Kanser tedavisinde yıllardır farklı hastalıklar için geliştirilen ilaçların yeniden değerlendirilmesi dikkat çeken araştırma alanlarından biri olmaya devam ediyor. İsrail’deki Weizmann Bilim Enstitüsü öncülüğünde, Tel Aviv Üniversitesi, ABD Ulusal Kanser Enstitüsü (National Cancer Institute) ve diğer merkezlerin katkısıyla yürütülen yeni araştırmada, erektil disfonksiyon (sertleşme sorunu) tedavisinde yaygın olarak kullanılan sildenafilin kanser hücrelerinin yayılmasını sınırlayabilecek beklenmedik bir etkisi incelendi. Çalışma, hakemli bilimsel dergi Cancer Research’te yayımlandı. [1]

Kanser hücrelerinin “yakıt yolu” hedef alındı

Araştırmacılar, metastaz yapan kanser hücrelerinin büyümek ve başka organlara ulaşabilmek için kolesterole büyük ölçüde ihtiyaç duyduğunu belirledi. Kolesterol yalnızca kandaki yağlardan biri değil, aynı zamanda hücre zarının yapısı ve enerji üretimi için de önemli bir yapı taşı olarak görev yapıyor.

Çalışmada sildenafilin, hücre içindeki lizozom (hücrenin geri dönüşüm merkezi gibi çalışan yapı) içinde kolesterolün birikmesine yol açtığı görüldü. Bu durum kanser hücresinin ihtiyaç duyduğu kolesterolü kullanmasını zorlaştırdı ve hücrelerin hareket etme ile başka organlara yayılma kapasitesini azalttı. [1]

Etki yalnızca laboratuvarda değil, hayvan modellerinde de görüldü

Araştırma; insan kanser hücreleri, farelerden elde edilen kanser modelleri ve deney hayvanları üzerinde gerçekleştirildi. Ekip, sildenafil verilen modellerde kanser hücrelerinin göç etme yeteneğinin azaldığını ve metastaz yükünün düştüğünü bildirdi. [1]

Bilim insanları ayrıca etkinin, NPC1 adı verilen ve hücre içinde kolesterol taşınmasını sağlayan bir protein üzerinden gerçekleştiğini ortaya koydu. Sildenafilin yükselttiği cGMP adlı sinyal molekülü, bu taşıma sistemini bozarak kolesterolün hücre içinde sıkışmasına neden oldu. Böylece kanser hücrelerinin enerji üretimi ve yayılma yeteneği zayıfladı. [1]

Statinlerle birlikte daha güçlü etki görüldü

Araştırmada dikkat çeken bulgulardan biri de kolesterol düşürücü statin ilaçlarıyla birlikte kullanıldığında etkinin artması oldu.

Araştırmacılar, sildenafil kolesterolün hücre içinde kullanılmasını engellerken, statinlerin yeni kolesterol üretimini azalttığını belirtti. İki farklı mekanizmanın birlikte çalışması sayesinde metastazı baskılayan etkinin deney modellerinde daha belirgin hale geldiği bildirildi. [1]

Hasta kayıtları da incelendi

Bilim insanları yalnızca laboratuvar deneyleriyle yetinmedi. İsrail’deki dijital sağlık kayıtları da geriye dönük olarak analiz edildi.

Analizlerde sildenafil kullanan kanser hastalarında daha iyi sağkalım (yaşam süresi) eğilimi görüldüğü, statin kullananlarda ise bu etkinin daha belirgin olduğu bildirildi. Ancak bu bölüm gözlemsel verilere dayanıyor. Bu nedenle sildenafilin doğrudan yaşam süresini uzattığı söylenemiyor; iki durum arasında yalnızca bir ilişki saptanmış durumda. [1][2]

Henüz hastalar için yeni bir tedavi anlamına gelmiyor

Araştırmacılar, sonuçların umut verici olduğunu ancak klinik uygulamaya geçebilmesi için kontrollü insan çalışmalarına ihtiyaç bulunduğunu vurguluyor.

Bu nedenle kanser hastalarının sildenafil veya benzeri ilaçları kendi başlarına kullanmaları ya da mevcut tedavilerini değiştirmeleri bilimsel olarak doğru bir yaklaşım değil. Çalışma, mevcut bir ilacın kanserin yayılmasını önlemeye yönelik yeni tedavilere kapı aralayabilecek biyolojik mekanizmaları ortaya koyması açısından önem taşıyor. [1]

Kaynaklar

[1] Ariav Y, Hayek S, Cantore T ve ark. PDE5a Inhibition Restricts Cancer Metastasis by Disrupting NPC1-Mediated Cholesterol Trafficking Through a Non-canonical cGMP-Dependent Pathway. Cancer Research. 2026. DOI: 10.1158/0008-5472.CAN-26-1818.

[2] Ariav Y ve ark. PDE5a Inhibition Restricts Cancer Metastasis by Disrupting NPC1-Mediated Cholesterol Trafficking Through a Non-canonical cGMP-Dependent Pathway. PubMed kayıt özeti. 2026. DOI: 10.1158/0008-5472.CAN-26-1818.

Sedef hastalığı, bağışıklık sisteminin (vücudu enfeksiyonlara karşı koruyan savunma sistemi) normalden farklı çalışması sonucu ortaya çıkan, kırmızı ve üzeri gümüş renkli pullarla kaplı cilt plaklarına neden olan kronik (uzun süreli) bir deri hastalığıdır. WebMD tarafından dermatoloji uzmanlarının güncel değerlendirmeleri doğrultusunda hazırlanan derlemede, hastalığın alevlenmesini kolaylaştıran en yaygın çevresel ve yaşam tarzı etkenleri bir araya getirildi. Bilgiler, Amerikan Dermatoloji Akademisi ve National Psoriasis Foundation gibi kuruluşların önerileriyle de uyum gösteriyor. [1]

Stres en güçlü tetikleyicilerden biri

Araştırmalar, psikolojik stresin sedef hastalığı belirtilerini artırabildiğini gösteriyor. İlginç olan ise bunun iki yönlü bir ilişki olması. Sedef hastalığı kişide kaygı ve stres oluştururken, artan stres de yeni atakları tetikleyebiliyor. Uzmanlar nefes egzersizleri, düzenli uyku, fiziksel aktivite ve gevşeme tekniklerinin stres yönetimine katkı sağlayabileceğini belirtiyor. [1]

Enfeksiyonlar atakları başlatabiliyor

Boğaz enfeksiyonu, solunum yolu enfeksiyonları, mantar enfeksiyonları ve bazı bakteriyel enfeksiyonlar sedef hastalığında yeni plakların oluşmasına neden olabiliyor. Enfeksiyon tedavi edildiğinde, birçok hastada cilt bulgularının da hafiflediği bildiriliyor. [1]

Sigara ve alkol riski artırıyor

Sigara kullanımının sedef hastalığının hem görülme sıklığını hem de şiddetini artırdığına ilişkin çok sayıda çalışma bulunuyor. Özellikle el ve ayaklarda gelişen dirençli sedef lezyonlarıyla ilişki gösterildiği bildiriliyor. Yoğun alkol tüketiminin de bazı hastalarda alevlenmeleri kolaylaştırabileceği ifade ediliyor. Ayrıca bazı sedef ilaçlarının alkolle birlikte kullanılmasının sakıncalı olabileceği vurgulanıyor. [1]

Soğuk ve kuru hava cildi zorluyor

Kış aylarında düşen nem oranı ve soğuk hava, cildin daha fazla kurumasına neden oluyor. Bu durum sedef plaklarının belirginleşmesine ve kaşıntının artmasına yol açabiliyor. Uzmanlar, özellikle banyo sonrasında yoğun nemlendirici kullanmanın ve ev ortamında nem oranını korumanın faydalı olabileceğini belirtiyor. [1]

Cilt yaralanmaları yeni plaklara yol açabiliyor

Kesik, çizik, böcek ısırığı, güneş yanığı veya dövme gibi cilt travmaları sonrasında yeni sedef plaklarının oluşmasına “Koebner fenomeni” adı veriliyor. Bu nedenle cildin mümkün olduğunca travmadan korunması öneriliyor. [1]

Hormon değişiklikleri etkili olabiliyor

Sedef hastalığı her yaşta görülebilse de özellikle 20 ila 30 yaş ile 50 ila 60 yaş arasında daha sık ortaya çıkabiliyor. Ergenlik ve menopoz dönemindeki hormonal değişimlerin bazı kişilerde hastalığı tetikleyebileceği düşünülüyor. Buna karşılık bazı kadınlarda gebelik sırasında yükselen östrojen düzeylerinin belirtileri hafifletebildiği bildirilmiş durumda. [1]

Alerjiyle aynı hastalık değil

Sedef hastalığında bağışıklık sistemi önemli rol oynasa da mevcut bilimsel veriler bunun doğrudan bir alerjik hastalık olmadığını gösteriyor. Bazı araştırmalarda alerjik reaksiyonlarda görev alan mast hücrelerinin sedef hastalarında daha fazla bulunduğu görülse de iki hastalık arasında kesin bir neden-sonuç ilişkisi kanıtlanmış değil. [1]

Sedef hastalığı kişiden kişiye farklı seyredebildiği için herkeste aynı tetikleyiciler etkili olmayabiliyor. Uzmanlar, hangi durumlarda atak geliştiğini takip etmenin ve tedavi planını buna göre düzenlemenin uzun dönem hastalık kontrolünü kolaylaştırabileceğini belirtiyor. Mevcut bilgiler, klinik gözlemler ve bilimsel çalışmaların derlenmesine dayanıyor; bireysel tetikleyiciler ise kişisel farklılık gösterebiliyor. [1]

Kaynaklar

[1] WebMD Editorial Team. 10 Psoriasis Triggers and How to Handle Flare-ups. WebMD. Tıbbi inceleme: Raja Durai Sam Nishanth, MBBS, MD. 2026. Amerikan Dermatoloji Akademisi ve National Psoriasis Foundation kaynakları temel alınarak hazırlanmış editöryal derleme.

GLP-1 mikrodoz kullanımı ne anlama geliyor?

GLP-1 ilaçları, iştahı azaltarak kilo vermeye yardımcı olan ve aynı zamanda tip 2 diyabet tedavisinde de kullanılan ilaçlar arasında yer alıyor.

“Mikrodoz” ise doktorun önerdiği standart dozdan daha az ilaç kullanılması ya da dozların daha seyrek uygulanması anlamına geliyor.[1]

Bu yöntemi tercih edenlerin en sık dile getirdiği nedenler ise şunlar:

• İlacın maliyetini düşürmek,
• Mide bulantısı gibi yan etkileri hafifletmek,
• İlacı daha uzun süre kullanabilmek.

Bilim insanları neden temkinli yaklaşıyor?

Uzmanlara göre bugün için GLP-1 ilaçlarının düşük dozda kullanılmasının uzun vadede aynı faydayı sağladığını gösteren güçlü bilimsel çalışmalar bulunmuyor.[1][2]

Ruhsatlı dozlar, binlerce kişinin katıldığı klinik araştırmalar sonucunda belirlenmiş durumda. Buna karşılık mikrodoz uygulamasının ne kadar etkili olduğu, kimlerde işe yaradığı ve uzun dönemde güvenli olup olmadığı henüz net olarak bilinmiyor.[1]

Bu nedenle sosyal medyada paylaşılan kişisel deneyimlerin bilimsel kanıt olarak değerlendirilmemesi gerektiği belirtiliyor.[2]

Daha az yan etki olabilir ama etkisi de azalabilir

Daha düşük doz kullanan bazı kişiler mide bulantısı veya kusma gibi şikayetlerinin hafiflediğini söylüyor.

Ancak uzmanlara göre dozun gereğinden fazla azaltılması ilacın iştahı baskılama etkisini de azaltabiliyor. Bu durumda kilo verme yavaşlayabiliyor, hatta bazı kişilerde tamamen durabiliyor.[1]

Doz değişikliği kendi başına yapılmamalı

Uzmanlar özellikle internetten temin edilen veya kişiye özel hazırlanan bazı ürünlerle yapılan mikrodoz uygulamalarında doz hatası yaşanabileceğine dikkat çekiyor.[1]

Bu nedenle ilacın dozunun artırılması, azaltılması veya uygulama aralığının değiştirilmesi gibi kararların mutlaka tedaviyi takip eden hekim tarafından verilmesi gerektiği belirtiliyor.

Bugünkü bilimsel veriler, GLP-1 mikrodoz kullanımının standart bir tedavi yöntemi olarak kabul edilmesi için yeterli değil. Bu konuda daha kapsamlı klinik araştırmalara ihtiyaç olduğu ifade ediliyor.[1][2]

Kaynaklar

[1] Butsch WS. Should You Microdose GLP-1 Drugs? Cleveland Clinic Health Essentials. 2025.

[2] Dushay J. GLP-1 microdosing is popular, but there’s little evidence it works. STAT. 2026.

[3] Gasoyan H, ve ark. Injectable Medications for Obesity Produce Smaller Weight Loss in a Real-World Setting. Obesity. 2025.

Cenazesi Daylı Köyü’nde Defnedilecek

Paylaşılan bilgiye göre Berke Alkuru’nun naaşı Türkiye’ye getirilecek. Cenazenin Cumartesi günü Daylı Köyü’ne ulaştırılmasının ardından, ikindi namazını müteakip kılınacak cenaze namazı sonrası aile kabristanlığında toprağa verileceği bildirildi.

Ölüm Nedeniyle İlgili Resmî Açıklama Bulunmuyor

Şu ana kadar Berke Alkuru’nun ölüm nedenine ilişkin resmî makamlar tarafından yapılmış herhangi bir açıklama bulunmuyor. Kamuoyuna yansıyan bilgiler, aile ve köy tarafından yayımlanan vefat ve cenaze duyurularıyla sınırlı durumda.

Kulübe yakın kaynaklar ve İtalyan basınında görüşmelere ilişkin çeşitli iddialar yer alsa da, Fenerbahçe cephesinden bu haberleri doğrulayacak yeni bir resmî açıklama yapılmış değil. Süreç transfer söylentileri üzerinden takip edilmeye devam ediyor.

Fenerbahçe Spor Kulübü Rafael Leao gündemi nasıl başladı?

Fenerbahçe Spor Kulübü Rafael Leao transferi, Portekizli yıldızın Milan’dan ayrılabileceğine yönelik haberlerin ardından gündeme taşındı. Bazı yayın organlarında sarı lacivertli kulübün yüksek maliyetli bir teklif hazırladığı öne sürüldü.

Ancak Fenerbahçe Spor Kulübü, 25 Temmuz’da yayımladığı resmî açıklamada Rafael Leao için yaklaşık 100 milyon avroluk teklif yapıldığı yönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını duyurdu. Açıklamada oyuncuya veya kulübüne bu yönde herhangi bir teklif yapılmadığı ifade edildi.

İtalya’dan görüşme iddiaları

Resmî açıklamanın ardından İtalya basınında ve bazı spor yayınlarında Fenerbahçe temsilcilerinin Milan yönetimiyle temas kurabileceği yönünde haberler yayımlandı. Bazı kaynaklarda kulüp yöneticilerinin Milano’da temaslarda bulunduğu ileri sürülürken, bu iddialar Fenerbahçe tarafından resmen doğrulanmadı.

Transfer dönemlerinde benzer haberlerin sıkça gündeme geldiği bilinirken, resmî imza veya kulüp açıklaması bulunmadığı sürece sürecin iddia aşamasında olduğu değerlendiriliyor.

Son durum

Fenerbahçe Spor Kulübü Rafael Leao transferinde şu an itibarıyla resmî imza, Kamuyu Aydınlatma Platformu bildirimi veya kulüpten transferi doğrulayan yeni bir açıklama bulunmuyor. Mevcut durumda kamuoyundaki haberlerin önemli bölümü iddia niteliğinde olup, Fenerbahçe’nin son resmî açıklaması oyuncuya herhangi bir teklif yapılmadığı yönünde olmayı sürdürüyor.

Cenaze 1 Ağustos’ta Sayvançatak Mahallesi’nde

Edinilen bilgilere göre Mehmet Öztürk’ün cenazesi, 1 Ağustos Cumartesi günü öğle namazının ardından Sayvançatak Mahallesi Fatih Camii’nde kılınacak cenaze namazı sonrasında aile kabristanlığında toprağa verilecek.

Şalpazarı’nda büyük üzüntüye neden olan acı kaybın ardından çok sayıda vatandaşın cenaze törenine katılması bekleniyor.

Başakşehir Kulübü’nden yapılan açıklamada, Andreas Skov Olsen ile 2026-2027 sezonunun sonuna kadar kiralık sözleşme imzalandığı bildirildi. Anlaşmada, belirli şartların gerçekleşmesi halinde devreye girecek zorunlu satın alma maddesinin de yer aldığı ifade edildi.

Danimarka Milli Takımı’nın önemli isimlerinden

26 yaşındaki sağ kanat oyuncusu, kariyerinde Nordsjælland, Bologna, Club Brugge, Wolfsburg ve son olarak Rangers formalarını giydi. Danimarka Milli Takımı’nda da uzun süredir görev yapan Skov Olsen, hücumdaki üretkenliği ve bire birdeki etkili oyunuyla dikkat çekiyor.

Başakşehir’in hücum gücüne önemli katkı

Teknik heyetin raporu doğrultusunda kanat bölgesine takviye yapan Başakşehir, Skov Olsen transferiyle hücum alternatiflerini artırmayı hedefliyor. Hem sağ hem de sol kanatta görev yapabilen Danimarkalı futbolcunun, Süper Lig’de takımın en önemli hücum kozlarından biri olması bekleniyor.

Yeni sezonda büyük beklenti

Geçtiğimiz sezonun ikinci yarısını İskoç ekibi Rangers’ta kiralık geçiren Skov Olsen, kariyerinde yeniden çıkış yakalamak için Başakşehir’i tercih etti. İstanbul temsilcisi ise tecrübeli futbolcunun Avrupa kupaları ve Süper Lig’de önemli katkı sağlamasını hedefliyor.

Yeni sezon öncesinde kadrosunu güçlendirme çalışmalarını sürdüren Trabzonspor’un gündemine bir kez daha Darlin Yongwa ismi geldi.

Afrika ve Fransa merkezli transfer çevrelerinde yer alan iddialara göre bordo mavili kulüp, Kamerun Milli Takımı formasını da giyen sol bek için temaslarını yeniden hızlandırdı. Daha önce de Trabzonspor’un ilgisiyle anılan Yongwa’nın sözleşmesinin sona ermesi, transfer dosyasını yeniden hareketlendirdi. (Transfer Feed⁠)

Sol bek transferinde fırsat arayışı

25 yaşındaki futbolcunun bonservis bedeli bulunmaması nedeniyle Trabzonspor’un maliyet avantajı oluşturmayı hedeflediği öne sürülüyor. Ancak kulüpler veya oyuncu cephesinden anlaşma sağlandığını doğrulayan resmî bir açıklama yapılmış değil.

Transfer dosyasında sağlık kontrolü, Türkiye’ye seyahat veya imza aşamasına geçildiğini gösteren bağımsız operasyonel sinyaller de henüz ortaya çıkmadı. Bu nedenle sürecin görüşme aşamasında olduğu değerlendiriliyor. (Transfer Feed⁠)

Beşiktaş iddiası da gündemde

Yabancı kaynaklarda Darlin Yongwa ile ilgilenen kulüpler arasında Beşiktaş’ın da bulunduğu belirtiliyor. Bu durum, Trabzonspor’un oyuncu için rekabet yaşayabileceği yorumlarına neden oluyor. (DailySports⁠)

Teknik heyetin sol bek rotasyonunu güçlendirmek istediği bilinirken, transfer sürecinin önümüzdeki günlerde yapılacak temaslarla netlik kazanması bekleniyor.

Hukuk ve akademi dünyasını yasa boğan kayıp

Türkiye’nin anayasa hukuku ve insan hakları alanındaki tanınmış isimlerinden Alexey Rûyan Aydın’ın vefatı, başta hukuk camiası olmak üzere çok sayıda sivil toplum kuruluşu tarafından taziye mesajlarıyla duyuruldu.

İnsan hakları, ifade özgürlüğü, kadın hakları ve LGBTİ+ hakları alanındaki çalışmalarıyla bilinen Aydın için yapılan açıklamalarda, akademik üretkenliği ve hukuk mücadelesine yaptığı katkılar ön plana çıkarıldı.

Ölüm nedeni açıklanmadı

Alexey Rûyan Aydın’ın yaşamını yitirdiği doğrulanırken, ölüm nedenine ilişkin resmî bir açıklama henüz paylaşılmadı.

Mevcut bilgiler doğrultusunda hastalık, kaza veya başka bir nedene ilişkin doğrulanmış herhangi bir resmî bilgi bulunmuyor. Bu nedenle ölüm sebebine ilişkin sosyal medyada dolaşan iddialar teyit edilmiş bilgi niteliği taşımıyor.

Alexey Rûyan Aydın kimdir?

1970 yılında Ordu’da doğan Aydın, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. Ankara Üniversitesi ve İtalya’daki Milano Üniversitesinde yüksek lisans eğitimini tamamladıktan sonra Almanya’nın Freiburg Üniversitesinde ceza hukuku alanında doktora yaptı.

Akademik yaşamı boyunca anayasa hukuku, ceza hukuku, insan hakları ve ifade özgürlüğü üzerine çalışmalar yürüttü. Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesinde öğretim üyeliği yaptı; sağlık hukuku, temel hak ve özgürlükler ile anayasal düzen konularında çok sayıda bilimsel çalışma yayımladı.

İnsan hakları alanındaki çalışmalarıyla tanındı

Aydın, Ankara Barosu LGBTİQ+ Hakları Merkezinin kurucuları arasında yer aldı ve uzun yıllar insan hakları alanında avukatlık yaptı. Ulusal ve uluslararası platformlarda temel hak ve özgürlükler konusunda çalışmalar yürüttü.

Akademisyen kimliğinin yanı sıra çevirmen ve romancı olarak da eserler veren Aydın, hukuk ve edebiyat alanındaki üretimleriyle tanınan isimler arasında gösteriliyordu.

Hukuk camiasından taziye mesajları

Vefat haberinin duyulmasının ardından hukuk kuruluşları, insan hakları örgütleri ve meslektaşları sosyal medya üzerinden başsağlığı mesajları yayımladı. Paylaşımlarda, Aydın’ın hukuk mücadelesi, akademik birikimi ve insan hakları savunuculuğuna yaptığı katkılar anıldı.

Sağlık kontrolleri tamamlandı iddiası

Transfer sürecini yakından takip eden kaynaklara göre Skov Olsen’in sağlık kontrollerinin gerçekleştirildiği ve resmi açıklama öncesindeki son prosedürlerin tamamlanmasının beklendiği ifade ediliyor. Ancak kulüplerden henüz resmi bir doğrulama yapılmadı.

Başakşehir kanat rotasyonunu güçlendirmek istiyor

Teknik heyetin raporu doğrultusunda hücum hattına takviye çalışmalarını sürdüren Başakşehir’in, özellikle sağ kanatta görev yapabilen ve gol katkısıyla öne çıkan bir oyuncu profili üzerinde durduğu biliniyordu. Andreas Skov Olsen’in bu profile uygun isimlerden biri olduğu değerlendiriliyor.

Kariyerinde dikkat çeken performans

25 yaşındaki Danimarkalı futbolcu kariyerinde Nordsjælland, Bologna, Club Brugge ve Wolfsburg formalarını giydi. Milli takım tecrübesi de bulunan Skov Olsen, hızı, bire birdeki etkinliği ve uzaktan şutlarıyla tanınıyor.

Resmi açıklama bekleniyor

Transfer görüşmelerinin olumlu ilerlediği belirtilse de anlaşmanın resmiyet kazanması için kulüplerden yapılacak açıklama bekleniyor. Taraflardan gelecek resmi duyurunun ardından transferin kesinleşmesi bekleniyor.

YÖK Personel Dairesi Başkanlığı’nın 31 Temmuz 2026 tarihli yazısıyla, devlet üniversitelerinde görev yapan 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi idari personelin üniversiteler arasında karşılıklı naklen atanmasına ilişkin süreç resmen başladı.

YÖK tarafından belirlenen takvime göre başvurular 5 Ağustos 2026 ile 21 Ağustos 2026 tarihleri arasında Personel Bilgi Sistemi üzerinden alınacak. Şartları taşıyan personel en fazla üç tercih yapabilecek ve uygun eşleşmeler üniversitelerin onayıyla gerçekleştirilecek.

Karar, özellikle aile birliği nedeniyle uzun süredir tayin bekleyen üniversite personeli açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Kimler yararlanabilecek?

YÖK’ün yazısına göre uygulama yalnızca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi idari personeli kapsıyor. Karşılıklı naklen atama yasağı kapsamında bulunmayan memurlar, belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde başka bir devlet üniversitesindeki emsal personelle yer değiştirebilecek.

4/D sürekli işçiler yine kapsam dışında kaldı

Üniversitelerde güvenlik, teknik hizmetler, bakım-onarım, temizlik ve destek hizmetlerinde görev yapan 4/D statüsündeki sürekli işçiler ise yeni uygulamadan yararlanamıyor.

Böylece aynı üniversitede görev yapan kamu çalışanları arasında tayin hakkı bakımından farklı bir uygulama ortaya çıkmış oldu.

AYM’nin iptal kararı beklentileri artırmıştı

Tartışmayı büyüten en önemli gelişmelerden biri ise Anayasa Mahkemesi’nin bu yıl verdiği iptal kararı oldu.

AYM, sürekli işçi kadrosuna geçirilen çalışanların yer değişikliği taleplerini mutlak şekilde engelleyen düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Yüksek Mahkeme, çalışanların yer değişikliği taleplerinin hiçbir şekilde değerlendirilememesinin hukuk devleti ve çalışanların korunması ilkeleriyle bağdaşmadığına hükmetti.

Kararın yürürlüğe girmesi için belirli bir süre öngörülmüş olsa da, karar kamu kurumlarında görev yapan 4/D sürekli işçiler açısından yeni bir düzenleme beklentisini güçlendirdi.

“4/D daimi işçilere neden aynı hak tanınmıyor?”

YÖK’ün yalnızca 657 sayılı Kanun kapsamındaki memurları kapsayan yeni uygulamasının ardından, üniversitelerde görev yapan binlerce 4/D sürekli işçi şu soruyu yeniden gündeme taşıdı:

“Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı ortadayken, 4/D daimi işçilere neden benzer bir tayin hakkı tanınmıyor?”

Çalışanlar, aile birliği, sağlık ve sosyal nedenlerle kurumlar arasında yer değişikliği yapabilmelerini sağlayacak yeni bir yasal düzenleme beklediklerini ifade ediyor.

Mevcut durumda memurlar ile sürekli işçiler farklı mevzuatlara tabi olduğu için uygulamalar da farklılık gösteriyor. Ancak AYM’nin iptal kararının ardından gözler, 4/D statüsündeki sürekli işçilerin yer değişikliği konusunda yapılabilecek yeni yasal düzenlemelere çevrilmiş durumda.

Gözler yeni düzenlemelerde

YÖK’ün başlattığı karşılıklı nakil sistemi 657 sayılı Kanun’a tabi personel için önemli bir adım olarak değerlendirilirken, 4/D sürekli işçilerin kapsam dışında kalması kamu personel sistemi içindeki statü farklılıklarını yeniden gündeme taşıdı.

Önümüzdeki süreçte AYM kararının ardından yapılacak olası yasal düzenlemelerin, üniversitelerde görev yapan binlerce 4/D sürekli işçinin tayin beklentisini karşılayıp karşılamayacağı merakla takip ediliyor.

İddiaya göre Salah, yıllık 15 milyon euro garanti ücret alacak. Sözleşmede performansa dayalı bonus maddelerinin de yer aldığı belirtilirken, transferin 2 Ağustos’ta kamuoyuna açıklanmasının planlandığı ifade edildi.

Trabzonspor yönetiminin transfer sürecini büyük bir gizlilik içinde yürüttüğü, resmî duyurunun ise gerekli prosedürlerin tamamlanmasının ardından yapılacağı öne sürülüyor.

Futbol dünyasında büyük yankı uyandıran gelişmeyle ilgili Trabzonspor Kulübü’nden henüz resmî bir açıklama yapılmadı. Gözler şimdi bordo mavili kulübün transferi açıklaması beklenen tarihe çevrildi.

Daire Başkanı olma şartı değişti

Yeni düzenlemeyle birlikte, 2018 yılında yürürlüğe giren ve daire başkanı ile dengi kadrolara atanacak kişiler için uygulanan 5 yıllık hizmet süresine ilişkin istisna kaldırıldı. Böylece bu kadrolara atanacak memurlar açısından yeniden genel kural uygulanacak ve en az 10 yıllık hizmet süresi aranacak.

657 sayılı Kanun’un 68/B maddesinde ne değişti?

Kanun değişikliğiyle birlikte 68/B maddesinde yer alan istisna hükmü yürürlükten kaldırıldı. Böylece daire başkanı ve dengi kadrolar için 2018 öncesindeki hizmet süresi şartına geri dönüldü. Değişiklik, kamu kurumlarında üst yönetim kadrolarına yapılacak atamalarda hizmet süresi kriterini yeniden yükseltmiş oldu.

Kimleri ilgilendiriyor?

Düzenleme;

• Daire başkanı,
• Daire başkanına denk yönetici kadroları,
• 657 sayılı Kanun’un 68/B maddesi kapsamında yapılan üst kademe yönetici atamalarını

yakından ilgilendiriyor. Yeni atamalarda adayların hizmet süresi yeniden 10 yıl kriterine göre değerlendirilecek.

Neden değişiklik yapıldı?

Kanun teklifinin gerekçesinde, kamu yönetiminde kariyer ve tecrübe esaslarının güçlendirilmesinin amaçlandığı belirtildi. Böylece daire başkanı ve benzeri kritik yönetim görevlerine atanacak personelin daha uzun hizmet süresine sahip olması hedefleniyor.

Yeni sezon öncesi hücum hattını güçlendirmeyi hedefleyen Trabzonspor’da santrfor arayışları sürüyor. Bordo mavili yönetimin, İngiltere Championship ekiplerinden Wolverhampton Wanderers’ta forma giyen Tolu Arokodare için resmi girişimde bulunduğu iddia edildi. İngiliz ve Türk basınında yer alan haberlere göre teklifin, satın alma opsiyonlu kiralama modeli üzerine kurulduğu belirtiliyor.

Onuachu sonrası ilk adaylardan biri

Trabzonspor’un, Paul Onuachu’nun olası ayrılığı ihtimaline karşı Arokodare’yi önemli alternatiflerden biri olarak değerlendirdiği ifade ediliyor. Teknik heyetin, 1.97 metrelik golcünün fizik gücü, hava toplarındaki etkinliği ve ceza sahası bitiriciliği nedeniyle olumlu rapor verdiği öne sürülüyor.

Wolverhampton’ın beklentisi yüksek

İngiliz ekibinin oyuncuyu bonservisiyle satmayı tercih ettiği, ancak yüksek maliyet nedeniyle kiralama seçeneğine de kapıyı tamamen kapatmadığı belirtiliyor. Görüşmelerde maaş paylaşımı ve satın alma şartlarının en önemli pazarlık başlıkları arasında yer aldığı aktarılıyor.

Transferde rekabet sürüyor

Arokodare’nin adı yaz transfer döneminde farklı Avrupa kulüpleriyle de anıldı. Son günlerde Ajax’ın da oyuncu için önemli mesafe kat ettiği yönünde haberler yayımlanırken, transfer yarışının henüz kesin olarak sonuçlanmadığı ifade ediliyor. Bu nedenle Trabzonspor cephesinden veya oyuncu tarafından yapılacak resmi açıklamalar sürecin seyrini belirleyecek.

Şu ana kadar Trabzonspor veya Wolverhampton tarafından transferin tamamlandığına ilişkin resmi bir açıklama yapılmış değil. Dosya, kulis aşamasındaki gelişmeler doğrultusunda yakından takip ediliyor.

Serie A deneyimi öne çıkıyor

30 yaşındaki Özbekistan Milli Takımı oyuncusu kariyerinde Rostov, Genoa, Roma, Spezia ve Cagliari formalarını giydi. Hem ceza sahası içinde hem de hareketli oyun yapısıyla görev alabilen deneyimli santrfor, Avrupa futboluna uyum sağlamış isimler arasında gösteriliyor.

Trabzonspor’un teknik ekibinin, tecrübesi ve çok yönlü oyun karakteri nedeniyle oyuncuya olumlu rapor verdiği iddia ediliyor.

Transfer şartları belirleyici olacak

İtalyan basınında zaman zaman Shomurodov’un yeni bir maceraya açık olabileceği yönünde değerlendirmeler yer alsa da, şu ana kadar Trabzonspor ile Roma arasında resmi görüşme yapıldığına veya teklif sunulduğuna ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor.

Bu nedenle dosya, şu aşamada scout takibi ve transfer değerlendirmesi kapsamında değerlendiriliyor.

Hücum hattı için alternatif isimler arasında

Trabzonspor yönetiminin yaz transfer döneminde maliyet, yaş ve oyun yapısını birlikte değerlendirerek hareket ettiği belirtilirken, Shomurodov’un da bu kriterlere uyan alternatiflerden biri olduğu ifade ediliyor. Transfer sürecinin ilerleyen bölümünde somut bir girişim olup olmayacağı ise önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.

Etkili sezon dikkat çekti

24 yaşındaki Nijeryalı santrfor, geride kalan sezonda hava toplarındaki etkinliği, ceza sahası bitiriciliği ve fiziksel üstünlüğüyle Avrupa kulüplerinin dikkatini çekti.

1,97 metrelik boyuna rağmen hareketli oyun yapısıyla öne çıkan Arokodare’nin, hem sırtı dönük oyun hem de geçiş hücumlarında takımına önemli katkı sağladığı değerlendiriliyor.

Scout raporlarında öne çıkıyor

Fenerbahçe’nin farklı liglerde maliyet ve performans dengesini gözeterek alternatif golcü profilleri üzerinde çalıştığı bilinirken, Arokodare’nin de bu kapsamda analiz edilen oyuncular arasında yer aldığı ifade ediliyor.

Ancak şu ana kadar Fenerbahçe ile Genk arasında resmi temas kurulduğuna veya teklif yapıldığına ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor. Bu nedenle dosya, scout takibi ve transfer değerlendirmesi niteliğinde değerlendiriliyor.

Avrupa piyasasında talep görüyor

Genç yaşına rağmen Belçika’da gösterdiği performansla piyasa değerini yükselten Nijeryalı futbolcunun birçok Avrupa kulübünün izleme listesinde bulunduğu belirtiliyor. Fenerbahçe’nin transfer stratejisine bağlı olarak ilerleyen dönemde oyuncu için somut adım atıp atmayacağı merak konusu.

Çok yönlü hücum profili dikkat çekiyor

21 yaşındaki futbolcu, sağ ve sol kanadın yanı sıra hücumun farklı bölgelerinde görev yapabilmesiyle öne çıkıyor. Hızı, bire birde rakip eksiltme becerisi ve dikine oyun anlayışı, genç oyuncunun dikkat çeken özellikleri arasında gösteriliyor.

Union Berlin ile uzun süreli sözleşmesi bulunan Livan Burcu’nun gelişim potansiyeli nedeniyle Avrupa kulüplerinin de takip listesinde yer aldığı belirtiliyor.

Trabzonspor genç oyuncu politikasını sürdürüyor

Son dönemde genç ve potansiyelli futbolculara yatırım yapan Trabzonspor’un, Avrupa’da forma giyen Türk oyuncuları da yakından izlediği biliniyor. Bu kapsamda Livan Burcu’nun da teknik ekibin değerlendirdiği alternatif isimlerden biri olduğu ifade ediliyor.

Ancak şu ana kadar Trabzonspor ile Union Berlin arasında resmi görüşme yapıldığına veya teklif sunulduğuna ilişkin doğrulanmış bir açıklama bulunmuyor. Bu nedenle dosya, şu aşamada scout takibi ve transfer değerlendirmesi niteliğinde değerlendiriliyor.

Edinilen bilgilere göre Gonca Kavaklıoğlu, bir süredir sağlık sorunları nedeniyle tedavi görüyordu. Tedavi sürecinin ardından yaşamını yitiren Kavaklıoğlu’nun vefatı başta ailesi olmak üzere Niğde ve Bor ilçesinde de büyük üzüntüyle karşılandı. Hastalığın niteliğine ilişkin ise resmî makamlar tarafından ayrıntılı bir açıklama yapılmadı.

Taziye mesajları peş peşe geldi

Vefat haberinin duyulmasının ardından Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün başta olmak üzere çok sayıda kamu yöneticisi sosyal medya hesaplarından taziye mesajları yayımladı. Mesajlarda merhumeye Allah’tan rahmet, Millî Savunma Bakan Yardımcısı Alpaslan Kavaklıoğlu, ailesi ve yakınlarına sabır ile başsağlığı dilekleri iletildi.

MKE Ankaragücü Spor Kulübü de yayımladığı başsağlığı mesajında, Gonca Kavaklıoğlu’nun vefatı nedeniyle duyduğu üzüntüyü paylaşarak Kavaklıoğlu ailesine taziyelerini sundu.

Cenaze Bor ilçesinde toprağa verilecek

Yerel kaynaklarda yer alan bilgilere göre Gonca Kavaklıoğlu’nun cenazesinin, 31 Temmuz Cuma günü Niğde’nin Bor ilçesinde düzenlenecek cenaze töreninin ardından toprağa verilmesi bekleniyor.

Türkiye’nin farklı kesimlerinden siyasetçiler, bürokratlar ve vatandaşlar da yayımladıkları taziye mesajlarıyla Kavaklıoğlu ailesinin acısını paylaştı.

Kahvenin uzun yıllardır daha düşük kronik hastalık riski ve daha sağlıklı yaşlanmayla ilişkilendirildiği biliniyor. ABD’deki Texas A&M Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü yeni laboratuvar çalışması ise bu ilişkinin arkasında yer alabilecek önemli bir hücresel mekanizmayı ortaya çıkardı. Araştırmaya göre kahvede bulunan bazı doğal bileşikler, hücreleri stres ve hasara karşı korumada görev alan NR4A1 adlı reseptörü aktive edebiliyor.[1]

Hücresel “anahtar” yaşlanma sürecinde rol oynayabilir

Araştırmacılar, NR4A1 reseptörünün hücrelerin çevresel stres, inflamasyon yani vücudun hasara karşı geliştirdiği iltihabi yanıt ve oksidatif hasarla mücadele etmesinde önemli görev üstlendiğini belirtti.[1]

Laboratuvar deneylerinde kahve bileşenlerinin bu reseptörü harekete geçirdiği gözlendi. Reseptörün genetik olarak devre dışı bırakıldığı hücrelerde ise koruyucu etkinin büyük ölçüde ortadan kalktığı bildirildi. Bu durum, gözlenen biyolojik etkinin doğrudan NR4A1 üzerinden gerçekleştiğini destekleyen önemli bir bulgu olarak değerlendirildi.[1]

Kafeinden çok başka bileşikler öne çıktı

Çalışmanın dikkat çeken sonuçlarından biri de kahvenin etkisinin yalnızca kafeinden kaynaklanmadığını göstermesi oldu.

Araştırmacılar özellikle bitkisel kökenli fenolik bileşiklerden kafeik asidin, NR4A1 reseptörünü aktive etmede kafeinden daha güçlü bir etki gösterebildiğini bildirdi.[1]

Bu bulgu, kahvenin sağlık üzerindeki olası olumlu etkilerinde antioksidan ve polifenol yapısındaki doğal bileşiklerin önemli rol oynayabileceğini düşündürüyor.[1]

Bulgular laboratuvar düzeyinde elde edildi

Araştırma, insanlarda uzun dönem kahve tüketimini değerlendiren klinik bir çalışma değil, hücresel mekanizmaları inceleyen laboratuvar araştırması niteliği taşıyor.[1]

Bu nedenle elde edilen sonuçlar kahve tüketiminin doğrudan yaşlanmayı yavaşlattığını ya da hastalıkları önlediğini göstermiyor. Araştırmacılar, bulguların insanlar üzerinde yapılacak klinik çalışmalarla doğrulanması gerektiğini ifade ediyor.[1]

Kahvenin sağlık üzerindeki etkileri neden araştırılıyor?

Son yıllarda çok sayıda epidemiyolojik araştırma, düzenli ve ölçülü kahve tüketiminin kalp-damar hastalıkları, tip 2 diyabet ve bazı nörodejeneratif hastalıklar açısından daha düşük riskle ilişkili olabileceğini ortaya koymuştu. Ancak bu ilişkinin biyolojik mekanizması tam olarak açıklanamamıştı.[2]

Texas A&M Üniversitesi ekibinin çalışması, kahvenin koruyucu etkilerinin arkasındaki olası moleküler yolları aydınlatmaya yönelik önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Bulgular, gelecekte yaşlanma biyolojisi ve hücresel stres mekanizmalarını hedefleyen yeni tedavi stratejelerinin geliştirilmesine de katkı sağlayabilir. Bununla birlikte araştırmanın laboratuvar düzeyinde olması nedeniyle sonuçların günlük kahve tüketimine doğrudan uyarlanabilmesi için daha kapsamlı insan çalışmalarına ihtiyaç bulunuyor.

Kaynaklar

[1] Texas A&M University. Coffee may help the body fight stress and aging through a hidden cellular switch. 2026.

[2] Araştırmacı kurumun bilimsel açıklaması ve çalışmanın yayımlanmasına ilişkin duyuru. 2026.

Yeni sezon öncesinde orta saha hattını güçlendirmek isteyen Beşiktaş’ın, Newcastle United forması giyen Joe Willock için yaptığı ilk hamlenin olumlu sonuçlanmadığı öne sürüldü.

İngiltere’den gelen bilgilere göre siyah beyazlıların aracılar üzerinden ilettiği yaklaşık 10 milyon sterlinlik teklif, Newcastle United tarafından kabul edilmedi. Haberde, Premier Lig ekibinin 26 yaşındaki futbolcu için yaklaşık 25 milyon sterlin bonservis beklentisi içinde olduğu belirtildi.

Newcastle pazarlıkta geri adım atmıyor

Joe Willock’un sözleşmesinde son yılına girmiş olmasına rağmen Newcastle United’ın oyuncusunu düşük bedelle bırakmaya sıcak bakmadığı ifade ediliyor.

Teknik direktör Eddie Howe’un hazırlık maçlarında Willock’a süre vermeye devam etmesi, deneyimli orta saha oyuncusunun tamamen gözden çıkarılmadığı şeklinde yorumlanıyor. Bununla birlikte kulübün uygun teklif gelmesi halinde satış seçeneğini değerlendirebileceği de aktarılıyor.

Beşiktaş farklı formülleri değerlendirebilir

İki kulüp arasındaki bonservis beklentisi arasındaki farkın yüksek olması nedeniyle transfer görüşmelerinin zorlu geçebileceği değerlendiriliyor.

Siyah beyazlıların ilerleyen günlerde kiralama, satın alma opsiyonlu kiralama veya bonus maddeleri içeren alternatif teklif modelleriyle yeniden masaya oturabileceği konuşuluyor. Ancak şu ana kadar kulüpler arasında anlaşma sağlandığına ya da transferin sonuçlandığına ilişkin resmi bir açıklama bulunmuyor.

Edinilen bilgilere göre, yolun karşısına geçmeye çalışan genç kıza cadde üzerinde ilerleyen bir otomobil çarptı. Çarpmanın etkisiyle genç kız metrelerce savrularak yere düştü.

Kazayı gören çevredeki vatandaşlar hızla olay yerine koşarak yaralıya ilk müdahaleyi yaptı. Durumun 112 Acil Sağlık ekiplerine bildirilmesi üzerine bölgeye kısa sürede ambulans sevk edildi.

Olay yerine ulaşan sağlık ekipleri, ağır yaralanan genç kıza ilk müdahaleyi olay yerinde gerçekleştirdi. Ardından ambulansla hastaneye kaldırılan genç kızın tedavi altına alındığı öğrenildi.

Hastaneden edinilen bilgilere göre genç kızın sağlık durumunun ciddiyetini koruduğu ve yoğun bakım ünitesinde entübe edilerek tedavisinin sürdüğü bildirildi.

Kazayla ilgili inceleme başlatıldı.

Son yıllarda hem tarama programlarının yaygınlaşması hem de ailelerin bilinçlenmesiyle SMA hastalığı daha fazla konuşuluyor. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Öğretim Üyesi, Çocuk Nörolojisi Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, özellikle erken belirti ve tanının hayati önem taşıdığını vurguluyor:
“Bugün artık SMA hastalığında erken tanı, hastalığın seyrini değiştirebiliyor. Ancak belirtiler gözden kaçarsa tablo ağırlaşabiliyor.”

SMA Hastalığı nedir?

SMA hastalığı (Spinal Müsküler Atrofi), omurilikteki hareket sinir hücrelerini etkileyen genetik bir kas hastalığıdır.

Bu hastalıkta, kasları çalıştıran motor nöronlar hasar görür. Sonuç olarak:

• Kaslarda güçsüzlük

• Hareket kısıtlılığı

• Zamanla kas erimesi

• İleri vakalarda solunum problemleri

görülebilir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’a göre, SMA hastalığı doğuştan gelen genetik bir bozukluktur ve SMN1 genindeki eksiklik nedeniyle ortaya çıkar. “Kasın kendisi sağlamdır, sorun kası çalıştıran sinirdedir” diyerek hastalığın mekanizmasını sade bir dille anlatıyor.

SMA hastalığı tiplerine göre farklı şiddette seyreder. Bazı bebeklerde ilk aylarda ağır tablo görülürken, bazı çocuklarda belirtiler daha geç ortaya çıkabilir.

En sinsi belirtiler

SMA hastalığı çoğu zaman sessiz başlar. Aileler ilk etapta fark etmeyebilir.

Dikkat edilmesi gereken belirtiler:

• Baş kontrolünde gecikme

• Emme ve yutma güçlüğü

• Yaşıtlarına göre daha az hareket

• Kol ve bacaklarda gevşeklik

• Sık solunum yolu enfeksiyonu

• Oturamama ya da yürüyememe

Prof. Dr. Kafadar, “Bebek çok sakin diye sevinen aileler oluyor. Oysa aşırı hareketsizlik bazen SMA hastalığı belirtisi olabilir” uyarısında bulunuyor.

Özellikle bacaklarda güçsüzlük ön plandadır. Bazı vakalarda dilde titreme bile görülebilir. Bu belirtiler erken dönemde yakalanırsa, tedavi seçenekleri daha etkili olabilir.

Kimler risk altında?

SMA hastalığı kalıtsal bir hastalıktır.

Risk grupları şunlardır:

• Anne ve babanın taşıyıcı olduğu bebekler

• Akraba evliliği bulunan aileler

• Ailesinde SMA öyküsü olanlar

Türkiye’de taşıyıcılık oranının yaklaşık 1/40–1/50 civarında olduğu belirtilmektedir. Bu da toplumda azımsanmayacak bir genetik risk bulunduğunu gösterir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “Anne ve baba sağlıklı olabilir. Taşıyıcı olduklarını bilmeyebilirler. Bu nedenle evlilik öncesi ve gebelik öncesi taramalar çok önemlidir” diyor.

Neden artıyor?

Son yıllarda “SMA hastalığı artıyor mu?” sorusu sıkça soruluyor.

Uzmanlara göre artışın birkaç nedeni var:

• Yenidoğan tarama programlarının yaygınlaşması

• Genetik testlere erişimin artması

• Toplumsal farkındalığın yükselmesi

• Akraba evliliklerinin devam etmesi

Prof. Dr. Kafadar, “Eskiden tanı alamayan vakalar vardı. Bugün erken tarama sayesinde SMA hastalığını daha erken yakalayabiliyoruz” diyerek görünürdeki artışın tanı kapasitesiyle ilişkili olduğunu vurguluyor.

Ayrıca son yıllarda geliştirilen gen tedavileri ve yeni ilaç seçenekleri de hastalığın daha fazla gündeme gelmesine yol açtı.

Ne zaman doktora gidilmeli?

Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalı:

• Bebek başını 3–4 ayda tutamıyorsa

• 6–7 ayda desteksiz oturamıyorsa

• 1 yaşında yürümeye başlamamışsa

• Kol ve bacaklarda belirgin güçsüzlük varsa

• Emme ve beslenme problemi sürüyorsa

Prof. Dr. İhsan Kafadar, “SMA hastalığında erken tanı hayat kurtarır. Gecikme kas kaybını artırabilir” diyerek aileleri uyarıyor.

Bugün SMA hastalığı tedavisi için kullanılan ilaçlar, hastalığın ilerlemesini yavaşlatabiliyor. Bazı vakalarda gen tedavisi uygulanabiliyor. Ancak tedavinin başarısı büyük ölçüde erken teşhise bağlı.

Nasıl korunulur?

SMA hastalığı tamamen önlenebilir bir hastalık değildir. Ancak risk azaltılabilir.

Korunma yolları:

• Evlilik öncesi taşıyıcılık testi

• Gebelik öncesi genetik danışmanlık

• Aile öyküsü varsa ileri genetik testler

• Yenidoğan tarama programlarına katılım

Prof. Dr. Kafadar, “Toplumsal bilinç en güçlü silahtır. Taşıyıcı olduğunuzu bilmek kader değildir, önlem alma fırsatıdır” diyor.

Türkiye’de yenidoğan tarama programlarının genişlemesi sayesinde SMA hastalığı artık daha erken evrede tespit edilebiliyor. Bu da çocukların yaşam kalitesini artırma açısından umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

Uzman Uyarısı: Erken Tanı Hayat Değiştiriyor

SMA hastalığı kader değil, geç kalınmış tanı kader olabilir.

Kas kaybı başladıktan sonra geri dönüş sınırlıdır. Bu nedenle belirti, risk, genetik öykü ve erken tarama hayati önemdedir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar son olarak şu mesajı veriyor:
“Her hareketsizlik masum değildir. Aileler gelişim basamaklarını yakından takip etmeli. Şüphe varsa zaman kaybetmeden uzmana başvurulmalı.”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Çocuk Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. İhsan Kafadar, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada epilepsinin toplumda hâlâ yanlış bilinen yönleri olduğunu vurguladı.

Epilepsi (Sara) Nedir?

Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin ani ve kontrolsüz elektriksel boşalımları sonucu ortaya çıkan, tekrarlayan nöbetlerle karakterize bir hastalıktır. Halk arasında “sara” olarak bilinir.

Prof. Dr. Kafadar’a göre:

“Epilepsi tek bir hastalık değil, birçok farklı nedeni ve türü olan bir beyin hastalıkları grubudur. Her nöbet epilepsi değildir; tanı için nöbetlerin tekrarlayıcı olması gerekir.”

Nöbet Nasıl Ortaya Çıkar?

Beynimiz milyarlarca sinir hücresinin uyumlu çalışmasıyla görev yapar. Ancak bazı durumlarda bu hücreler bir anda aşırı ve düzensiz elektrik sinyali üretir. Sonuç?

• Ani bilinç kaybı

• Kasılmalar

• Sabit bir noktaya dalıp kalma

• Ağızda köpürme

• Kısa süreli hafıza kaybı

• Garip kokular ya da tatlar hissetme

Bazı nöbetler dramatiktir, bazıları ise sadece birkaç saniyelik “donma” şeklinde geçer. Bu nedenle birçok epilepsi vakası uzun süre fark edilmeden devam edebilir.

Çocuklarda Epilepsi Daha mı Farklı?

Prof. Dr. Kafadar, özellikle çocukluk çağında epilepsinin farklı belirtilerle ortaya çıkabileceğini belirtiyor:

“Çocuklarda dalıp gitme, ders sırasında kısa süreli kopmalar, ani sıçramalar ya da sebepsiz düşmeler epilepsi belirtisi olabilir. Ailelerin bu belirtileri hafife almaması gerekir.”

Çocukluk çağı epilepsilerinin bir kısmı yaşla birlikte düzelebilirken, bazı türleri uzun süreli takip gerektirir.

Epilepsinin Nedenleri Neler?

Epilepsi her zaman tek bir nedene bağlı değildir. Olası sebepler arasında:

• Doğum sırasında beyin hasarı

• Genetik yatkınlık

• Beyin enfeksiyonları

• Kafa travmaları

• Beyin tümörleri

• Nedeni bilinmeyen (idiopatik) durumlar

Vakaların önemli bir kısmında ise net bir sebep saptanamayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Epilepsi tanısında en önemli testlerden biri EEG (Elektroensefalografi)’dir. EEG, beynin elektriksel aktivitesini kaydeder.

Bunun yanında:

• Beyin MR görüntülemesi

• Ayrıntılı nörolojik muayene

• Nöbet öyküsünün detaylı değerlendirilmesi

Tanı sürecinde büyük önem taşır.

Tedavisi Var mı?

Evet. Epilepsi hastalarının büyük bir kısmı düzenli ilaç tedavisiyle nöbetsiz bir yaşam sürebilir.

Prof. Dr. Kafadar’ın altını çizdiği en önemli nokta şu:

“Epilepsi tedavi edilebilir bir hastalıktır. İlaçlar düzenli kullanıldığında hastaların yaklaşık yüzde 70’inde nöbetler tamamen kontrol altına alınabilir.”

Dirençli vakalarda ise:

• Ketojenik diyet

• Vagus sinir stimülasyonu

• Cerrahi tedavi

gibi seçenekler gündeme gelebilir.

Nöbet Anında Ne Yapılmalı?

Toplumda en sık yapılan yanlış, nöbet geçiren kişinin ağzına bir şey koymaya çalışmaktır. Bu son derece tehlikelidir.

Doğru yaklaşım:

✔️ Kişiyi yan yatırmak
✔️ Başını sert bir zeminden korumak
✔️ Süreyi takip etmek
✔️ Nöbet 5 dakikayı aşarsa acil yardım çağırmak

Toplumsal Yanlış Algılar

Epilepsi bulaşıcı değildir.
Ruhsal bir hastalık değildir.
Akıl hastalığı değildir.

Bu hastalık, beynin elektriksel düzeniyle ilgilidir. Doğru tedavi ve takip ile bireyler eğitimlerine, iş hayatlarına ve sosyal yaşamlarına devam edebilir.

Son Söz

Epilepsi korkulacak değil, bilinmesi gereken bir hastalıktır. Bilgi, ön yargının panzehiridir.

Prof. Dr. İhsan Kafadar’ın da ifade ettiği gibi, erken tanı ve düzenli takip hayat kalitesini belirleyen en kritik faktördür.

Beynin elektriği bazen kontrolden çıkabilir. Önemli olan, o dalgayı doğru yönetmektir. ⚡
Epilepsi (Sara Hastalığı) Nedir? Epilepsi Çeşitleri Nelerdir? Epilepsi Neden Olur? Epilepsi Belirtileri Nelerdir? Epilepsi Nasıl Teşhis Edilir? Epilepsi Tedavisi Nasıl Yapılır? Epilepsi Risk Faktörleri Nelerdir? Epilepsi öldürür mü? Epilepsi nasıl anlaşılır? Epilepsi geçer mi? Stres epilepsiyi etkiler mi? Epilepsi nöbeti uyurken olur mu? Epilepsi nöbeti geçirdikten sonra kişi neler hisseder? Anksiyete epilepsiye neden olur mu?

Sağlık Bilimleri Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Asuman İnan, Tıbbiye Bülteni’ne yaptığı açıklamada özellikle yaz aylarında artan vakalara dikkat çekti.

Prof. Dr. İnan, “Salmonella en sık gıdalar yoluyla bulaşır. Çiğ veya iyi pişmemiş tavuk, yumurta, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve iyi yıkanmamış sebzeler risk taşır” dedi.

🧫 Salmonella Nedir?

Salmonella, bağırsak sistemini etkileyen bir bakteri grubudur. Halk arasında çoğu zaman “gıda zehirlenmesi” olarak bilinen tabloya neden olur. Ancak her gıda zehirlenmesi Salmonella değildir.

Uzmanlara göre bakteri, uygun sıcaklıkta hızla çoğalır ve özellikle hijyen kurallarına uyulmayan mutfaklarda kolayca yayılır.

⚠️ Salmonella Belirtileri Nelerdir?

Prof. Dr. İnan’ın verdiği bilgilere göre belirtiler genellikle bakterinin alınmasından 6–72 saat sonra ortaya çıkıyor:

• Yüksek ateş

• Sulu veya kanlı ishal

• Karın ağrısı ve kramp

• Bulantı ve kusma

• Halsizlik

Çoğu vaka 4–7 gün içinde düzeliyor. Ancak bağışıklık sistemi zayıf kişilerde enfeksiyon kana karışabiliyor ve ciddi sonuçlar doğurabiliyor.

🚨 Kimler Risk Altında?

Uzman isim özellikle şu grupları uyardı:

• Bebekler

• 65 yaş üstü bireyler

• Hamileler

• Kronik hastalığı olanlar

• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler

Bu kişilerde tablo daha ağır seyredebilir ve hastane tedavisi gerekebilir.

🛡 Nasıl Korunmalı?

Prof. Dr. İnan’a göre korunmanın temel anahtarı mutfak hijyeni:

• Çiğ et ve sebzeler ayrı kesme tahtasında hazırlanmalı

• Tavuk ve et iyice pişirilmeli

• Eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı

• Soğuk zincir korunmalı

“Salmonella gözle görülmez, tadı değişmez. Bu nedenle en güçlü silahımız temizliktir” uyarısında bulundu.

📌 Uzmandan Net Mesaj

Salmonella hafife alınacak bir enfeksiyon değil. Basit görünen bir ishal tablosu bazı gruplarda hayati risk oluşturabiliyor. Uzmanlar özellikle yaz aylarında açıkta satılan ve iyi muhafaza edilmeyen gıdalara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.

Uzmanların ortak mesajı

“Mucize aramayın.
Bilimsel önlemlerle ve sağlıklı yaşamla riskleri azaltın.”

Kanser riskini tamamen sıfırlamak mümkün olmasa da, bu 12 başlıkla risk belirgin biçimde azaltılabiliyor.

Uzmanlara göre kanserden korunma bir günde değil, bir yaşam tarzıyla mümkün. İşte bilimsel kanıtlarla desteklenen 12 altın kural: