Yemekten sonra hareket etmek neden önemli?
Yemek sonrası kısa süreli fiziksel aktivitenin kan şekeri üzerindeki olumlu etkisi uzun süredir bilinse de, hangi öğünlerden sonra hareket etmenin en fazla fayda sağlayacağı net olarak bilinmiyordu. Yeni araştırma ise bu soruya kişiselleştirilmiş bir yanıt sunmayı hedefledi.
Araştırmada Human Phenotype Project verileri kullanılarak beslenme kayıtları, sürekli glukoz ölçümleri (CGM) ve giyilebilir cihazlardan elde edilen adım sayıları birlikte analiz edildi.
Bilim insanları, fiziksel aktiviteyi hesaba katmayan bir yapay zekâ modeliyle 391 bin 214 öğünü değerlendirdi. Daha sonra diyabeti bulunmayan 1.627 yetişkine ait 55 bin 949 öğün ayrıntılı olarak incelendi.
Daha fazla adım, daha düşük kan şekeri artışı
Analizler, yemekten sonraki 0 ila 120 dakika içinde daha fazla adım atan kişilerde, aynı bireyin daha az yürüdüğü günlere kıyasla yemek sonrası kan şekeri yükselişinin daha düşük olduğunu ortaya koydu.
Araştırmacılar ayrıca bu etkinin her öğünde aynı olmadığını belirledi. Kan şekerini yükseltme riski daha yüksek olduğu tahmin edilen öğünlerden sonra yapılan yürüyüşün, düşük riskli öğünlere göre daha belirgin fayda sağladığı görüldü.
Bu bulgu, herkes için aynı öneriyi vermek yerine, hangi öğünden sonra yürüyüşün daha fazla yarar sağlayacağını önceden tahmin eden kişiselleştirilmiş yaklaşımların geliştirilebileceğine işaret ediyor.
Giyilebilir teknolojiler yol gösterebilir
Çalışmayı yürüten ekip, akıllı saatler ve sürekli glukoz ölçüm sistemlerinden elde edilen verilerin gelecekte kişiye özel öneriler sunabileceğini düşünüyor. Böylece bireylere “bu öğünden sonra kısa bir yürüyüş yapmanız kan şekeriniz açısından daha faydalı olabilir” şeklinde anlık yönlendirmeler yapılabileceği belirtiliyor.
Uzmanlar temkinli olunması gerektiğini vurguluyor
Araştırma umut verici sonuçlar sunsa da çalışma henüz hakem değerlendirmesinden geçmemiş bir medRxiv ön baskısı (preprint) niteliğinde. Bu nedenle elde edilen bulguların klinik uygulamaları değiştirecek düzeyde kesin kanıt olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.
Yine de sonuçlar, özellikle diyabet gelişme riski taşıyan bireylerde yemek sonrası kısa süreli yürüyüş alışkanlığının kişiselleştirilmiş yaşam tarzı önerilerinin önemli bir parçası olabileceğini düşündürüyor.
Kaynak: medRxiv
DOI: 10.64898/2026.06.22.26356272