Gözleri ovalamak, kaşıntı veya yorgunluk anında birçok kişinin başvurduğu en yaygın alışkanlıklardan biri. Ancak uzmanlara göre bu hareket yalnızca anlık rahatlama sağlamıyor, gözde bir dizi biyolojik ve mekanik süreci de tetikliyor. Ovalama sırasında uygulanan basınç, gözün ön yüzünü oluşturan korneayı fiziksel olarak zorlayarak geçici ışık dalgalanmaları ve görüntüde bulanıklığa yol açabiliyor.
Araştırmalar, yoğun ve tekrarlayıcı göz ovalamanın kornea dokusunun incelmesine ve zayıflamasına katkıda bulunabileceğini gösteriyor. Bu durum, korneanın incelip öne doğru sivrildiği ve görmeyi kalıcı biçimde bozabilen keratokonus hastalığının gelişim riskini artırabiliyor. Özellikle alerjik göz hastalığı yaşayan kişilerde kaşıntı daha fazla olduğundan, ovalama davranışı ve buna bağlı riskler daha belirgin hale geliyor.
Uzmanlara göre bir diğer önemli mekanizma ise histamin salınımı. Ovalama esnasında histaminlerin açığa çıkması kaşıntıyı azaltmak yerine artırabiliyor ve göz çevresinde kızarıklık ile şişliklere neden olabiliyor. Bu da kişiyi yeniden ovalamaya yönlendirerek zararlı bir döngü oluşturuyor.
👩⚕️ Uzmanların önerileri
• kaşıntıda ovalamak yerine soğuk kompres
• suni gözyaşı veya antihistaminik damlaların hekim kontrolünde kullanımı
• uzun süren kaşıntı ve batmada göz hekimine başvuru
• özellikle alerji mevsimlerinde bilinçli ekran ve hijyen alışkanlıkları
📚 Bilimsel çalışmalardan örnekler
• keratokonus ve göz ovalama ilişkisini inceleyen oftalmoloji dergisi yayınları
• alerjik konjonktivitli hastalarda histamin salınımı ve kaşıntı döngüsünü analiz eden çalışmalar
• kornea biyomekaniği ve mekanik stresin etkilerini değerlendiren klinik araştırmalar
Uzmanlar, göz ovalamanın tamamen yasaklanması gerektiğini söylemiyor. Ancak sık, sert ve alışkanlık haline gelmiş ovalamanın korneayı zayıflatabileceği ve görme kalitesini etkileyebileceği uyarısını yineliyor. Basit bir kaşıntının, göz gibi zarif bir organda uzun vadeli sorunlara dönüşmemesi için dikkatli olunması öneriliyor.