Bu yüzden çocuk kalbinde ortaya çıkan her belirti, dikkatle dinlenmesi gereken sessiz bir uyarıdır.
Çocuklarda kalp hastalıkları her zaman gürültülü başlamaz. Bazen yalnızca emerken çabuk yorulan bir bebekte, bazen koşarken arkadaşlarından geri kalan bir çocukta, bazen de dudaklarda beliren hafif bir morarmada kendini gösterir. Aileler çoğu zaman bu belirtileri “çabuk yoruluyor”, “iştahsız”, “nazlı”, “spor sevmiyor” diye yorumlayabilir. Oysa çocuk kalbi, yetişkin kalbi gibi konuşmaz; küçük işaretlerle haber verir.
Çocuk kardiyolojisinde en sık karşılaşılan konulardan biri kalpte duyulan üfürümlerdir. Her üfürüm hastalık anlamına gelmez. Masum üfürümler çocukluk çağında sık görülür ve çoğu zaman ciddi bir sorun oluşturmaz. Ancak hangi üfürümün masum, hangisinin araştırılması gereken bir bulgu olduğunu ayırt etmek uzman değerlendirmesiyle mümkündür. Bu nedenle “geçer” diyerek beklemek yerine doğru zamanda hekime başvurmak önemlidir.
Doğuştan kalp hastalıkları ise erken tanı konulduğunda başarılı şekilde izlenebilen ve tedavi edilebilen hastalıklardır. Özellikle bebeklik döneminde beslenme sırasında terleme, nefes nefese kalma, kilo alamama, sık solunum, morarma ve huzursuzluk dikkatle izlenmelidir. Daha büyük çocuklarda ise göğüs ağrısı, bayılma, çarpıntı, eforla nefes darlığı ve çabuk yorulma ihmal edilmemelidir.
Bir diğer önemli başlık spor öncesi değerlendirmedir. Çocukların spor yapması sağlıklı yaşamın temelidir. Ancak özellikle ailede ani ölüm öyküsü, ritim bozukluğu, bayılma, kalp kası hastalığı ya da açıklanamayan kalp rahatsızlığı varsa çocuğun spora başlamadan önce kardiyolojik açıdan değerlendirilmesi gerekir. Çünkü bazı kalp hastalıkları günlük yaşamda belirti vermeyip yoğun efor sırasında ortaya çıkabilir.
Ailelere düşen görev korkmak değil, farkında olmaktır. Her çarpıntı, her göğüs ağrısı, her üfürüm ağır bir hastalık demek değildir. Fakat her belirti ciddiyetle ele alınmayı hak eder. Çocuk kalbi ihmale gelmez; çünkü erken tanı çoğu zaman yalnızca tedaviyi değil, çocuğun bütün yaşam kalitesini değiştirir.
Bugün modern çocuk kardiyolojisi, anne karnından ergenlik dönemine kadar kalp sağlığını izleyebilen güçlü imkânlara sahiptir. Ekokardiyografi, EKG, ritim takipleri ve ileri görüntüleme yöntemleri sayesinde birçok hastalık zamanında saptanabilmektedir. Yeter ki küçük işaretler büyük ihmallere dönüşmeden fark edilsin.
Unutulmamalıdır ki bir çocuğun kalbi, ailenin en kıymetli emanetidir. Onu dinlemek yalnızca stetoskopla değil; dikkatle, sevgiyle ve bilinçle mümkündür. Küçük kalpler bazen sessiz konuşur. Bize düşen, o sessizliği zamanında duymaktır.