ABD’de nafaka borçları artık yalnızca aile mahkemelerinin ya da eyalet kurumlarının gündeminde kalmayacak. Federal hükümet, çocuk nafakası yükümlülüğünü yerine getirmeyen ebeveynlere karşı pasaport kartını daha sert kullanmaya hazırlanıyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın uygulamaya koyacağı yeni süreçte, ilk aşamada 100 bin dolar ve üzeri nafaka borcu bulunan yaklaşık 2 bin 700 kişinin pasaportunun iptal edilmesi planlanıyor. Uygulamanın kısa süre içinde 2 bin 500 doların üzerinde nafaka borcu olanları da kapsayacak şekilde genişletilmesi bekleniyor.
Eski yasa, yeni denetim
Aslında ABD’de nafaka borcu nedeniyle pasaport verilmemesi yeni bir düzenleme değil. 1996 tarihli federal yasa kapsamında, belirli tutarın üzerinde nafaka borcu bulunan kişilere pasaport verilmesi engellenebiliyor. Ancak bu mekanizma uzun yıllar daha çok pasaport başvurusu veya yenileme sırasında işletiliyordu.
Yeni adımın farkı, mevcut pasaportların da doğrudan iptal edilebilmesi. Böylece sistem yalnızca “yeni pasaport alamama” sınırından çıkıp, aktif seyahat hakkını etkileyen daha güçlü bir yaptırıma dönüşüyor.
2 bin 500 dolar eşiği neden önemli?
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın resmi bilgilendirmesine göre, 2 bin 500 doların üzerinde nafaka borcu bulunan kişilere pasaport verilmesi mümkün değil; geçerli pasaportlar da iptal edilebiliyor. Borcun ödenmesinin ardından ilgili eyalet kurumu ve ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı üzerinden kaydın temizlenmesi gerekiyor. Bu sürecin en az 2-3 hafta sürebileceği belirtiliyor.
Yurt dışında olanlar ne yapacak?
Pasaportu iptal edilen kişinin yurt dışında bulunması halinde, ABD temsilcilikleri devreye girebilecek. Ancak bu durumda verilecek belge, normal seyahat özgürlüğü sağlayan bir pasaport değil; kişinin ABD’ye doğrudan dönüşünü mümkün kılan sınırlı geçerliliğe sahip bir belge olacak.
Tartışma büyüyebilir
Düzenleme, çocuk nafakasının tahsilini güçlendirmeyi amaçlıyor. Ancak uygulamanın genişletilmesiyle birlikte seyahat özgürlüğü, borç takibi, aile hukuku ve federal yetki tartışmalarının da büyümesi bekleniyor.
ABD’de nafaka borcu uzun süredir yalnızca ekonomik değil, sosyal bir sorun olarak da ele alınıyor. Yeni pasaport hamlesi ise hükümetin bu dosyada “ödemeyen için sonuç ağırlaşır” mesajını daha görünür hâle getirdi.