Tampere University ve University of Oxford araştırmacılarının ortak yürüttüğü ve 2025 yılında Journal of the American Heart Association’da yayımlanan çalışmada, kalp krizi nedeniyle hayatını kaybeden hastalara ait koroner damar örnekleri ayrıntılı olarak incelendi.
Plakların İçinde Gizlenen Yapılar
Araştırmada, aterosklerotik plakların derin katmanlarında bakteriyel kalıntılar ve biofilm benzeri yapılar saptandı. Özellikle ağız florasında yaygın olarak bulunan viridans streptokokları gibi bazı bakterilerin, bağışıklık sisteminden saklanmalarını sağlayan jel benzeri biofilm yapıları oluşturarak plak dokusu içinde uzun süre fark edilmeden kalabildiği gösterildi.
Bilim insanları, bu yapıların klasik yöntemlerle kolayca tespit edilemediğini; ancak özel antikor teknikleri kullanıldığında plakların içinde yaygın bir mikrobiyal izlenim ortaya çıktığını belirtiyor.
Asıl Tehlike Ne Zaman Başlıyor?
Çalışmanın en dikkat çekici bulgusu, bu bakterilerin tek başına değil, vücutta gelişen akut enfeksiyonlar sırasında risk oluşturması. Grip gibi viral enfeksiyonlarda bağışıklık sisteminin aşırı uyarılması, plak içindeki bu sessiz yapıların çevresinde ani ve yoğun bir inflamasyon başlatabiliyor.
Bu inflamatuvar dalga:
-
Damar plağının zayıflamasına
-
Plağın yırtılmasına
-
Ani pıhtı oluşumuna
ve sonuçta kalp krizine giden sürecin tetiklenmesine katkı sağlayabiliyor.
Uzmanlar Net: Ana Neden Değişmedi
Araştırmacılar, bulguların yanlış yorumlanmaması gerektiğini özellikle vurguluyor. Kalp krizlerinin temelinde hâlâ:
-
Yüksek kolesterol
-
Sigara kullanımı
-
Hipertansiyon
-
Diyabet
-
Genetik yatkınlık
gibi klasik risk faktörleri bulunuyor. Bakteriler ise bu zeminde tetikleyici ve hızlandırıcı bir unsur olarak değerlendiriliyor.
Ağız Sağlığı–Kalp Sağlığı Bağı Güçleniyor
Çalışma, uzun süredir tartışılan ağız ve diş sağlığı ile kalp-damar hastalıkları arasındaki ilişkiyi de güçlendiren bulgular sunuyor. Diş eti enfeksiyonları ve kronik ağız içi bakteriyel yükün, sistemik inflamasyon üzerinden kalp sağlığını etkileyebileceği bir kez daha gündeme geliyor.
Yeni Bir Perspektif, Yeni Sorular
Bilim insanları, bu mekanizmanın daha iyi anlaşılmasıyla gelecekte:
-
Enfeksiyon dönemlerinde riskli hastaların daha yakından izlenmesi
-
Yeni tanısal yöntemlerin geliştirilmesi
-
Önleyici stratejilerin güçlendirilmesi
gibi adımların mümkün olabileceğini ifade ediyor. Ancak şu aşamada antibiyotik ya da aşı temelli bir koruyucu uygulamanın klinik pratiğe girmiş olmadığı özellikle belirtiliyor.
🔎 Kısa Özet
-
Damar plakları tamamen steril değil
-
Bazı bakteriler plak içinde gizlenebiliyor
-
Enfeksiyonlar kalp krizini tetikleyebiliyor
-
Ancak kalp krizi hâlâ çok faktörlü bir hastalık