolcu, gelecekte transferin mümkün olabileceğini ifade ederken, şu aşamada kulübüne odaklandığını vurguladı. (The Scottish Sun⁠)

Transfer kulislerine göre Galatasaray, gelecek vadeden ve yatırım değeri taşıyan oyunculara yönelik çalışmalarını sürdürürken Robbie Ure de izleme listesinde bulunan isimlerden biri olarak öne çıkıyor. Ancak şu ana kadar sarı kırmızılı kulübün oyuncu için resmî teklif yaptığına ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

Performansıyla dikkatleri üzerine çekti

İskoç futbolcu, Sirius formasıyla bu sezon gösterdiği gol performansıyla birçok kulübün radarına girdi. Avrupa basınında yer alan haberlere göre genç santrfor, son dönemde attığı gollerle piyasa değerini yükseltirken kulübünün de oyuncu için yaklaşık 9 milyon sterlin seviyesinde bir bonservis beklentisi oluştuğu ifade ediliyor.

Avrupa kulüpleri de takipte

Galatasaray’ın yanı sıra Avrupa’nın farklı liglerinden kulüplerin de Robbie Ure’yi yakından izlediği belirtiliyor. Bu durum, transfer yarışının önümüzdeki haftalarda daha da hareketlenebileceğine işaret ediyor.

Genç futbolcu ise transfer iddialarıyla ilgili yaptığı açıklamada odağının mevcut kulübü Sirius’ta başarılı bir sezon geçirmek olduğunu vurguladı.

Resmî adım henüz yok

Galatasaray’ın Robbie Ure ile ilgilendiği yönündeki haberler transfer kulislerinde konuşulurken, taraflar arasında resmî görüşmelerin başladığı veya teklif yapıldığına ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor. Sarı kırmızılıların transfer döneminin ilerleyen bölümünde hücum hattı için nasıl bir yol haritası izleyeceği ise merakla bekleniyor.

Alkolün sağlık üzerindeki etkilerine ilişkin bilimsel kanıtlar her geçen yıl daha da güçleniyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC), alkollü içecekleri “Grup 1 kanserojen” yani insanlarda kansere neden olduğu bilimsel olarak kanıtlanmış maddeler arasında sınıflandırıyor. ABD Ulusal Kanser Enstitüsü tarafından özetlenen geniş kapsamlı insan çalışmaları da alkol tüketiminin ağız, boğaz, yemek borusu, karaciğer, kalın bağırsak, gırtlak ve kadınlarda meme kanseri riskini artırdığını ortaya koyuyor. [1][2]

Düşük miktarda alkol de riski artırabiliyor

Uzun yıllar boyunca yalnızca aşırı alkol tüketiminin zararlı olduğu düşünülse de, güncel araştırmalar daha düşük miktarlarda alkol tüketiminin de özellikle meme kanseri açısından riski tamamen ortadan kaldırmadığını gösteriyor. Büyük insan popülasyonlarında yapılan epidemiyolojik çalışmalar (toplumdaki hastalık nedenlerini inceleyen araştırmalar), riskin tüketim miktarı arttıkça yükseldiğini, ancak sıfırın üzerinde her düzeyde tamamen risksiz bir sınır belirlenemediğini bildiriyor. [1][2]

Bilim insanları bu nedenle “güvenli alkol miktarı” kavramının kanser açısından net bir karşılığı olmadığını vurguluyor. [1][3]

Alkol vücutta kansere nasıl zemin hazırlıyor?

Araştırmalara göre alkol, vücuda girdikten sonra asetaldehit adı verilen toksik (zararlı) bir maddeye dönüşüyor. Bu madde DNA’ya zarar verebiliyor ve hücrelerin kendini onarma mekanizmasını bozabiliyor. Ayrıca alkol;

• Hücrelerde oksidatif stres (zararlı molekül birikimi) oluşturabiliyor.
• Bazı vitaminlerin emilimini azaltabiliyor.
• Kadınlarda östrojen hormonunu yükseltebiliyor.
• Sigara dumanındaki kanser yapıcı maddelerin ağız ve boğaz dokularına daha kolay nüfuz etmesine katkı sağlayabiliyor. [2][3]

Bu mekanizmaların birlikte çalışması, uzun vadede bazı kanser türlerinin gelişme olasılığını artırabiliyor.

Kadınlar ve erkeklerde farklı kanserler öne çıkıyor

Araştırmalar, alkolün erkeklerde daha çok ağız, boğaz ve sindirim sistemi kanserleriyle ilişkilendirildiğini gösteriyor. Kadınlarda ise en dikkat çekici ilişki meme kanseriyle görülüyor. Uluslararası değerlendirmeler, her yıl dünya genelinde yüz binlerce meme kanseri vakasının alkol tüketimiyle bağlantılı olabileceğini ortaya koyuyor. [1][3]

Sağlıklı beslenme riski tamamen ortadan kaldırmıyor

Bitkisel besinlerden zengin, lif içeriği yüksek beslenmenin hormon dengesi ve genel sağlık üzerinde olumlu etkileri bulunuyor. Bazı çalışmalar lif tüketiminin östrojen düzeylerinin düzenlenmesine katkı sağlayabileceğini öne sürse de, bu durum alkolün oluşturduğu kanser riskini tamamen ortadan kaldırmıyor. Bilim insanları sağlıklı beslenmenin önemli olduğunu ancak alkol tüketiminin kanser üzerindeki etkisini sıfırlamadığını vurguluyor. [1]

Son yıllarda yayımlanan bilimsel raporlar ve halk sağlığı değerlendirmeleri, alkolün yalnızca karaciğere zarar veren bir madde olmadığını, aynı zamanda önlenebilir kanser nedenlerinden biri olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte bireysel risk; tüketim miktarı, genetik yapı, sigara kullanımı ve yaşam tarzı gibi birçok faktörden de etkilenebiliyor. Araştırmaların ortak mesajı ise kanser riski açısından alkol tüketiminin azaltılmasının daha düşük riskle ilişkili olduğu yönünde.

Kaynaklar

[1] Greger M. Can Alcohol Cause Cancer? NutritionFacts.org, 2018. İçerikte atıf yapılan bilimsel çalışmalar.

[2] National Cancer Institute. Alcohol and Cancer Risk Fact Sheet. Güncellenmiş bilgi notu.

[3] International Agency for Research on Cancer (IARC). Alcohol and Cancer. IARC Monographs ve değerlendirme özeti.

Kalp krizi, kalp kasına giden kan akışının aniden kesilmesiyle gelişir. Bu durum, kalp kasının yeterli oksijen alamamasına ve tedavi gecikirse kalıcı hasara yol açabilir. WebMD tarafından kardiyoloji uzmanlarının tıbbi değerlendirmesiyle hazırlanan güncel sağlık bilgilerine göre, belirtileri erken fark etmek ve vakit kaybetmeden acil sağlık hizmetine başvurmak hayat kurtarıyor.[1]

Kalp krizi neden olur?

Kalp krizlerinin büyük bölümü, koroner arter (kalbi besleyen damar) duvarında yıllar içinde biriken kolesterol ve yağdan oluşan plakların yırtılmasıyla başlar. Plak yırtıldığında oluşan pıhtı damarı tamamen tıkayabilir ve kalp kasına giden kan akışını durdurabilir.[1]

Bu nedenle kalp krizi çoğu zaman ani gelişse de, altında uzun yıllar devam eden damar sertliği (ateroskleroz) süreci bulunur.[1]

En sık görülen belirtiler

Kalp krizinde herkes aynı belirtileri yaşamayabilir. En yaygın belirtiler şunlardır:[1]

• Göğsün ortasında baskı, sıkışma veya yanma hissi
• Sol kola, iki kola, omuzlara, sırta, boyna veya çeneye yayılan ağrı
• Nefes darlığı
• Soğuk terleme
• Baş dönmesi veya bayılacak gibi hissetme
• Mide bulantısı ya da kusma
• Aşırı halsizlik ve yorgunluk

Belirtiler birkaç dakika sürebilir, hafifleyip tekrar başlayabilir veya giderek şiddetlenebilir.[1]

Kadınlarda belirtiler farklı olabilir

Kadınlarda kalp krizi her zaman şiddetli göğüs ağrısıyla başlamayabilir. Bunun yerine;

• Olağan dışı yorgunluk
• Hazımsızlık hissi
• Sırt, boyun veya çene ağrısı
• Nefes darlığı
• Mide bulantısı

gibi daha belirsiz yakınmalar görülebilir. Bu nedenle belirtilerin mide rahatsızlığı veya kas ağrısıyla karıştırılması tanıda gecikmeye neden olabilir.[1][2]

Sessiz kalp krizi de görülebiliyor

Bazı kişiler, özellikle diyabet (şeker hastalığı) olanlarda, “sessiz kalp krizi” olarak bilinen durumda belirgin göğüs ağrısı yaşamayabilir. Hafif halsizlik, nefes darlığı veya kısa süreli rahatsızlık hissi dışında belirti olmayabilir. Bu nedenle düzenli sağlık kontrolleri büyük önem taşır.[1]

Kimler daha fazla risk altında?

Kalp krizi riskini artıran başlıca etkenler şunlardır:[1]

• Sigara kullanımı
• Hipertansiyon (yüksek tansiyon)
• Diyabet (şeker hastalığı)
• Yüksek kolesterol
• Obezite (aşırı kilo)
• Fiziksel hareketsizlik
• İleri yaş
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• Uzun süreli stres

Bu risklerin önemli bir kısmı yaşam tarzı değişiklikleriyle azaltılabiliyor.[1]

Belirti varsa beklememek gerekiyor

Kalp krizinde en önemli unsur zamandır. Uzmanlar, belirtilerin kendiliğinden geçmesini beklemek yerine acil sağlık ekiplerinin aranmasını öneriyor. Kan akışının ne kadar erken yeniden sağlanabildiği, kalp kasında oluşacak hasarın miktarını doğrudan etkiliyor.[1]

Kalp krizinin belirtileri kişiden kişiye değişebildiği için yalnızca klasik göğüs ağrısına odaklanmamak gerekiyor. Özellikle birkaç belirtinin birlikte ortaya çıkması durumunda hızlı hareket edilmesi, yaşam şansını artıran en önemli adımlardan biri olarak kabul ediliyor.[1][2]

Kaynaklar

[1] WebMD Editorial Contributors. A Visual Guide to a Heart Attack. WebMD. Tıbbi değerlendirme: Poonam Sachdev, MD. 2024.

[2] WebMD Editorial Contributors. Heart Attack. WebMD. Tıbbi değerlendirme: James Beckerman, MD, FACC. 2025.

Icardi için son resmî durum ne?

Icardi, Galatasaray ile yeni sözleşme konusunda uzun süredir gündemde yer alıyor. Oyuncunun menajeri Elio Pino, 18 Mayıs 2026’da gerçekleştirilen görüşmede tarafların beklentilerinin örtüşmediğini ve bu nedenle toplantının olumlu sonuçlanmadığını açıkladı. Pino ayrıca bu görüşmenin ardından yeni bir müzakere yapılmadığını ifade etti.

Kulüpten yeni açıklama geldi mi?

Şu an itibarıyla Galatasaray tarafından yeni sözleşmenin imzalandığına ilişkin resmî bir duyuru bulunmuyor. Kulüp yönetimi daha önce oyuncuyla masaya oturulacağını açıklamış olsa da, son görüşmelerin ardından yeni bir gelişme kamuoyuyla paylaşılmadı.

İddialar sürüyor

Transfer döneminde Icardi hakkında farklı kulüplerle anıldığı ve çeşitli senaryoların gündeme geldiği yönünde haberler yayımlanıyor. Ancak bu iddiaların büyük bölümü resmî makamlar tarafından doğrulanmış değil. Bu nedenle oyuncunun geleceğine ilişkin kesin bir karar açıklanana kadar süreç belirsizliğini koruyor.

Son durum

Gelinen noktada Icardi ile Galatasaray arasında yeni sözleşme konusunda resmiyet kazanmış bir anlaşma bulunmuyor. Menajer tarafından yapılan son açıklamaya göre taraflar arasındaki son toplantı anlaşmayla sonuçlanmadı ve sonrasında yeni bir müzakere gerçekleşmedi. Konuyla ilgili yeni bir resmî açıklama yapılması halinde süreç netlik kazanacak.

Savunma Bakanı’ndan Kıbrıs mesajı

Savunma Bakanı Yaşar Güler, Kıbrıs ve Doğu Akdeniz’deki güvenlik ortamına ilişkin yaptığı değerlendirmede, Türk Silahlı Kuvvetlerinin her türlü senaryoya karşı hazırlıklı olduğunu söyledi.

Güler, Türkiye’nin hem kendi güvenliği hem de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin güvenliğini yakından ilgilendiren gelişmeleri ilgili kurumlarla birlikte değerlendirdiğini belirtti.

Askerî hazırlıklar güncel tehditlere göre şekilleniyor

Bakan Güler’in açıklamasına göre, Kıbrıs çevresinde yaşanan gelişmeler doğrultusunda askerî hazırlık planları güncellenirken, olası riskler doğrultusunda gerekli tedbirler alınmaya devam ediyor.

Açıklamada, Türk Silahlı Kuvvetlerinin caydırıcılığını koruyacak şekilde çalışmalarını sürdürdüğü, güvenlik politikalarının mevcut gelişmelere göre düzenli olarak gözden geçirildiği ifade edildi.

Bölgesel gelişmeler takip ediliyor

Milli Savunma Bakanlığı, Doğu Akdeniz’de yaşanan gelişmeler ile bölgedeki askerî hareketliliğin yakından izlendiğini vurgularken, Türkiye’nin uluslararası hukuk çerçevesindeki hak ve menfaatlerinin korunmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü bildirdi.

Yetkililer, güvenlik değerlendirmelerinin hem askerî hem de diplomatik boyutuyla devam ettiğini kaydetti.

Son durum

Savunma Bakanı Yaşar Güler’in açıklamalarına göre Türk Silahlı Kuvvetlerinin Kıbrıs’a yönelik askerî hazırlık durumu güncellenmiş durumda. Mevcut süreçte kamuoyuna duyurulan yeni bir askerî operasyon ya da ilave kuvvet konuşlandırmasına ilişkin resmî bir açıklama bulunmuyor. Bölgedeki gelişmeler doğrultusunda değerlendirmeler sürüyor.

Astımlı çocuklarda A vitamini ve akciğer fonksiyonu arasında dikkat çekici bir ilişki belirlendi. İki farklı yaş grubundan toplam 2.206 kişinin incelendiği gözlemsel araştırmada, A vitamini düzeyi daha yüksek çocukların bir saniyede verdikleri hava miktarı ve toplam güçlü nefes verme kapasitesi daha yüksek bulundu.[1]

Araştırma, astımı bulunan 1.165 çocuk ile 1.041 yetişkinin verileri kullanılarak gerçekleştirildi. Çocuk grubunun 6-14 yaş arasında olduğu, yetişkin grubunun ise yaş ortalamasının 58,8 olduğu bildirildi. Yetişkin katılımcıların yüzde 67’sini kadınlar oluşturdu.[1]

Katılımcıların kanındaki A ve D vitamini düzeyleri ölçüldü. Akciğer fonksiyonları ise spirometri adı verilen solunum testiyle değerlendirildi. Araştırmacılar ayrıca vitamin düzeylerinin genlerin çalışma biçimini etkileyebilen biyolojik işaretlerle bağlantısını inceledi.[1]

A Vitamini Daha Yüksek Solunum Hacimleriyle İlişkilendirildi

Çocuklarda A vitamini düzeyi yükseldikçe FEV1 ve FVC değerlerinin de arttığı görüldü. FEV1, kişinin derin bir nefes aldıktan sonra ilk bir saniyede güçlü biçimde dışarı verebildiği hava miktarını gösteriyor. FVC ise aynı nefes sırasında dışarı çıkarılan toplam hava hacmini ifade ediyor.[1]

İstatistiksel analizde yüksek A vitamini düzeyi, çocuklarda FEV1 için 2,5 ve FVC için 7,6 birimlik pozitif katsayılarla ilişkilendirildi. Bu sonuçlar, A vitamini düzeyi daha yüksek olan çocukların genel solunum hacimlerinin daha büyük olabileceğine işaret etti.[1]

Bununla birlikte hava yolu daralmasının değerlendirilmesinde kullanılan FEV1/FVC oranı, A vitamini yükseldikçe daha düşük bulundu. Bu ayrıntı, sonuçların yalnızca “A vitamini arttıkça bütün akciğer ölçümleri düzeliyor” biçiminde yorumlanamayacağını gösteriyor.[1]

Çocuklarda D Vitamini İçin Aynı Sonuç Görülmedi

Araştırmanın dikkat çeken bir diğer bulgusu, çocuklarda D vitamini düzeyi ile incelenen akciğer fonksiyonu ölçümleri arasında anlamlı bir bağlantı saptanmaması oldu.[1]

Bu nedenle çalışma, astımlı çocuklarda D vitamini düzeyini yükseltmenin solunum kapasitesini artıracağı yönünde bir kanıt sunmuyor. Daha önce yapılan kontrollü araştırmaları değerlendiren kapsamlı bir inceleme de D vitamini takviyesinin astım ataklarını veya hastalık kontrolünü belirgin biçimde iyileştirdiğine dair güçlü ve tutarlı kanıt bulunmadığını bildirmişti.[3]

Yetişkinlerde A ve D Vitamini Farklı Bir Tablo Gösterdi

Yetişkinlerde hem A hem de D vitamini düzeylerinin daha yüksek FEV1 ve FVC değerleriyle bağlantılı olduğu belirlendi. FEV1/FVC oranıyla anlamlı ilişki ise yalnızca A vitamini için görüldü.[1]

Kandaki D vitamini düzeyi en az 30 nanogram/mililitre olan yetişkinlerde daha iyi akciğer ölçümlerinin yanı sıra daha düşük epigenetik yaşlanma göstergeleri saptandı. Epigenetik yaşlanma, hücrelerin genleri açıp kapatma düzenindeki değişimlerden yararlanılarak hesaplanan biyolojik yaşlanma işaretlerini ifade ediyor.[1]

Araştırmacılar, A ve D vitaminiyle bağlantılı küçük gen düzenleyici moleküllerin ortak olarak 248 geni etkileyebildiğini belirledi. Bu genlerin bağışıklık yanıtı, inflamasyon ve hücre döngüsü gibi süreçlerde görev aldığı bildirildi.[1]

Vitaminler Genlerin Çalışma Düzenini Etkiliyor Olabilir

Çalışmada DNA metilasyonu adı verilen epigenetik süreç de değerlendirildi. DNA metilasyonu, genetik şifreyi değiştirmeden bazı genlerin etkinliğini artırabilen veya azaltabilen kimyasal işaretler olarak açıklanıyor.

Daha yüksek vitamin düzeyleri, bağışıklık ve inflamasyon yanıtında görev alan belirli bir gen bölgesindeki metilasyon değişiklikleriyle ilişkilendirildi. İstatistiksel aracılık analizleri, vitamin düzeyleri ile akciğer fonksiyonu arasındaki bağlantının bir bölümünde bu gen düzenleme mekanizmalarının rol oynayabileceğini gösterdi.[1]

Ancak bu analizler biyolojik mekanizma konusunda yalnızca olası bir yol sunuyor. Genlerdeki değişikliklerin vitamin düzeyleri nedeniyle ortaya çıktığı veya akciğer fonksiyonunu doğrudan iyileştirdiği henüz kanıtlanmış değil.[1][2]

Araştırma Takviye Kullanımını Test Etmedi

Araştırmada çocuklara A ya da D vitamini verilmedi. Katılımcılar rastgele takviye ve plasebo gruplarına ayrılmadı. Yalnızca mevcut kan vitamin düzeyleri, solunum testleri ve biyolojik işaretler arasındaki bağlantılar karşılaştırıldı.[1]

Bu nedenle daha yüksek A vitamini düzeylerinin daha iyi akciğer fonksiyonuna yol açtığı söylenemez. Beslenme düzeni, genel sağlık durumu, vücut ağırlığı, astımın şiddeti, kullanılan ilaçlar ve sosyoekonomik koşullar gibi başka etkenler hem vitamin düzeylerini hem de solunum kapasitesini etkilemiş olabilir.

Sonuçlar yalnızca astımı bulunan belirli çocuk ve yetişkin gruplarından elde edildi. Bulguların astımı olmayan çocuklara, farklı ülkelerde yaşayan topluluklara veya vitamin eksikliği bulunmayan kişilere doğrudan genellenmesi mümkün değil.[1][2]

Kontrolsüz A Vitamini Kullanımı Risk Taşıyabilir

A vitamini büyüme, görme, bağışıklık sistemi ve solunum yollarını örten dokuların korunması için gerekli bir besin ögesi. Yumurta, süt ürünleri ve bazı hayvansal gıdalarda hazır A vitamini; havuç, ıspanak ve diğer renkli sebzelerde ise vücudun A vitaminine dönüştürebildiği karotenoidler bulunuyor.[4]

Ancak özellikle hazır A vitamini içeren yüksek dozlu takviyelerin gereğinden fazla kullanılması baş ağrısı, bulantı, görme bozukluğu, karaciğer hasarı ve kemik sorunlarına neden olabiliyor. Çocuklar için güvenli üst sınırlar yaşa göre değişiyor.[4]

Bu nedenle araştırma, astımlı çocuklara gelişigüzel A vitamini takviyesi verilmesini desteklemiyor. Vitamin eksikliği şüphesi bulunan veya takviye kullanması planlanan çocuklarda ihtiyaç ve dozun sağlık uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.

Yeni bulgular, A vitamininin çocukluk çağındaki akciğer gelişimi ve astımın biyolojik özellikleriyle bağlantılı olabileceğini gösteriyor. Buna karşılık ilişkinin tedaviye dönüşebilmesi için vitamin takviyesi verilen ve plaseboyla karşılaştırılan kontrollü klinik araştırmalara ihtiyaç bulunuyor.

Mevcut kanıt, yeterli ve dengeli beslenmenin önemini destekliyor; fakat yüksek doz vitamin kullanımının astım tedavisi veya akciğer kapasitesini artıran kanıtlanmış bir yöntem olduğu anlamına gelmiyor.

Kaynaklar

[1] Sharma R, Kachroo P, Mendez KM, Chen Q, Hecker J, Begum S, Kelly RS, Smith R, Dwaraka V, Celedon JC, Tantisira KG, DeMeo DL, Weiss S, Lasky-Su J, McGeachie M. The impact of vitamins A and D on lung function and regulatory epigenetics in adult and childhood asthma. Thorax. 2026. DOI: 10.1136/thorax-2025-223756

[2] Tse SM, Mailhot G. Vitamin A and D impact on lung function: differential or common effects across the lifespan? Thorax. 2026. DOI: 10.1136/thorax-2026-225123

[3] Williamson A, Martineau AR, Griffiths CJ. Vitamin D for the management of asthma. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2023;2:CD011511. DOI: 10.1002/14651858.CD011511.pub3

[4] National Institutes of Health Office of Dietary Supplements. Vitamin A and Carotenoids: Fact Sheet for Health Professionals. 2025.

Geğirme, mide ve yemek borusunda biriken gazın ağız yoluyla dışarı atılmasıdır. Amerikan merkezli sağlık platformu WebMD’nin, Mayo Clinic, National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases ile American College of Gastroenterology gibi kurumların bilgilerine dayandırdığı güncel değerlendirmeye göre, yemeklerden sonra birkaç kez geğirmek normal kabul edilir. Ancak sıklaşan ve yaşam kalitesini etkileyen geğirmeler altta yatan bir sağlık sorununun işareti olabilir. [1]

Geğirme neden olur?

En yaygın neden, yemek yerken farkında olmadan hava yutmaktır. Bu durum “aerofaji (aşırı hava yutma)” olarak adlandırılır. Hızlı yemek yemek, konuşarak yemek yemek, sakız çiğnemek, sert şeker emmek ve sigara kullanmak daha fazla hava yutulmasına neden olabilir. Gazlı içeceklerde bulunan karbondioksit gazı da geğirmeyi artırabilir. [1]

Bunun yanında yağ oranı yüksek besinler mide boşalmasını yavaşlatarak mide yanması ve geğirmeyi tetikleyebilir. Kafeinli ve alkollü içecekler de bazı kişilerde benzer etki oluşturabilir. [1]

Hangi hastalıkların belirtisi olabilir?

Sürekli geğirme tek başına hastalık anlamına gelmese de bazı sindirim sistemi rahatsızlıklarında sık görülen belirtilerden biridir.

Bunlar arasında şunlar yer alıyor:

• Gastroözofageal reflü hastalığı (GERD) yani mide asidinin yemek borusuna kaçması
• Dispepsi (hazımsızlık)
• Gastrit (mide iç yüzeyinin iltihabı)
• Helicobacter pylori bakterisinin neden olduğu mide enfeksiyonu
• İrritabl bağırsak sendromu (IBS), yani hassas bağırsak sendromu [1]

Bu hastalıklarda geğirmeye mide yanması, karın ağrısı, şişkinlik, bulantı, kusma veya bağırsak alışkanlıklarında değişiklik gibi belirtiler de eşlik edebilir. [1]

Yemekten sonra kaç kez geğirmek normal?

Uzmanlara göre yemek sonrasında yaklaşık dört kez geğirmek normal kabul edilebilir. Çünkü yemek sırasında yutulan havanın dışarı atılması sindirimin doğal bir parçasıdır. Sorun, geğirmenin gün boyunca sürekli devam etmesi veya günlük yaşamı etkileyecek kadar sıklaşması durumunda ortaya çıkar. [1]

Geğirmeyi azaltmak için neler yapılabilir?

Herhangi bir hastalık saptanmamışsa yaşam tarzındaki küçük değişiklikler geğirmeyi belirgin şekilde azaltabilir.

Öneriler arasında şunlar bulunuyor:

• Yemekleri daha yavaş yemek ve iyi çiğnemek
• Gazlı içecek tüketimini azaltmak
• Sakız çiğnememek ve sert şeker emmemek
• Sigarayı bırakmak
• Yemekten sonra kısa bir yürüyüş yapmak
• Gaz oluşumunu artıran bazı besinleri kişisel toleransa göre azaltmak. Brokoli, lahana, kuru baklagiller ve bazı süt ürünleri bazı kişilerde daha fazla gaz oluşturabilir. [1]

Ne zaman doktora başvurulmalı?

Geğirme; istemsiz kilo kaybı, sürekli mide ağrısı, yutma güçlüğü, kanlı kusma, siyah renkli dışkı, sürekli kusma veya şiddetli mide yanmasıyla birlikte görülüyorsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor. Çünkü bu belirtiler daha ciddi sindirim sistemi hastalıklarının habercisi olabilir. [1]

Ara sıra geğirmek çoğu kişi için tamamen normaldir. Ancak haftalar boyunca süren, giderek artan veya başka sindirim sistemi yakınmalarıyla birlikte görülen geğirmeler, altta yatan nedenin araştırılması için gastroenteroloji değerlendirmesini gerektirebilir.

Kaynaklar

[1] Matt Smith. Burping & Excessive Belching: Why It Happens & How To Make It Stop. WebMD. Tıbbi inceleme: Nayana Ambardekar, MD. Güncelleme: 2025. Mayo Clinic, National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases ve American College of Gastroenterology kaynakları temel alınmıştır.

Açıklamada, konuşma içeriğinde yer alan Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı’na yönelik ifadeler nedeniyle Türk Ceza Kanunu’nun 299. maddesinde düzenlenen “Cumhurbaşkanına hakaret” ile 310/2. maddesinde düzenlenen “Cumhurbaşkanına tehdit” suçları kapsamında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından resen soruşturma başlatıldığı ifade edildi.

Başsavcılık açıklamasında, soruşturmanın söz konusu konuşmada yer alan ifadeler nedeniyle başlatıldığı belirtilirken, kamuoyuna “saygıyla duyurulur” ifadesiyle bilgi verildi.

Soruşturmanın ilerleyen aşamalarında savcılığın delil toplama ve hukuki değerlendirme sürecini yürüteceği, soruşturma sonucuna göre işlem tesis edileceği öğrenildi. Başlatılan soruşturma, tek başına suçun sabit olduğu anlamına gelmeyip, iddiaların yasal süreç içerisinde değerlendirilmesini ifade ediyor.

Prof. Dr. Ahmet Acet, İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde uzun yıllar akademik görev üstlenerek tıp, sağlık bilimleri, dahili tıp bilimleri, farmakoloji ve klinik farmakoloji alanlarında eğitim verdi. Akademik kariyeri boyunca çok sayıda tıp öğrencisi ve uzman hekimin yetişmesine katkı sağlayan Acet, bilimsel çalışmaları ve eğitimci kimliğiyle saygın bir isim olarak öne çıktı.

Bilimsel araştırmalarını özellikle farmakoloji, toksikoloji ve ilaç bilimleri üzerine yoğunlaştıran Prof. Dr. Acet’in çalışmaları uluslararası bilimsel veri tabanlarında yer aldı. Çok sayıda akademik yayına imza atan deneyimli bilim insanı, sağlık alanındaki araştırmalarıyla literatüre önemli katkılar sundu.

Cenaze Programı Belli Oldu

Edinilen bilgilere göre Prof. Dr. Ahmet Acet için cenaze namazı Elazığ’daki Hz. Ali Camii’nde öğle namazının ardından kılınacak. Merhum akademisyen daha sonra Elazığ’da son yolculuğuna uğurlanacak.

Prof. Dr. Ahmet Acet’in vefatı başta İnönü Üniversitesi olmak üzere tıp ve akademi çevrelerinde derin üzüntüyle karşılandı. Meslektaşları ve öğrencileri, yetiştirdiği hekimler ile bilim dünyasına kazandırdığı çalışmalar nedeniyle Acet’i saygı ve rahmetle anıyor.

Kaza, Trabzon’un Şalpazarı ilçesine bağlı Sis Dağı’nın Hanyanı (Şıhkıranı) mevkisinde meydana geldi. Edinilen bilgilere göre, Giresun’un Eynesil ilçesine bağlı Ören Beldesi nüfusuna kayıtlı Fatma Nur Murat, Yağmur ve Halil Murat hafta sonunu değerlendirmek amacıyla bölgede kiraladıkları ATV’lerle doğa turuna çıktı.

İddiaya göre Fatma Nur Murat ile Yağmur’un bulunduğu ATV, seyir sırasında önlerine çıkan bir araç nedeniyle yaşanan panik anında sürücüsünün kontrolünden çıktı. Yol kenarındaki şarampole savrulan ATV ağır hasar aldı.

Olay Yerinde Yaşamını Yitirdi

İhbar üzerine bölgeye jandarma, sağlık ve kurtarma ekipleri sevk edildi. Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde 25 yaşındaki Fatma Nur Murat’ın olay yerinde hayatını kaybettiği belirlendi.

Kazada yaralanan Yağmur ile diğer ATV’de bulunan Halil Murat’a ilk müdahale olay yerinde yapıldı. Yaralılar daha sonra ambulanslarla hastaneye kaldırıldı.

Yaralılardan Birinin Durumu Ağır

Edinilen bilgilere göre Halil Murat’ın sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi. Durumu kritik olan Yağmur’un ise ileri tedavi amacıyla ambulans helikopterle Trabzon’daki bir hastaneye sevk edildiği bildirildi. Halil Murat’ın da ileri tetkik ve tedavi için Trabzon’a nakledildiği öğrenildi.

Eynesil’i Yasa Boğan Acı Haber

Hayatını kaybeden Fatma Nur Murat ile yaralanan Yağmur ve Halil Murat’ın Giresun’un Eynesil ilçesine bağlı Ören Beldesi nüfusuna kayıtlı oldukları belirtildi. Genç yaşta gelen acı haber, aileleri ve belde sakinlerini derin üzüntüye boğdu.

Kazanın kesin nedeninin belirlenmesi için jandarma ekiplerinin olay yerindeki incelemeleri sürüyor.

Bayern Münih’te forma giyen Fransız sağ bek için bir süredir farklı senaryolar değerlendirilirken, Galatasaray yönetiminin mevcut yabancı oyuncu planlaması nedeniyle bu transferi ilerletmediği iddia edildi.

Öncelik farklı bölgelere kaydı

Transfer kulislerine göre sarı kırmızılı ekip, elindeki yabancı oyuncu hakkını sağ bek yerine orta saha veya hücum hattına yapılacak takviyelerde kullanmayı planlıyor. Bu nedenle Sacha Boey için yeniden girişimde bulunulması ihtimali şimdilik zayıflamış durumda.

Teknik heyetin özellikle oyun kurucu profiline sahip bir futbolcu üzerinde yoğunlaştığı, transfer çalışmalarının bu doğrultuda sürdüğü ifade ediliyor.

Orta saha arayışı sürüyor

Boey dosyasının kapanmasının ardından Galatasaray’ın transfer listesindeki önceliğin orta saha bölgesine kaydığı konuşuluyor. Son günlerde adı sarı kırmızılı kulüple anılan genç orta saha oyuncuları için ise henüz resmî bir teklif veya anlaşma açıklanmış değil.

Transfer döneminin ilerleyen günlerinde Galatasaray’ın yabancı kontenjanındaki gelişmelere göre yeni hamleler yapabileceği belirtilirken, yönetimin önceliğini takımın ihtiyaç duyduğu bölgelere vermesi bekleniyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: