Ankara kulislerinde konuşulanlara göre, Bakanlık hem 18 yaş altı suçlara ilişkin düzenlemeleri hem de cezaevlerinin yapısını kapsayan geniş ölçekli bir reform hazırlığı içinde.
⸻
Cezasızlık algısı neden büyüyor?
Toplumda özellikle ağır suçlara karışan faillerin kısa sürede tahliye edildiği ya da indirimlerden yararlandığı yönündeki örnekler, “suç işleyenin yanına kâr kalıyor” düşüncesini besliyor.
Özellikle:
• 15–18 yaş aralığındaki failler için uygulanan ceza indirimleri
• Denetimli serbestlik uygulamaları
• İnfaz düzenlemelerindeki esneklik
kamuoyunda yoğun tartışma yaratıyor.
Hukukçulara göre sorun yalnızca yasa metni değil; infaz sistemi ile toplum algısı arasındaki kopukluk da güven kaybını artırıyor.
⸻
Cezaevleri “rehabilitasyon” mu, “örgüt okulu” mu?
Bir diğer tartışma başlığı ise cezaevlerinin işlevi. Güvenlik uzmanları, bazı organize suç ve çete yapılanmalarının cezaevlerinde bağlarını koruyabildiğine dikkat çekiyor. Bu durum kamuoyunda, cezaevlerinin caydırıcı olmaktan uzaklaştığı ve bazı durumlarda suç örgütleri için adeta “network alanına” dönüştüğü yorumlarına yol açıyor.
Özellikle genç hükümlülerin cezaevinden daha radikalleşmiş ve daha örgütlü biçimde çıkması ihtimali, reform beklentisini artırıyor.
⸻
18 yaş altı suçlara yeni yaklaşım mı geliyor?
Kulis bilgilerine göre Adalet Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı başlıklardan biri de 15–18 yaş grubundaki ağır suç failleri için ceza indirimlerinin yeniden değerlendirilmesi.
Konuşulan seçenekler arasında:
• Ağır suçlarda yaş indiriminin daraltılması
• Tekerrür halinde daha sert yaptırımlar
• Suça sürüklenen çocuklar için ayrı ve sıkı denetimli rehabilitasyon merkezleri
• Psikososyal destek ile zorunlu eğitim programlarının genişletilmesi
yer alıyor.
Yetkililer, çocuk adalet sisteminin korunacağı ancak organize suç ve ağır şiddet eylemlerinde “toplum güvenliğinin öncelik olacağı” bir model üzerinde çalışıldığını belirtiyor.
⸻
Cezaevleri reformu gündemde
Ankara kulislerinde öne çıkan bir diğer başlık ise infaz sisteminin yeniden yapılandırılması.
İddialara göre üzerinde durulan konular şunlar:
• Cezaevlerinde örgüt içi iletişimin daha sıkı denetimi
• Genç hükümlüler için ayrı ve kontrollü rehabilitasyon alanları
• Meslek edindirme ve psikolojik destek programlarının zorunlu hale getirilmesi
• İnfaz sonrası topluma dönüş sürecinin daha yakından izlenmesi
Bakanlık kaynakları resmi açıklama yapmazken, “caydırıcılığı güçlendiren ama topluma kazandırma ilkesini de terk etmeyen” bir modelin hedeflendiği ifade ediliyor.
⸻
Halkın beklentisi net: Güven veren adalet
Kamuoyu araştırmalarına göre toplumun büyük bölümü, suçluların yeterince cezalandırılmadığını düşünüyor. Bu algının kırılması için yalnızca cezaların artırılması değil, uygulamanın şeffaf ve tutarlı olması gerektiği vurgulanıyor.
Siyasi çevreler, yeni dönemde hazırlanacak bir “adalet paketi”nin hem 18 yaş altı ağır suçlara hem de infaz sistemine yönelik düzenlemeleri içerebileceğini belirtiyor.
⸻
Yeni dönemin sınavı
Yeni Adalet Bakanı Akın Gürlek, göreve başladığı ilk haftalarda “suçla mücadelede tavizsiz duruş” mesajı vermişti. Şimdi gözler, bu mesajın yasal düzenlemelere nasıl yansıyacağında.
Cezasızlık algısının kırılması, cezaevlerinin gerçekten caydırıcı ve rehabilite edici bir yapıya kavuşturulması ve gençlerin suç döngüsünden çıkarılması…
Adalet sisteminin önündeki en büyük sınav başlıkları olarak görülüyor.