Henüz resmi bir taslak ya da açıklama bulunmasa da, birçok ülkede kamu görevlilerinin dijital platformlardaki faaliyetlerine ilişkin benzer düzenlemelerin uzun süredir uygulandığı biliniyor.
Son dönemde sosyal medya üzerinden yayın yapan, reklam alan veya yüksek takipçili içerik üreten bazı kamu çalışanlarıyla ilgili tartışmalar sürerken, Ankara kulislerinde yeni bir disiplin düzenlemesi hazırlığı olduğu yönündeki iddialar dikkat çekti.
Kulis bilgilerine göre kamu görevlilerinin mesai saatleri içinde canlı yayın yapması, kurum içinde içerik üretmesi, resmi üniforma veya ekipmanlarla sosyal medya paylaşımında bulunması ve kamu görevinden kaynaklanan görünürlüğün ticari kazanca dönüştürülmesi gibi başlıkların daha yakından takip edilmesi değerlendiriliyor.
Ancak şu ana kadar ilgili bakanlıklardan veya Cumhurbaşkanlığı tarafından bu konuda yayımlanmış resmi bir düzenleme, yönetmelik taslağı ya da mevzuat değişikliği bulunmuyor.
Dünyada Kamu Görevlileri İçin Sosyal Medya Kuralları Yaygınlaşıyor
Uzmanlara göre kamu çalışanlarının sosyal medya kullanımı yalnızca Türkiye’de değil, dünyanın birçok ülkesinde tartışma konusu.
ABD’de federal kurumlar, çalışanların görevleriyle ilgili konularda tarafsızlık ilkesini korumasını ve kamu görevini kişisel kazanç amacıyla kullanmamasını şart koşuyor. Özellikle üniforma, resmi unvan veya kurum kaynaklarının ticari içeriklerde kullanılması etik ihlal olarak değerlendirilebiliyor.
İngiltere’de kamu personeline yönelik rehberlerde, kurum tarafsızlığını zedeleyebilecek siyasi veya ticari içeriklere karşı dikkatli olunması isteniyor. Bazı kamu görevlileri için sosyal medya hesaplarında kurumla ilişkilendirilen paylaşımlar ayrıca incelemeye tabi tutulabiliyor.
Almanya’da ise memurların “kamu hizmetine duyulan güveni koruma yükümlülüğü” çerçevesinde sosyal medya davranışları değerlendiriliyor. Kurum itibarını etkileyen paylaşımlar disiplin süreçlerine konu olabiliyor.
“Fenomen Memur” Tartışması Büyüyor
Son yıllarda özellikle TikTok, Instagram ve YouTube gibi platformlarda milyonlarca görüntülenmeye ulaşan öğretmenler, sağlık çalışanları, güvenlik personelleri ve diğer kamu görevlileri yeni bir tartışma alanı oluşturdu.
Bir yanda kamu çalışanlarının ifade özgürlüğü ve bireysel içerik üretme hakkı bulunurken, diğer yanda kamu görevinden kaynaklanan görünürlüğün ticari faaliyetlere dönüşmesi konusu tartışılıyor.
Özellikle reklam anlaşmaları, sponsorluk gelirleri ve canlı yayın bağışları gibi gelir modelleri, bazı ülkelerde kamu etiği kurullarının gündeminde yer alıyor.
Mevcut Mevzuatta Hangi Kurallar Var?
Türkiye’de kamu görevlileri hâlihazırda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu başta olmak üzere çeşitli etik ve disiplin hükümlerine tabi bulunuyor.
Kamu görevinin tarafsızlığını zedeleyen davranışlar, kurum itibarını olumsuz etkileyen paylaşımlar veya görev sırasında gerçekleştirilen ticari faaliyetler mevcut mevzuat kapsamında değerlendirilebiliyor.
Bu nedenle bazı hukukçular, yeni bir düzenleme yerine mevcut hükümlerin dijital çağın ihtiyaçlarına göre güncellenmesinin de seçenekler arasında olabileceğini belirtiyor.
Resmi Açıklama Bekleniyor
Kulislerde dile getirilen iddialar kamu çalışanları arasında merak uyandırırken, şu ana kadar konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
Olası bir düzenlemenin gündeme gelmesi halinde kapsamı, hangi meslek gruplarını etkileyeceği ve sosyal medya faaliyetlerine ne tür sınırlar getirileceği yapılacak resmi açıklamalarla netleşecek.