Devletçilik, eğitimcilik, sosyal sağlık ve tıp alanlarında önemli katkıları olan öyle tarihi şahsiyetler vardır ki, onlardan biri de Nariman Narimanovdur.
Doğum ve Eğitim:
O, 14 Nisan 1870ʼte Tiflisʼte fakir bir ailede dünyaya gelmiş. Tiflis’te yaşamış ve ilk eğitimini orada almıştır. Ardından Moskova Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde eğitimini sürdürmüştür. Üniversitede o yalnız tıbbi bilgi değil, aynı zamanda insani ve sosyal bilimlere de ilgi göstermiştir.
N. Narimanovun tıp alanında edindiği bilgiler, hastalıkların sadece biyolojik değil,
Aynı zamanda sosyal ve ekonomik sebeplerini anlamaya yönlendirmiştir. Bu anlayış, onun hem hekim, hem de devlet adamı olarak faaliyetlerini şekillendirmiştir.
Hekimlik Faaliyeti:
Narimanov’un tıp faaliyetleri hayatında merkezi bir rol oynamıştır. Özellikle Bakü’deki yoksul işçi ve köylü halk arasında çalışmış, bulaşıcı hastalıklar ve salgınlarla mücadelede önemli adımlar atmıştır.
Hekim olarak felsefesi şuydu:
- Hastayı yalnızca bedensel sorun olarak değil, insan ve sosyal bir varlık olarak tedavi etmek.
- Sosyal koşulların sağlık üzerindeki etkisini dikkate almak.
- Eğitim ve bilinçlendirme yoluyla hastalıkların önlenmesini sağlamak.
Narimanov, yoksul işçilere ve yetim çocuklara ücretsiz tıbbi yardım sağlayarak, tıbbın sadece bir meslek değil, aynı zamanda insani bir görev olduğunu göstermiştir.
Rivayet edilir ki, bir defasında hastaya ücretsiz ilaç verdiğinde şöyle demiştir:
“Hekimin kazancı, hastasının iyileşmesidir.”
Salgınlar ve Sosyal Sağlık:
Narimanov’un yaşadığı dönemde Bakü ve Kafkasya’nın diğer bölgelerinde verem, tifüs, difteri ve diğer bulaşıcı hastalıklar yaygındı. O, sadece hastaları tedavi etmekle kalmamış, aynı zamanda:
- Salgınların önlenmesi için bilinçlendirme çalışmaları yürütmüş,
- Sağlık eğitiminin yayılmasını teşvik etmiş,
- Hijyen, temizlik ve doğru beslenme konularını toplumla paylaşmıştır.
Böylece, tıbbi uygulamayı sosyal sorumlulukla birleştiren N. Narimanov bir hekim olarak öne çıkmıştır. Onun yazdığı tıbbi makaleler,gözlemleri ve özellikle sosyal sağlık ve salgın önleme alanlarında Azerbaycan tıp biliminin gelişimine önemli katkı sağlamıştır.
Eğitimcilik ve Tıbbi Yayımcılık:
Narimanov, tıp alanındaki tecrübelerini eğitim ve yazarlıkla birleştirmiştir. Yazılarında hastalıkların nedenlerini, cehaletin ve yoksulluğun sağlık üzerindeki etkilerini hem bilimsel hem de edebi üslupta sunmuştur.
Onun temel mesajı şuydu:
•Sağlıklı bir toplum yalnızca tıbbi müdahalelerle değil, eğitim ve sosyal bilinçle gelişebilir.
•Hekim, sadece hastayı iyileştirmekle yetinmemeli, toplumun refahını da düşünmelidir.
Siyasi Faaliyetlerin Tıbbi Perspektifi:
Tıp tecrübesi Narimanov’u siyasete yönlendirmiştir. O, halkın sağlığını devlet politikalarının önceliği olarak görmüş ve kararlarında bilimsel ve insani ilkeleri temel almıştır.
- Halkın sağlık hizmetlerine erişimini sağlamak
- Salgınlara karşı önleyici tedbirler almak
- Özellikle çocukların ve kadınların sağlık hizmetlerinden yararlanmasını güvence altına almak
- Bu ilkeler, onun siyasette hekim vicdanıyla yönetim anlayışını ortaya koymuştur.
Narimanov’un Tıbbi ve Akademik Mirası:
Narimanov’un mirası yalnızca siyaset ve sosyal alanlarda değil, tıp alanında da akademik öneme sahiptir:
-Epidemiyoloji ve sosyal sağlık konularındaki gözlemleri
- Hastalara insancıl yaklaşımı
- Bilinçlendirme ve sağlık eğitimi yoluyla topluma katkısı
Bu gün Azerbaycan Tıp öğrencileri ve akademisyenleri bu mirası önemli bir model ve ilham kaynağı olarak değerlendirilmektedir.
Sonuç:
Nariman Narimanov 1870–1925 yılları arasında yaşamış ve Azerbaycan tarihine unutulmaz izler bırakmıştır. Onun hayatı göstermektedir ki:
- Hekimlik yalnızca tıbbi bilgi değil, insani sorumluluktur.
- Sağlık, eğitim ve sosyal refah birbirinden ayrılmazdır.
- Bir milletin geleceği, onun sağlığıyla başlar.
Narimanov’un tıbbi ve sosyal felsefesi, günümüzde de hekimler, tıp öğrencileri ve devlet adamları için örnek olmaya devam etmektedir.