Magnezyum Kalp İçin Neden Önemli?

Magnezyum, vücutta 300’den fazla biyokimyasal reaksiyonda görev alıyor. Sinir sistemi, kaslar ve kalp kası bu minerale ihtiyaç duyuyor.

Kalp ritminin düzenli şekilde devam etmesi için magnezyum, potasyum ve kalsiyum arasında hassas bir denge bulunuyor. Bu dengenin bozulması bazı kişilerde ritim sorunlarına zemin hazırlayabiliyor.[1]

Magnezyum Eksikliği Çarpıntı Yapar mı?

Uzmanlara göre evet, yapabilir.

Özellikle belirgin magnezyum eksikliği bulunan kişilerde kalp atımlarının hızlanması, düzensiz kalp atımları veya çarpıntı hissi görülebiliyor. Hastanede yatan, idrar söktürücü kullanan, sindirim sistemi hastalıkları bulunan veya yetersiz beslenen kişilerde risk daha yüksek olabiliyor.[2]

Ancak çarpıntının tek nedeni magnezyum eksikliği değildir. Kansızlık, tiroit hastalıkları, stres, kafein tüketimi, kalp ritim bozuklukları ve bazı ilaçlar da benzer şikâyetlere yol açabiliyor.

Magnezyum Eksikliğinin Belirtileri Nelerdir?

Magnezyum eksikliğinde görülebilecek belirtiler şunlar olabilir:

• Kalp çarpıntısı
• Kas krampları
• Göz seğirmesi
• Halsizlik
• Kas güçsüzlüğü
• Uyuşma ve karıncalanma
• Yorgunluk
• Sinirlilik
• Uyku sorunları

Bu belirtiler tek başına magnezyum eksikliği tanısı koydurmaz. Benzer şikâyetler farklı hastalıklarda da görülebilir.

Kimlerde Risk Daha Fazla?

Magnezyum eksikliği riski şu gruplarda daha yüksek olabiliyor:

• Diyabet hastaları
• İdrar söktürücü kullananlar
• Uzun süre mide koruyucu ilaç kullananlar
• Kronik ishal veya bağırsak emilim bozukluğu bulunanlar
• İleri yaş bireyler
• Yoğun alkol tüketen kişiler

Uzmanlar, bu gruplarda magnezyum düzeylerinin gerektiğinde hekim değerlendirmesiyle incelenmesini öneriyor.[3]

Magnezyum Takviyesi Herkese Gerekli mi?

Hayır.

Magnezyum takviyeleri yalnızca eksiklik saptanan veya hekimin gerekli gördüğü durumlarda kullanılmalı. Gereksiz ve yüksek doz kullanım özellikle böbrek hastalarında sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Magnezyum açısından zengin besinler arasında kabak çekirdeği, badem, fındık, kaju, ıspanak, kuru baklagiller, tam tahıllar ve kakao bulunuyor.[1]

Çarpıntı Ne Zaman Ciddiye Alınmalı?

Çarpıntıya göğüs ağrısı, bayılma, nefes darlığı, şiddetli baş dönmesi veya bilinç değişikliği eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.

Uzun süren veya sık tekrarlayan çarpıntılarda ise altta yatan nedenin belirlenmesi için hekim değerlendirmesi önem taşıyor.

Kaynaklar

[1] National Institutes of Health (NIH), Magnesium Fact Sheet for Health Professionals.

[2] European Society of Cardiology (ESC), elektrolit bozuklukları ve kardiyak aritmilerle ilgili kılavuzlar.

[3] DiNicolantonio JJ, O’Keefe JH, Wilson W. Subclinical magnesium deficiency: a principal driver of cardiovascular disease and a public health crisis.

[4] American Heart Association (AHA), magnezyum, elektrolit dengesi ve kalp ritmi hakkında bilgilendirmeler.

“Magnesium and the Hallmarks of Aging” başlıklı bilimsel derlemede, düşük magnezyum düzeylerinin yaşlanmanın temel biyolojik mekanizmalarıyla bağlantısı incelendi. Araştırmacılar; magnezyum yetersizliğinin kronik iltihaplanma, mitokondri işlev bozukluğu, DNA hasarı, hücresel yaşlanma, bağırsak mikrobiyotasındaki bozulma ve kök hücre tükenmesiyle ilişkili olabileceğini bildirdi [1].

Magnezyum ömrü uzatıyor mu?

Çalışma, magnezyum takviyesi kullanan kişilerin daha uzun yaşadığını gösteren bir klinik deney değil. Hücre, hayvan ve insan çalışmalarından elde edilen mevcut bulguları değerlendiren kapsamlı bir derleme niteliği taşıyor.

Prof. Dr. Kaan Yılancıoğlu’na göre bu tür derlemeler önemli ipuçları sunsa da doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmak için yeterli değil. Yılancıoğlu, “Bu çalışma bize magnezyumun yaşlanma süreçlerinde rol oynayabileceğini gösteriyor ancak bu, takviye almanın ömrü uzattığı anlamına gelmez” değerlendirmesinde bulunuyor.

Bu nedenle araştırmadan “magnezyum yaşlanmayı durduruyor” sonucu çıkarılamıyor. Ancak yeterli magnezyum düzeyinin korunmasının, sağlıklı yaşlanmayı destekleyen biyolojik mekanizmalar açısından önemli olabileceği belirtiliyor [1].

Hangi magnezyum formu ne işe yarıyor?

Magnezyum sitrat

Suda iyi çözünen ve emilimi görece yüksek formlardan biridir. Kabızlıkta bağırsak hareketlerini artırabilir. Bu özelliği nedeniyle bazı kişilerde ishal, karın ağrısı veya gaz yapabilir.

Daha uygun olabileceği durum: Magnezyum desteğiyle birlikte kabızlık sorunu bulunan kişiler.

Magnezyum bisglisinat veya glisinat

Magnezyumun glisin aminoasidiyle bağlanmış formudur. Genellikle bağırsaklar tarafından iyi tolere edilir ve sitrata göre daha az ishal yapabilir.

Uyku, stres ve gevşeme amacıyla sık pazarlansa da bu etkilerin magnezyum eksikliği bulunmayan kişilerde kesin olarak kanıtlandığını söylemek için yeterli klinik veri bulunmuyor.

Daha uygun olabileceği durum: Sitratın bağırsak yan etkilerini yaşayan veya daha iyi tolere edilen bir form arayan kişiler.

Magnezyum klorür

Çözünürlüğü ve emilimi iyi olan formlar arasında gösterilir. Magnezyum eksikliğinin giderilmesi amacıyla kullanılan seçeneklerden biridir.

Daha uygun olabileceği durum: Genel magnezyum desteği gereken ve hekim tarafından uygun görülen kişiler.

Magnezyum laktat ve aspartat

Ulusal Sağlık Enstitüleri, sitrat ve klorürle birlikte laktat ve aspartat formlarının da görece iyi emilebildiğini bildiriyor [3].

Ancak aspartat formu her kişi için gerekli değildir. Takviyenin formundan önce gerçekten eksiklik veya klinik ihtiyaç bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.

Magnezyum oksit

Bir tablette yüksek miktarda elementel magnezyum bulunabilir. Buna karşın çözünürlüğü ve emilimi sitrat gibi bazı organik formlardan daha düşüktür [3][4].

Bağırsakta su çekici etkisi nedeniyle kabızlık ürünlerinde kullanılabilir. İshal ve karın kramplarına yol açabilir.

Daha uygun olabileceği durum: Hekim veya eczacı önerisiyle kabızlık amacıyla kullanılması. Genel destek için her zaman ilk seçenek olmayabilir.

Magnezyum malat

Malik asitle bağlı formdur. Enerji üretimi ve kas ağrıları için pazarlansa da fibromiyalji veya kronik yorgunluk üzerindeki özel üstünlüğünü kanıtlayan güçlü klinik veriler sınırlıdır.

Magnezyum taurat

Taurinle bağlı formdur. Kalp ve damar sağlığına yönelik ürünlerde öne çıkarılsa da diğer iyi emilen formlara karşı belirgin klinik üstünlüğü henüz netleşmemiştir.

Magnezyum L-treonat

Beyin fonksiyonları, hafıza ve uyku için pazarlanan daha pahalı formlardan biridir. Beyin dokusundaki magnezyum düzeylerini etkileyebileceğine ilişkin araştırmalar bulunsa da insanlarda bilişsel yarar konusunda kanıtlar henüz sınırlıdır.

“İşe yarayan form” kişiye göre değişiyor

Mevcut kanıtlar, sitrat, klorür, laktat ve aspartat gibi suda daha iyi çözünen formların okside göre genellikle daha iyi emildiğini gösteriyor [3][4].

Bisglisinat ise iyi bağırsak toleransı nedeniyle tercih edilebiliyor. Bununla birlikte “uyku için glisinat”, “beyin için treonat” veya “enerji için malat” şeklindeki kesin ayrımların bir bölümü pazarlama diline dayanıyor. Bu özel kullanım alanlarının tamamı güçlü insan çalışmalarıyla doğrulanmış değil.

Öncelik besinlerden alınması

Magnezyum; kabak çekirdeği, badem, fındık, kuru baklagiller, tam tahıllar, ıspanak ve diğer yeşil yapraklı sebzelerde doğal olarak bulunuyor.

Takviye ihtiyacı; beslenme düzeni, kullanılan ilaçlar, bağırsak hastalıkları, diyabet, yaş ve böbrek fonksiyonlarına göre değişebiliyor.

Özellikle böbrek yetmezliği bulunan kişilerde magnezyum vücuttan yeterince atılamayabilir. Bu durum tansiyon düşüklüğü, kas güçsüzlüğü, bilinç değişikliği ve kalp ritim bozukluğu gibi ciddi sonuçlara yol açabilir. Antibiyotik, tiroit ilacı veya kemik erimesi ilacı kullananların da takviyeyi ilaçlarından farklı saatlerde alması gerekebilir.

Prof. Dr. Kaan Yılancıoğlu derlemeyi nasıl yorumluyor?

Prof. Dr. Kaan Yılancıoğlu, söz konusu derlemenin magnezyumun yaşlanma biyolojisindeki rolüne dikkat çekmesi açısından önemli olduğunu ancak sonuçların dikkatli yorumlanması gerektiğini vurguluyor.

Yılancıoğlu, “Bu tür çalışmalar bize mekanizmaları anlatır; yani hücre düzeyinde neler olabileceğini gösterir. Ancak klinikte bir kişiye ‘magnezyum al, daha uzun yaşarsın’ demek için yeterli değildir” diyor.

Takviye kullanımında en sık yapılan hatanın, form seçimini pazarlama söylemlerine göre yapmak olduğunu belirten Yılancıoğlu, magnezyum sitratın iyi emilen ve kabızlıkta etkili bir form olduğunu, ancak her birey için en doğru seçimin farklı olabileceğini ifade ediyor [2].

Yılancıoğlu’na göre asıl önemli olan, gerçekten eksiklik olup olmadığının belirlenmesi ve takviyenin buna göre planlanması. “Eksiklik yoksa mucize beklemek doğru değil. Ama eksiklik varsa yerine koymak sağlık açısından anlamlıdır” değerlendirmesinde bulunuyor.

Kaynaklar

[1] Nutrients – Magnesium and the Hallmarks of Aging
[2] Prof. Dr. Kaan Yılancıoğlu – Magnezyum Takviyeleri Çeşitleri değerlendirmesi
[3] NIH Office of Dietary Supplements – Magnesium: Health Professional Fact Sheet
[4] BMC Nutrition – Higher Bioavailability of Magnesium Citrate Compared with Magnesium Oxide