Diş sağlığı genellikle ağızla sınırlı bir mesele gibi görülür. Oysa son yıllarda yapılan çalışmalar, ağızdaki kronik iltihapların vücudun başka bölgelerini de etkileyebileceğini gösterir. Yeni bir araştırma ise bu ilişkinin, multipl skleroz (MS) gibi nörolojik hastalıklar açısından da önemli olabileceğine işaret eder.
2025 yılında Japonya’daki Hiroshima Üniversitesi’nde yapılan bir çalışmada, MS tanısı olan hastaların ağız florası incelenmiştir. Özellikle dil yüzeyinden alınan örneklerde bulunan Fusobacterium nucleatum adlı bir bakteriye odaklanılmıştır. Bu bakteri, diş eti hastalıklarıyla yakından ilişkilidir ve ağızda kronik iltihaba yol açabilir.
Araştırma sonuçlarına göre, bu bakterinin ağızda yüksek düzeyde bulunduğu MS hastalarında nörolojik bozukluklardaha belirgindir. Günlük yaşamı etkileyen yürüme, denge ve güç kaybını ölçen standart bir değerlendirme ölçeğinde, bakteri düzeyi yüksek olan hastaların puanları anlamlı biçimde daha kötüdür.
Çarpıcı olan nokta şudur: Aynı ilişki, MS’e benzeyen iki başka hastalıkta – nöromiyelitis optika spektrum hastalığı ve MOG antikor ilişkili hastalıkta – görülmez. Bu durum, ağızdan kaynaklanan iltihapla beyin arasındaki ilişkinin sadece MS’e özgü olabileceğini düşündürür.
Araştırmacılar, Fusobacterium nucleatum’un bir tür “köprü bakteri” gibi davranabileceğini öne sürer. Bu bakteri, ağızdaki iltihabı canlı tutarken, bağışıklık sistemi üzerinden beyin ve omurilikteki iltihaplanmayı da etkileyebilir. Yani ağızdaki sessiz bir sorun, zamanla nörolojik hastalığın seyrine katkıda bulunabilir.
Üstelik bu ilişki, yaş, hastalık süresi ya da MS’in alt tipi gibi bilinen faktörlerden bağımsız görünür. Bakteri düzeyi yüksek olan MS hastalarında, daha ağır yetersizlik riski belirgin biçimde artar.
Bu bulgular, MS’in yalnızca beyinde başlayan bir hastalık olmadığını; vücudun başka bölgelerindeki kronik iltihapların da hastalığın gidişatını etkileyebileceğini düşündürür. Diş eti hastalıklarının kalp-damar hastalıkları ve diyabetle ilişkisi uzun süredir bilinir. Şimdi buna nörolojik hastalıklar da ekleniyor olabilir.
Araştırmacılar, ilerleyen yıllarda daha geniş hasta gruplarında benzer sonuçların görülüp görülmeyeceğini incelemeyi planlamışlardır. Ayrıca düzenli diş bakımı ve diş eti tedavisinin, MS’te hastalık seyrini etkileyip etkilemeyeceği de önemli bir soru olarak gündemdedir.