Bruksizm, kişinin istemsiz şekilde dişlerini sıkması veya gıcırdatmasıyla ortaya çıkan bir rahatsızlık olarak tanımlanıyor. Hem uyku sırasında hem de gün içinde görülebilen bu durum, uzun vadede diş minesinde aşınma, çene ekleminde bozulma, baş ve yüz ağrıları gibi ciddi sorunlara neden olabiliyor.
Uzmanlara göre bruksizmin en sık nedenleri arasında stres, kaygı bozuklukları, uyku problemleri, bazı ilaçlar ve psikososyal etkenler yer alıyor. Özellikle yoğun stres altında çalışan bireylerde ve uyku kalitesi düşük kişilerde daha sık görülüyor.
Bruksizm Nasıl Anlaşılır?
Bruksizm çoğu zaman kişi tarafından fark edilmeden ilerliyor. En yaygın belirtiler arasında:
• Dişlerde aşınma, kırılma veya hassasiyet
• Sabahları çene, yüz veya baş ağrısı
• Çene ekleminden ses gelmesi
• Uyku sırasında diş gıcırdatma seslerinin çevredekiler tarafından duyulması
yer alıyor.
Teşhis genellikle diş hekimi muayenesi ile konuluyor. Dişlerdeki karakteristik aşınma izleri ve çene kaslarındaki hassasiyet önemli bulgular arasında. Şüpheli vakalarda, özellikle uyku bruksizminde, uyku testi (polisomnografi) tanıyı netleştirmek için kullanılabiliyor.
Güncel Tedavi Yöntemleri Neler?
Bruksizm için tek ve kesin bir tedavi bulunmuyor. Tedavinin amacı, diş ve çene hasarını önlemek ve şikâyetleri azaltmak olarak tanımlanıyor.
En sık kullanılan yöntemler şunlar:
• Gece Plağı (Diş Sıkma Plağı): Dişlerin birbirine zarar vermesini önlemek için kişiye özel hazırlanıyor.
• Stres Yönetimi: Psikolojik destek, gevşeme egzersizleri ve uyku düzeninin sağlanması tedavinin önemli bir parçası.
• Botoks Uygulaması: Şiddetli vakalarda çiğneme kaslarının aşırı kasılmasını azaltmak için uygulanabiliyor. Etkisi geçicidir.
• Fizik Tedavi ve Egzersizler: Çene ve boyun kaslarını rahatlatmaya yönelik destekleyici yöntemler uygulanabiliyor.
• İlaç Tedavisi: Bazı durumlarda kısa süreli kas gevşeticiler veya destekleyici ilaçlar hekim kontrolünde kullanılabiliyor.
Uzmanlar, gece plağının dişleri koruduğunu ancak diş sıkmayı tamamen ortadan kaldırmadığını, botoksun ise semptomları geçici olarak azalttığını vurguluyor.
Uzman Uyarısı
Bruksizm tedavisinde “mucize çözüm” bulunmadığına dikkat çekiliyor. Tedavinin kişiye özel planlanması ve diş hekimi ile gerektiğinde psikiyatri veya uyku uzmanlarının birlikte değerlendirme yapması öneriliyor.