Check-up, hastalık ortaya çıktıktan sonra değil, ortaya çıkmadan önce riskleri yakalamayı amaçlayan taramadır. Ancak her yapılan test check-up sayılmaz. Uzmanlara göre gerçek bir check-up; kan, idrar, hormon, metabolizma, bağışıklık ve risk taramalarını birlikte içermelidir.
Aşağıda, gerçek anlamda güçlü bir check-up’ta yer alması gereken tüm testler, neyi gösterdikleriyle birlikte yer alıyor.
🩸 KAN TESTLERİ (TEMEL TARAMA)
✅ Tam Kan Sayımı (Hemogram)
Ne gösterir?
-
Kansızlık
-
Enfeksiyon
-
Bağışıklık durumu
📌 Check-up’ın temelidir.
✅ Açlık Kan Şekeri – HbA1c
Ne gösterir?
-
Diyabet
-
Prediyabet
-
Gizli şeker
📌 Sessiz ilerleyen diyabeti yakalar.
✅ Lipid Profili
Total kolesterol – LDL – HDL – Trigliserid
Ne gösterir?
-
Kalp krizi
-
Damar tıkanıklığı riski
📌 Belirti vermeyen damar hastalıklarını ortaya çıkarır.
✅ Karaciğer Fonksiyon Testleri
AST – ALT – ALP – GGT – Bilirubin
Ne gösterir?
-
Karaciğer yağlanması
-
Sessiz karaciğer hastalıkları
-
İlaç ve alkol hasarı
✅ Böbrek Fonksiyon Testleri
Üre – Kreatinin – eGFR
Ne gösterir?
-
Sessiz böbrek yetmezliği
-
Diyabet ve tansiyon hasarı
✅ Elektrolitler
Sodyum – Potasyum – Kalsiyum – Magnezyum
Ne gösterir?
-
Kalp ritmi
-
Kas ve sinir fonksiyonları
🧬 ENDOKRİN (HORMON) TESTLERİ
🔹 Tiroit Paneli
TSH – Serbest T4 (gerektiğinde T3)
Ne gösterir?
-
Hipotiroidi
-
Hipertiroidi
📌 Kadınlarda mutlaka yer almalı.
🔹 İnsülin – HOMA-IR
Ne gösterir?
-
İnsülin direnci
-
Metabolik sendrom riski
🔹 Kortizol (gerektiğinde)
Ne gösterir?
-
Kronik stres
-
Hormon dengesizlikleri
🔹 Cinsiyet Hormonları (kişiye göre)
Östrojen – Progesteron – Testosteron – LH – FSH
Ne gösterir?
-
Adet düzensizliği
-
Menopoz
-
Erkeklerde hormonal sorunlar
📌 Herkese rutin değil, kişiye özel.
🧪 VİTAMİN – MİNERAL TESTLERİ
🔸 Demir – Ferritin
Ne gösterir?
-
Gizli kansızlık
-
Kronik yorgunluk
🔸 B12 Vitamini
Ne gösterir?
-
Unutkanlık
-
Sinir sistemi sorunları
🔸 D Vitamini
Ne gösterir?
-
Kemik sağlığı
-
Bağışıklık durumu
📌 Eksikliği çok yaygın.
🚽 İDRAR TESTLERİ
✅ Tam İdrar Tahlili
Ne gösterir?
-
Gizli enfeksiyon
-
Böbrek hasarı
-
Diyabet bulguları
✅ Mikroalbumin (özellikle diyabetlilerde)
Ne gösterir?
-
Erken böbrek hasarı
🧫 TÜMÖR MARKER TESTLERİ (SEÇİCİ OLMALI)
⚠️ Uzman uyarısı:
Tümör markerları tarama testi değildir.
Herkese rutin yapılması önerilmez.
🔹 En sık bilinenler:
-
PSA (prostat)
-
CA-125 (jinekolojik risklerde)
-
CEA
-
CA 19-9
📌 Yalnızca:
-
Aile öyküsü varsa
-
Klinik şüphe varsa
-
Doktor kararıyla
anlamlıdır. Tek başına kanser tanısı koymaz.
🤧 ALERJİ VE BAĞIŞIKLIK TESTLERİ
🔹 Total IgE
Ne gösterir?
-
Alerjik yatkınlık
🔹 Spesifik alerji testleri
Ne gösterir?
-
Gıda alerjileri
-
Solunum alerjileri
📌 Herkese rutin gerekmez, şikâyet varsa yapılır.
🧠 ENFLAMASYON ve KALP RİSK TESTLERİ
🔸 CRP – hsCRP
Ne gösterir?
-
Sessiz iltihap
-
Kalp hastalığı riski
❗ UZMANLARIN NET AYRIMI
✔️ Gerçek Check-Up:
-
Temel kan testleri
-
Metabolik tarama
-
Böbrek – karaciğer değerlendirmesi
-
İdrar analizi
-
Kişiye özel hormon / risk testleri
❌ Yanlış Check-Up:
-
Herkese aynı dev paket
-
Gereksiz tümör markerları
-
Yorumlanmayan sonuçlar
🧠 UZMANLARIN SON MESAJI
Check-up, ne kadar çok test yapıldığıyla değil;
doğru test + doğru kişi + doğru yorum ile anlam kazanır.
Sessiz hastalıkları yakalamanın yolu, akılcı ve bilinçli taramadan geçer.