Araştırmacılar, özellikle viral vektör teknolojisi kullanan aşılar sonrasında ortaya çıkan nadir bir kan pıhtılaşma tablosunun arkasındaki biyolojik mekanizmayı ortaya koydu. Bu tablo, tıpta “aşıya bağlı trombotik trombositopeni” olarak biliniyor ve milyonlarca doz içinde son derece düşük oranda görülüyor.
Hangi Aşılarla İlişkilendirildi?
Bu nadir tablo daha önce özellikle
AstraZeneca ve
Johnson & Johnson
tarafından geliştirilen viral vektör COVID-19 aşılarıyla ilişkilendirilmişti.
Uzmanlar, bu yan etkinin mRNA aşılarından farklı bir teknolojiye sahip olan viral vektör platformuyla bağlantılı olduğunu belirtiyor.
Sorunun Kaynağı Ne?
Yeni çalışmaya göre bazı kişilerde bağışıklık sistemi, aşı uygulandıktan sonra belirli protein yapılarına karşı aşırı tepki oluşturabiliyor. Bu tepki, kan pulcuklarının (trombositlerin) azalmasına ve aynı anda pıhtı oluşumuna yol açabiliyor.
Araştırma, bu sürecin arkasında genetik ve moleküler düzeyde bir tetikleyici olabileceğini ortaya koydu. Yani herkes için geçerli bir durum değil; belirli biyolojik koşulların bir araya gelmesi gerekiyor.
Risk Ne Kadar?
Uzmanlar özellikle şu noktayı vurguluyor:
Bu durum çok ama çok nadir görülüyor. Milyonda bir ya da birkaç milyon dozda bir ortaya çıkabiliyor.
COVID-19’un kendisinin pıhtılaşma riskini çok daha yüksek oranda artırdığı biliniyor. Bu nedenle bilim insanları, aşının sağladığı koruyucu faydanın riskten kat kat fazla olduğunu hatırlatıyor.
Bu Keşif Neden Önemli?
Bu bulgu sayesinde:
• Risk mekanizması daha iyi anlaşılmış oldu
• Gelecekte benzer aşı teknolojileri daha güvenli tasarlanabilecek
• Olası risk grubundaki bireyler için önleyici stratejiler geliştirilebilecek
Bilim dünyasında bu tür çalışmalar, aşı güvenliğini artıran adımlar olarak görülüyor. Çünkü her yeni veri, sistemin daha şeffaf ve daha güçlü işlemesini sağlıyor.
Sonuç
Aşılar, pandemi sürecinde milyonlarca hayat kurtardı. Nadir yan etkilerin bilimsel olarak açıklanması ise hem güven inşa ediyor hem de tıbbın ilerlemesine katkı sunuyor.
Bilim bazen bir iğnenin ucundaki sırrı çözmek için yıllarca çalışır. Bu keşif de o sır perdesinden birini araladı.