Karar, kentsel dönüşüm projelerinde dengeleri etkileyebilecek nitelikte görülüyor.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi’nin Mart 2025’te aldığı kararla, çatı katlarının bağımsız bölüm olarak değerlendirilebilmesinin önü açılmıştı. Bu adımın, özellikle kat karşılığı dönüşüm projelerinde hak sahiplerinin uzlaşma sürecini hızlandırması ve dönüşümün önündeki tıkanıklıkları azaltması amaçlanıyordu.
Ancak söz konusu düzenleme, TMMOB Mimarlar Odası tarafından yargıya taşındı. Açılan dava sonucunda mahkeme, düzenlemenin uygulanmasının telafisi güç sonuçlar doğurabileceği gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verdi. Böylece çatı katlarına bağımsız bölüm hakkı tanınmasına yönelik uygulama geçici olarak durdurulmuş oldu.
Sektörde Belirsizlik Oluştu
Kararın ardından kentsel dönüşüm sektörü ve hak sahipleri açısından yeni bir belirsizlik süreci başladı. Uzmanlar, çatı katlarının bağımsız bölüm olarak değerlendirilmesinin, malik-devretici dengesi açısından önemli bir araç olduğunu; bu imkanın askıya alınmasının bazı projelerde uzlaşma süreçlerini yavaşlatabileceğini belirtiyor.
Öte yandan meslek örgütleri, planlama bütünlüğü, yapı yoğunluğu ve şehircilik ilkeleri açısından düzenlemenin yeniden ele alınması gerektiği görüşünde.
Süreç Nasıl İlerleyecek?
Davanın esastan nasıl sonuçlanacağı, yalnızca ilgili düzenleme açısından değil, benzer nitelikteki kentsel dönüşüm uygulamaları için de emsal teşkil edebilecek. Mahkemenin nihai kararına göre yerel yönetimlerin yeni bir düzenleme yapması veya mevcut planlama yaklaşımını revize etmesi gündeme gelebilir.
Kentsel dönüşümde hız ile şehircilik ilkeleri arasındaki dengenin nasıl kurulacağı, önümüzdeki dönemde hem hukuk hem de şehir planlama çevrelerinin en önemli gündem başlıklarından biri olmaya devam edecek.