Anüs ve rektum bölgesindeki damar yastıkçıklarının şişmesiyle ortaya çıkan bu durum; ağrı, kaşıntı, yanma, kanama ve otururken rahatsızlık hissi gibi belirtilerle kendini gösterir.
Hemoroid Nedir ve Nasıl Oluşur?
Uzun süreli kabızlık, ıkınma alışkanlığı, hareketsizlik, uzun süre ayakta kalma ya da oturarak çalışma, hamilelik ve fazla kilo hemoroidin başlıca nedenleri arasında yer alır. Damarlar üzerindeki basınç arttığında bu bölgede genişleme ve iltihaplanma meydana gelir. Hastalık iç hemoroid (rektum içinde) ve dış hemoroid (anüs çevresinde) olmak üzere iki farklı şekilde görülür.
Teşhis Nasıl Konulur?
Hemoroid tanısı genellikle hastanın şikâyetleriyle başlar. Doktor tarafından yapılan fizik muayene ve gerekirse anoskopi veya rektoskopi gibi yöntemlerle tanı netleştirilir. Özellikle makattan kan gelmesi durumunda, hemoroid dışında bağırsak polipleri veya kanseri gibi ciddi hastalıkların da dışlanması gerekir.
Güncel Tedavi Yöntemleri
Hemoroid tedavisinde öncelik yaşam tarzı değişikliğidir.
-
Beslenme düzeni: Lif açısından zengin beslenmek, günde en az 2 litre su içmek, kabızlığı önlemek için en etkili yoldur.
-
Tuvalet alışkanlıkları: Uzun süre oturmak veya ıkınmak hemoroidi artırır. Tuvalet ihtiyacı geldiğinde geciktirmemek önemlidir.
-
Ilık su banyosu: Günde birkaç kez ılık suya oturmak (sitz banyosu) ağrı ve şişliği azaltır.
-
Kremler ve fitiller: Ağrı, kaşıntı ve şişliğe karşı bölgesel rahatlama sağlar.
-
Damar güçlendirici ilaçlar: Gelişmiş ülkelerde sıkça kullanılan bu ilaçlar damar direncini artırarak belirtileri hafifletir.
İleri evrelerde cerrahi müdahale gerekebilir. Günümüzde klasik hemoroidektominin yanı sıra lastik bant ligasyonu, skleroterapi, lazer ve stapler yöntemleri gibi minimal invaziv uygulamalar da yaygınlaşmıştır. Bu yöntemler hem iyileşme süresini kısaltmakta hem de ağrıyı azaltmaktadır.
Bitkisel Destek ve Doğal Yöntemler
Bitkisel tedavi yöntemleri tıbbi tedavinin alternatifi değil, destekleyicisi olarak değerlendirilmektedir. Özellikle lif oranı yüksek kuru kayısı, incir, yulaf, keten tohumu ve baklagillerin düzenli tüketimi sindirim sistemini rahatlatır. Witch hazel (hamamelis) içeren doğal pedler ve aloe vera gibi yatıştırıcı bitkisel özler de semptomları hafifletebilir. Ancak bu tür uygulamalara başlamadan önce doktor onayı alınmalıdır.
Hemoroid Hastaları İçin Beslenme Önerileri
-
Tam tahıllar, sebzeler, meyveler ve baklagillerden zengin bir diyet tercih edin.
-
Baharatlı, yağlı ve ağır yemeklerden uzak durun.
-
Kafeinli ve alkollü içecekleri sınırlayın.
-
Günlük su tüketiminizi artırın.
-
Düzenli egzersiz yapın ve hareketsiz kalmayın.
Sonuç
Hemoroid, utanılacak ya da ertelenecek bir hastalık değildir. Erken dönemde basit önlemlerle kontrol altına alınabilirken, ihmal edildiğinde cerrahi müdahaleye kadar ilerleyebilir. Uzmanlar, özellikle makattan kan gelmesi gibi belirtilerin ciddiye alınması ve kendi kendine tanı konulmaması gerektiğini vurguluyor.
Basit yaşam değişiklikleri, doğru beslenme ve gerekirse tıbbi müdahaleyle hemoroid artık kader değil, kontrol edilebilir bir rahatsızlık hâline geliyor.