Kan kanserlerinin tedavisinde çığır açan CAR-T hücre tedavisi, bu kez tedaviye dirençli romatoid artrit hastalarında umut verici sonuçlar ortaya koydu. Avrupa Romatoloji Birliği (EULAR) 2026 Kongresi’nde paylaşılan erken faz çalışma sonuçlarına göre, tek doz CAR-T tedavisi uygulanan bazı hastalarda ilaç kullanmadan uzun süreli remisyon sağlandı. Uzmanlar ise bulguların umut verici olmakla birlikte daha geniş klinik çalışmalarla doğrulanması gerektiğini vurguluyor.
Bağışıklık sistemi yeniden programlanıyor
Romatoid artrit, bağışıklık sisteminin eklemlere saldırması sonucu gelişen kronik iltihabi bir hastalık olarak biliniyor. Mevcut tedaviler hastalığı baskılamayı hedeflerken, CAR-T yaklaşımı bağışıklık sistemini adeta yeniden “sıfırlamayı” amaçlıyor.
Çalışmada kullanılan CD19 hedefli CAR-T hücreleri, hastalığa neden olan anormal B hücrelerini ortadan kaldırarak bağışıklık sisteminin yeniden sağlıklı şekilde yapılanmasını hedefledi.
İlk sonuçlar dikkat çekti
Faz 1 COMPARE çalışmasına, klasik tedavilere yanıt vermeyen aktif romatoid artritli 6 hasta dahil edildi.
Araştırmada;
- Hastaların tamamında hastalık aktivitesinde belirgin azalma görüldü.
- Hastaların yarısında bağışıklık baskılayıcı ilaç kullanmadan kalıcı remisyon sağlandı.
- Takip süresi boyunca birçok hastada hastalığın yeniden alevlenmediği bildirildi.
- Otoantikor düzeylerinde yüzde 90’ın üzerinde azalma saptandı.
- Tedavi sonrasında yeniden oluşan B hücrelerinin daha sağlıklı özellikler taşıdığı gözlendi.
Araştırmacılar, bunun “immün sistemin yeniden programlanması” anlamına gelebileceğini belirtti.
Güvenlik verileri de olumlu
Çalışmada en sık görülen yan etki hafif ve orta şiddette sitokin salınım sendromu (CRS) oldu. Şiddetli nörolojik yan etki (ICANS) veya beklenmeyen ciddi güvenlik sorunu bildirilmedi.
Bununla birlikte uzmanlar, CAR-T tedavisinin halen yüksek maliyetli ve ileri merkezlerde uygulanabilen deneysel bir yöntem olduğunun altını çiziyor.
Henüz rutin tedavi değil
Araştırmanın en önemli kısıtlılığı, yalnızca 6 hastayı kapsayan erken faz bir çalışma olması. Bu nedenle CAR-T tedavisinin romatoid artritte standart tedavi haline geldiğini söylemek için henüz erken olduğu belirtiliyor.
Önümüzdeki yıllarda daha fazla hasta üzerinde yürütülecek Faz 2 ve Faz 3 çalışmalarının, tedavinin etkinliği ve uzun dönem güvenliği hakkında daha net bilgiler sağlaması bekleniyor.
Uzmanlar ne diyor?
EULAR 2026’da sunulan veriler, CAR-T hücre tedavisinin yalnızca kanserlerde değil, lupus, sistemik skleroz ve romatoid artrit gibi otoimmün hastalıklarda da yeni bir tedavi dönemi başlatabileceğine işaret ediyor. Ancak uzmanlar, mevcut bulguların “umut verici” olsa da deneysel aşamada olduğunu ve hastaların mevcut tedavilerini doktorlarına danışmadan bırakmamaları gerektiğini vurguluyor.